İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/315 K.2022/301

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkiline ait eşyaların yüklenmiş ve İzmir Limanı'na dava dışı FİİLİ TAŞIYAN "..." şirketi tarafından deniz yolu ile taşınmış ve Türkiye'de yerleşik acente olarak da davalı firma ...

A.Ş., ifa yardımcısı-doğrudan temsilci olarak yer aldığını, Konişmentolarda kayıt düşüldüğü üzere "Freight Payable In Antwerp'" klozu ile Navlunun Antwerp kentinde ödenebileceği/ödendiği ve FCL - tam konteyner yükü taşıması esasına göre taşıma taahhüt edilmiş ve gerçekleşmiş olduğunu, yine konişmentolar FREE OUT kaydı ile taşıyanın sorumluluk sürecinin sona erme zamanı kaydedildiğini, Dava konusu taşımaya ilişkin uyuşmazlıkta konşimento üzerine düşülen FCL/FCL;

yani konteyner yük istasyonunda-geçici depolama yerinde tam konteyner yükü TESLİME HAZİR ŞEKİLDE teslim edileceği şeklinde malların teslim edileceğine ilişkin anlaşma yapıldığını, Navlun bedeli ve sigortayı da içeren faturalar düzenlenmiş ve navlun ücreti taşıyıcıya taşıma başlamadan ödenmiş veya varma verinde gönderilenden açıkça talep edilemeyeceği bildirildiğini, Ancak davalı firma tarafından fatura içeriği ücret ödenmediği müddetçe malın teslim edilmeyeceği bildirilmiş ve müvekkili tarafından bu bedeller ZİLYETLİK HAK VE YETKİSİNİN HAKSIZ VE KÖTÜYE KULLANIMI SURETİYLE,

daha yüksek maliyete katlanmak istemeyen ve malın beklemesi-gecikmesinden zararı engellemek isteyen müvekkil tarafından teslim almak zorunluluğundan dolayı ve İHTİRAZİ KAYITLA ödenmek zorunda kalındığını, Dava konusu eşya FCL esasına göre satılmış olup, navlun sözleşmesi dava dışı satıcı tarafından kurulmuş olduğu için, müvekkilinin navlun sözleşmesinde gönderilen sıfatına sahip olduğunu, davalı tarafından fatura konusu edilmiş bedel, taşıyanın varma limanında eşyanın ilgilisine teslim borcu kapsamında yapması gereken masraflardan olduğunu,

gönderilenin navlun ve diğer alacaklardan sorumlu tutulması için bu hususun konişmentoda kararlaştırılmış olması gerektiğini, dava konusu konişmentoda bu yönde bir kayıt yer almadığından gönderilenin bu alacaklardan sorumlu tutulamayacağını, İHTİRAZI KAYITLA ödemek zorunda bırakılan bedellerin iadesi gerektiğini, Masraf edilebilir hiçbir açıklaması olmayan ve davalının kendi nam hesabına haksız şekilde faturalandırıp talep ettiği, ödenmezse ithalata konu emtiaları hapis hakkı kullanmak suretiyle teslimden kaçınacağı belirtilerek alıkonulması uygulaması keyfiyetten başka bir şey olmayacağını,

hangi savunma sunulursa sunulsun hiçbir gerekçe haksız şekilde talep edilen paraları meşrulaştırmayacağını, ... mün Konusu Yük Teslim Teslimat Formu 24.07.2020 tarihli yazısında ... İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 2019/ ... E., 2020/ ...

K. Sayılı kararında da yüklerin alıcılarına teslimde uyulacak hususlar ile Yük Teslim Talimat Formu-Ordino uygulamasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu ve mahkeme kararına istinaden yürürlükten kaldırıldığı ilgili tüm kurumlara ve kamuoyunun bilgisine sunulduğunu beyanla davanın kabulü ile 1.685,44.USD alacağın davalıdan ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından 1.685,44 USD'nin tahsil edilmesi talebiyle açılan alacak davasında, 1.715.63 USD'nin tahsil edilmesine ilişkin ve süresi geçmiş itirazın iptali konulu arabuluculuk tutanağı sunularak davası açılması mümkün olmayıp bu haliyle de zorunlu arabuluculuk sürecinin Davacı tarafından usulüne uygun olarak tamamlanmamış olması nedeniyle işbu hukuki mesnetten yoksun davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde Müvekkilimiz tarafından verilen hizmete ilişkin kesilen faturaların dayanaksız olduğu iddia edilmiş, ancak bu iddialara ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığını,

Bu çerçevede, Davacı tarafa kesin süre verilmek sureti ile dava dilekçesinde yer verdiği iddialarının açıklattırılması gerektiğini, ...

