İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/408 K.2022/583

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nn Mısır'da mukim ... firmasından teneke kutusu satın aldığını, emtianın Mısır'dan Türkiye'ye taşınması için "..." gemisine yüklendiğini, tahliye işlemleri esnasında emtianın hasar gördüğünün belirlendiğini, müvekkilinin sigortalısının zararının tazmin ettiğini, davalının akdi taşıyan ve fiili taşıyan sıfatına haiz olduğunu, ödenen sigorta tazminatının tahsili için ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, iddia olunan hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belli olmadığını, davacı tarafından yapıldığı iddia edilen ödemenin geçerli bir sigorta sözleşmesine dayalı olarak yapılıp yapılmadığının belli olmadığını, pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkilinin taşıyan sıfatına haiz olmadığını, gemi maliki/donatanının ... olduğunun, müvekkilinin tahliye limanı acentesi olduğunu, emtiaların konteynere taşıtan tarafından yüklendiğini, konteynerlerin kapalı ve mühürlü olarak taşıyana teslim edildiğini,

emtianın konteyner istifinin taşıtan tarafından taşımaya uygun olmayacak şekilde yetersiz/eksik ambalajla yapıldığını, usulüne uygun olarak yapılmış bir hasar ihbarının bulunmadığını, alacağın likit ve muayyen olmadığını bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini beyanla öncelikle davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, her halükarda davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, Davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunulmadığı, hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlusunun ... ve Tic. A.Ş. Olduğu, 11/12/2019 tarihinde 2.860,91..TL nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 22/01/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 28/01/2020 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu, iş bu davanın 11/11/2020 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından tanzim edilen 21/09/2021 tarihli raporda, Davalı ... ın pasif husumet ehliyetine sahip olmadığı, Davacı ... Sigorta A.Ş. nin aktif husumet ehliyetine sahip olduğu, Zamanında ve yerinde bir hasar ihbarının bulunduğu, Yükteki hasarın taşıyanın sorumlu olduğu süreçte meydana gelip gelmediğinin ispat edilememesi gerekçesi ile davalı taşıyanın sorumlu tutulamayacağı, Yüce Mahkeme'nin zarardan davalının sorumlu olduğuna yönelik kanaate varması halinde, tazmini gereken zararın 2.860,91 TL olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Tarafların beyan itirazları değerlendirilmek üzere bilirkişi ... heyetten çıkarılarak yerine ...'in dahli ile dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 15/08/2022 tarihli raporda, Davalı ...'ın pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, Davacı ...

Sigorta A.Ş. nin aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı, Taraflar arasında yer alan sigorta sözleşmesinin geçerli olduğu, davacı sigortacının sigortalısına ödeme yaptığı ancak teminat kapsamından hariç bırakılan bir riziko için ödeme yaptığından halefiyetin şartlarının gerçekleşmediği, Davacı vekilinin hasarın deniz taşımasında meydana gelmesi ve davalının hasardan sorumlu olmasına ilişkin olarak iddiasını kanıtlayamadığı, Dosyada gemi boşaltılırken konteynerde hasar bulunduğuna dair bir " Container Interchange Receipt And Damage Report" yani "Konteyner El Değiştirme Ve Hasar Tutanağı" bulunmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi , hasar dosyası, konişmento , bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;

Dava dışı sigortalı ... San. Tic. Ltd. Şti.nin Mısır'da mukim ... firmasından 24.12.2018 tarih 3275 nolu mal faturası karşılığında 1860 kap /245520 adet/ 4050,02 kg Brüt ve 3689,60 kg net 260 ml'lik boş metal teneke satın aldığı, ... tarafından düzenlenmiş 30.12.2018 tarih ve ... no.lu Konişmentoya göre. Yükletenin davadışı Mısır'da mukim ... firması, Alıcının/İhbar olunanın ... San. Tic. Ltd.

Şti. olduğu, taşıma konusu toplam 1860 kap /245520 adet/ 4050,02 kg Brüt ve 3689,60 kg 260 ml'lik boş metal teneke emtiasının içerisine istiflendiği ... ve .../0 nolu 2x40' HC konteynerin Alexandria limanında "..." isimli gemiye 30.12.2018 tarihinde yüklenerek varış yeri olan Ambarlı limanına deniz yoluyla sevk edilmiş olduğu , konişmentoda da ... ... kaydı ve STC (Said to Contain) kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.