Priok/Endonezya Limam'ndan yola çıkarak deniz taşıması ile İzmir Limanına gönderilen ... numaralı konşimentolara konu konteynerlere ilişkin olarak Müvekkil tarafından tahliye ve ilgili emtianın güvenli teslimi hususunda hizmetler verildiğini, Ancak söz konusu hizmetlerin haksız olduğu iddiası ile Davacı tarafından Müvekkile ödenmiş olan hizmet bedellerinin iadesi maksadıyla Müvekkil aleyhine ilamsız takip başlatıldığını, haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olarak başlatılan takibe Müvekkil tarafından itiraz edilmesi sonrasında ise işbu hukuki dayanaktan yoksun dava ikame edildiğini,

Davacı tarafın dava dilekçesinde Müvekkilin taşıyan olduğundan bahisle Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 1196. maddesi dayanak gösterilerek, taşıyanın navlun dışında pey akçesi, bahşiş ve benzeri bir ad altında başkaca bir istemde bulunamayacağı iddia edilmiştir.

Ancak Müvekkilimiz, ilgili taşıma ilişkisinde taşıyan sıfatına haiz değildir ve atıf yapılmış olan hükümlerin iş bu uyuşmazlık açısından uygulanması/uygulanabilmesi hiçbir surette mümkün olmadığını, Diğer yandan Davacının atıf yapmış olduğu konşimentoda bulunan FCL kaydı konteyner içerisindeki tüm yükün aynı yük sahibine veya alıcıya ait olduğunu göstermekte olup, Müvekkil taşımaya konu emtiaların satıcısı veya alıcısı olmadığından konşimentoda yer alan FCL/FCL kaydının iddia olunan uyuşmazlık ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, Müvekkilimiz yüklerin tahliye limanında tahliyesi,

tahliye edilmiş olan yüklerin iadesini talep eden kişilerin yetkili hamil olup olmadığının denetimi, gerçekleştirilmiş olan denetim neticesinde "Yük Teslim Talimat Formu" düzenlenmesi gibi hizmetleri ifa etmiş ve ifa etmiş olduğu bu hizmetlere ilişkin olarak davaya konu ücretleri tahsil etmiş olduğunu, Müvekkilin kendisine ibraz edilen konşimentonun yasal hamil tarafından ibraz edilip edilmediğinin incelenmesi sonrasında,

yükün meşru hamile teslim edilmesinin sağlanması amacıyla gerçekleştirilen yük teslim İşlemi hizmetlerine İlişkin olarak tanzim etmiş olduğu hizmet kalemlerine ait tüm faturaların hukuki dayanağı bulunduğu tartışmasız olduğunu, Müvekkil tarafından verilen bu hizmetler neticesinde tanzim edilen faturalarda ayrı ayrı hangi hizmetin verildiği ayrıntılı ve kalem kalem açıklanmış olup verilen tüm bu hizmetler, taşımacılık sektöründe yıllardır acente firmalar tarafından müşterilerine verilen ve faturalaması yapılan hizmetlerden olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Dava, Davacı tarafından ihtirazi kayıtlar ödendiği iddia olunan; İSPS ithalat tahliye limanı, gemi güvenlik hizmet bedeli, konteyner kontrol ücreti, yük bildirim ücreti, geçici kabul ücreti, tahliye ücreti, tahliye nezaret ücreti, dökümasyon ücretinden davacı-davalı kimin sorumlu olduğu, tahsil edilen ücretlerin hukuki olup olmadığı, fahiş olup olmadığı, davalının taraf sıfatının olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 30/03/2021 tarihli raporda, Davalı ...

A.Ş firmasının kesmiş olduğu faturalardaki geçici kabul hizmeti dışındaki hizmet kalemlerinin konteynerin teslim öncesi ifaya dayalı işlemler olmakla birlikte, hizmetleri çarterer acentesi olarak dava dışı taşıyan adına temsilen ifa ettiği ve yapılan bu hizmetler dolayısıyla hak ettiği acentelik hizmet ücretini kendisini atayan taşıyanda n/çartererden talep etmesi gerektiği, Davacı ... ....

A.Ş nin İHTİRAZİ KAYITLA her ne kadar 1.685,44 USD ödediğini beyan etmiş ise de, yukaradı açıklanan nedenlerle bu tutardan geçici kabul ücreti olan 260,00 USd mahsubu ile kalan 1.425,44 karşılığı 11.146,94 TL TL nin iadesini talep edebeleceği, 65 USD/500 TL civarı olan geçici kabul hizmeti ücretinin fahiş olduğu değerlendirilmekte olup, miktar hakkında değerlemenin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, Davalının somut olayda kestiği faturalar karşılığı kendi adına ve hesabına tahsil ettiği bedeller bakımından pasif husumet ehliyetinin bulunduğu,

Tarafların sair taleplerinin değerlendirilmesi hususunun Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğuna ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

İhtilafın esası, icra takibe konu faturalardaki "İSPS ithalat tahliye limanı, gemi güvenlik hizmet bedeli, konteyner kontrol ücreti, yük bildirim ücreti, geçici kabul ücreti, tahliye ücreti, tahliye nezaret ücreti, dokümantasyon ücreti" konulu hizmet kalemlerinden" davacı gönderilenin sorumlu olup olmadığı, bu bedellerin davalı tarafça talep edilmesinin kanun ve teamüllere uygun olup olmadığı, alacağa konu hizmetlerin ifa edilip edilmediği ve bu bedellerin navlun bedeli içerisinde kalıp kalmadığı ile bunlara göre varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarına ilişkindir.

İhtilaf konusu olayda, Davalı gemi acentesinin, çartererin acentesi olarak atandığı konusunda ihtilaf yoktur. Dolayısıyla Davalı gemi acentesi, hem gemi hem de yük ile hizmetleri birlikte yerine getirmesi gereklidir.

Somut olaya konu konteynerler İZMİR limanına gelmiş olup İzmir limanını TCDD nin işlettiği "Terminal hizmeti içinde yer olan, gümrüklü saha konteyner giriş-çıkış hizmeti, gemi tahliye hizmeti ve gemi liman güvenlik hizmetinin" TCDD tarafından verildiği bilinmektedir. Çarterer acentesinin liman işletmeciliğine konu bir hizmet alanında faaliyette bulunması mümkün değildir. TCDD tarafından verilen bu hizmetler taşıyana/acentesine fatura edilmektedir. Davalı ... A.Ş'nin davacıya kesmiş olduğu faturalardaki hizmetlerin ifa edilip edilmediğini, edilmiş ise bu hizmetlerin kimden nasıl ve ne miktara aldığını, başka bir anlatımla davalı yanın bu hizmetleri davacı yana verdiğinin somut belge bazında ispat edememiştir.

a) ISPS Gemi Güvenlik Ücreti; Liman işletmesi tarafından verilen bir hizmet olduğu ve de konteynerin teslim öncesine dayalı navluna dayalı taşımanın teferruatı olduğu, bu halde gönderilenden ek bedel talep edilemeyeceğinden davalının hizmet bedelini davacıdan talep edemeyeceğinden davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.

b) Gemi Güvenlik Hizmeti Bedeli; Liman işletmesi tarafından verilen bir hizmet olduğu ve de konteynerin teslimi öncesine dayalı navluna dayalı taşımanın teferruatı olduğu, bu halde gönderilenden ek bedel talep edilemeyeceğinden davalının hizmet bedelini davacıdan talep edemeyeceğinden davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.