Dava, sigortacının kanuni halefiyetine binaen açtığı rücu davası olup, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığının tespiti hususunda, davayı açan sigortacının halefiyetinin şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti gerekmektedir. Bu bağlamda TTK m. 1472 uyarınca sigortacı sigortalının üçüncü şahıslara karşı haiz olduğu talep haklarına halef olur. Bu halefiyet sigorta tazminatını ödediği anda ve ödediği miktarla sınırlı olarak doğar. Ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir.

Dosya muhteviyatında yer alan faturaya bakıldığında, teslim şeklinin CF olarak belirlendiğinin görüldüğü, Uluslararası ticari terimlerden (...) "C" grubunda yer alan CF yani CFR satış şeklinde satıcı masrafları kendisine ait olmak üzere, malların taşınmasına ilişkin navlun sözleşmesini akdetmekle yükümlü olduğu ancak CIF'ten farklı olarak satıcı sigorta sözleşmesini akdetmediği, nitekim dosya münderacatında yer alan poliçede sigortalı olarak ... adlı şirket olduğu , konişmentoya uyarınca "... SAN. TİC. ŞTİ."nin alıcı/gönderilen olduğu görülmüştür.

Uyuşmazlık konusu istem, ... no.lu konteynere sızan tatlı su nedeniyle bir kısım emtianın ıslanma sonucu hasarlanmış olmasından dolayı taşıyanın sorumlu olduğuna dayanmaktadır.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; ... İsimli geminin ... no.lu konteyneri Mısır'ın Alexandria limanında 30.12.2018 tarihinde yüklendiği, geminin Ambarlı limanına varışını müteakip söz konusu konteynerin Gümrük girişinin 02.01.2019 tarihinde yapıldığı, konteyner gümrük sahasında 5 gün kaldıktan sonra Gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip 07.01.2019 tarihinde Ambarlı gümrük çıkışının yapıldığı,

10.01.2019 tarihinde de Mardaş limanından karayoluyla alıcının Tekirdağ'daki fabrikasına sevk edildiği , aynı gün sigortalının deposuna ulaşan konteynerden yapılan tahliye işlemleri esnasında konteynerin muhtelif kısımlarında yırtık olduğu ve bir kısım emtiada ıslanma olduğu tespit edilmiş ve alıcının depo sorumlusu tarafından 09.04.2019 tarihli "Kalite Kontrol Raporu" tanzim edildiği, raporda kolilerin ıslak kısımlarına ve teneke kutulara uygulanan gümüş nitrat testi neticesinde kutularda deniz suyuna rastlanılmadığının tespit edildiği,

konişmentoda, Nihai Varış Yeri belirtilmeksizin sadece Yükleme Limanı ile Tahliye Limanı belirtildiğinden söz konusu taşımanın Limandan Limana Taşıma (Port To Port) olduğunun anlaşıldığı, buna göre taşıyanın mallara ilişkin sorumluluğunun malların yükleme limanında gemi küpeştesine kabul edilmesiyle başladığı ve tahliye limanında geminin küpeştesinden tahliye edilmesiyle sona erdiği, yine konişmento üzerindeki ... ... kaydı gereğince konteyner içi istiflenmiş ve mühürlenmiş bir halde kapalı olarak taşıyana teslim edildiğinin anlaşıldığı,

uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman görevlileri gerekse kaptanın gözetiminde güverte zabitleri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip "Container interchange Receipt And Damage Report " olarak tanımlanan " Konteyner El Değiştirme Ve Hasar Tutanağına " işlendiği,

somut olayımızda sigortalı emtianın taşındığı ... nolu konteynerin dış yapısında herhangi bir fiziki hasar olduğuna dair, gerek yükleme ve/veya tahliye limanlarında liman, gümrük ve acente yetkilileri tarafından, gerekse gemi görevlileri tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağına rastlanılmadığı, davacının emtianın hangi aşamada ıslandığını da ispat etmesi gerektiği , konişmentoda emtianın /konteynerin dış görünüşü ile ilgili olarak bir kayıt olmadığı takdirde emtianın/konteynerin kusursuz teslim edildiğini ispat külfeti bunu iddia edene ait olduğu,

davacının emtiada meydana gelen hasarın deniz suyu kaynaklı olduğunu ispat edemediği, poliçe incelendiğinde deniz suyu ile ıslanma teminat kapsamında olup diğer tür ıslanma sebebiyle oluşan paslanmalar açıkça sigorta teminatından hariç bırakıldığı, ekspertiz raporuna göre yapılan gümüş nitrat testi sonucu ıslanmanın deniz suyu kaynaklı olmadığı belirtilmekle davacının teminat kapsamında olmayan bir riziko için ödeme yaptığı (ex gratia/ lütuf ödemesi) yaptığı anlaşılmakla davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığına kanaat getirilerek aktif husumet ehliyeti nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.