c) Konteyner Kontrol Ücreti: teslim öncesine dayalı navluna dayalı taşımanın teferruatı olduğu, bu halde gönderilenden ek bedel talep edilemeyeceğinden davalının hizmet bedelini davacıdan talep edemeyeceğinden davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.

d) Yük Bildirim Ücreti ;teslim öncesine dayalı navluna dayalı taşımanın teferruatı olduğu, bu halde gönderilenden ek bedel talep edilemeyeceğinden davalının hizmet bedelini davacıdan talep edemeyeceğinden davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.

e) Dokümantasyon hizmeti; içeriği açık net ve açık olmamakla birlikte, tanımdan da anlaşılacağı üzere bu hizmet bedeli bir nevi kırtasiye gideri olarak tanımlanmaktadır, iş bu örtülü açıklamaya konu giderin hangi dokümantasyon hakkında olduğuna ilişkin dosya ekinde somut veri bulunmadığından değerleme yapılamamakla birlikte bu hizmetin konişmento teslimi öncesine dayalı iş İfası olabileceği, bu halde gönderilenden ek bedel talep edilemeyeceğinden davalının hizmet bedelini davacıdan talep edemeyeceğinden davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.

f) Tahliye ücreti: Tanımından da anlaşılacağı üzere gemi bordosunda olan ve tahliye edilmeden alıcısına tesliminin zaten mümkün olmayan bu hizmetin, kanun gereği taşıma sürecinde kaldığı, konteyner teslimi öncesine dayalı taşımanın teferruatı olduğu, gönderilenden ek bedel talep edilemeyeceğinden davalının hizmet bedelini davacıdan talep edemeyeceğinden davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.

g) Tahliye nezaret ücreti: taşıyanın/acentesinin taşıdığı konteyneri doğru ve eksiksiz teslim etme borcu karşısında, bu hususta gönderilenden ek bedel talep edilemeyeceğinden davalının hizmet bedelini davacıdan talep edemeyeceğinden davacının talebinin kabulüne karar verilmiştir.

h) Geçici Kabul ücreti; faturalardaki 65 USD tutarlı geçici kabul hizmetine ilişkin yapılan incelemede; bu hizmetin ithalatçının talebi ile oluşabilecek bit hizmet olduğu, dolayısıyla konteynerin liman sahasından dolu olarak çıkarılmak istenmesi halinde bu ücretin oluşabileceği, konteyner hakkında geçici ithalat rejimi kapsamında davalı tarafından yapılan gümrük masraflarının davacı yandan talep edilebileceğinden , kesilen faturalardan 4 adet faturada görünen 65x4=260 USD yi davalının davacı yandan tahsilinin haklılığına kanaat getirilerek davacının talebinin reddine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere :Geçici Kabul Hizmeti dışında kalan, "Terminal hizmeti içinde yer alan, gümrüklü saha konteyner giriş-çıkış hizmeti, gemi tahliye hizmeti ve gemi liman güvenlik hizmetinin" davalı acente tarafından verilmediği gibi, terminal hizmetinin eşyaya ait yük belgesinin (konişmento) ilgilisine teslimi öncesinde yapılan işlemler olduğu,

zira konişmento tesliminden sonra bir terminal ücretini doğuracak bir hizmet olsaydı bu ücreti talep edecek olanın liman işleticisi olacağı dolayısıyla "yük belgesi teslim edilmeyen eşya tasıma safhasında bulunduğu dikkate alındığında", navlun bakımından taşıma sürecine dahil olan bu hizmet kalemlerinin taşımanın teferruatı olduğu, taşımadan ayrı ek işlerden olmadığı,

taşıtanın/taşıyanın/acentesinin taşıma edimi tamamlanmamış ve vuk belgesi ilgilisine teslim edilmemiş konteyner hakkında oluşan/oluşacak sair masrafların alıcı-gönderilenden talep edilmesi isabetli olmayacağından navlun kapsamında taşımanın teferruatı kapsamında olduğu değerlendirilen (1,685,44-260)-(1.425,44x7,82)= 1.425,44 USD nin davacı yana iadesine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır