İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/424 K.2022/207

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Dava konusu makarna emtiasının ... numaralı konşimento tahtında Türkiye'den ...' ataşınmak üzere "..." gemisine yüklendiğini, tahliye işlemlerinin ardından emtianın bulunduğu ... numaralı konteyner açıldığında makama emtiasının ıslanarak hasar gördüğünün tespit edildiğini, yapılan ekspertiz çalışmasında ıslanma hasarının konteynerdeki delik nedeni ile gerçekleştiğini, davalının somut olayda konşimento düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle "fiili taşıyan" olarak hareket ettiğini ve hasardan sorumlu olduğunu, hasar nedeni ile sigortalısının uğradığı zararı tazmin ettiğini, hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu,

taşıyanın kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğunu, hasarın, eşyanın davalının kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, TTK uyarınca sorumlu olduğunu, bu nedenlerle yapılan itirazın iptalini, takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu konşimentonun arka sayfasında bulunan m. 20 de yer alan uygulanacak hukuk maddesine göre, Singapur mahkemelerinin münhasıran yetkili olduğunu bu nedenle uluslararası yetki sebebi ile davanın reddinin gerektiğini, hasarlanan yüklerin FOB satılmış olduğunu, riskin, malların gemiye yüklenmesi ile gönderilen/alıcı olan ...'a geçtiğini bu nedenle de davanın aktif husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının rücu hakkını aldığım iddia ettiği ... şirketinin hasarla ilgili dava hakkı bulunmadığını, ... şirketi tarafından düzenlenen rapora göre de dava hakkının alıcı/gönderilen ... şiketine ait olduğunu,

davacı sigorta şirketinin yanlış kişiye ödeme yaptığını, zamanında ve usulüne uygun yapılmış bir hasar ihbarının bulunmadığını, tahliye limanından alıcının deposuna kadar yapılan taşıma safhalarına dahil olmadığım hasarın bu safhada meydana gelmiş olmasının muhtemel olduğunu, taşıyan lehine karine gereği aksinin hiç bir şüphe bırakmayacak şekilde sigortalı veya halefi sigortacı tarafından ispatının gerektiğini, yükleme/istif işlemlerinin yükleten tarafından yapıldığını, kendilerine konteynerin kapalı, mühürlü olarak verildiğini, yüklerin konteynere yüklenirken ıslanmış olabileceğini,

... şirketinin düzenlediği Ekspertiz raporunun yükün tesliminden yaklaşık 4 ay sonra yapıldığını, ödemenin exgratia ödemesi niteliğinde olduğunu, ... Ltd.

Taiwan tarafından düzenlenen ekspertiz raporuna göre yükün, 22.01.2019 tarihinde gemiden tahliye edildiğini, alıcı tarafından 29.01.2019 tarihinde alındığını, raporun 30.01.2019 tarihinde düzenlendiğini, aradan geçen 8 günlük süre içinde yükün hangi koşullarda bekletildiğinin bilinmediğini, yükün beklerken depoda ıslanmış ihtimalinin olduğunu beyanla davanın reddini talep etmektedir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davasından ibarettir.

... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı ... Sigorta A.Ş. tarafından borçlu ... ... LTD ne izafeten ... A.Ş. Aleyhine 11/12/2019 tarihinde 1.296,44USD'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, ödem emrinin borçluya 30/12/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 30/12/2019 tarihli itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın 24/11/2020 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 23/11/2021 tarihli raporda, Uyuşmazlığın yabancı mahkemede görülmesine dair yetki şartının Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini ortadan kaldırır nitelikte olması nedeniyle geçersiz olduğu, davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu, TTK m.l 185'te öngörülen muayene ve ihbar yükünün yerine getirilmediği, TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın Davalının taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması olduğunun ispatlanamadığı, meydana gelen hasardan Davalının sorumlu olmadığı,

mahkemenin aksi kanaatte ise, 1.296,44 USD USD olarak hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadr-i marufunda olduğu ve TTK m. 1186/21 uyarınca hesaplanan üst sınır toplam zarar miktarının üzerinde olduğundan mahkemenin davalının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu kanaatine ulaşması hâlinde zararın tamamının talep edilmesinin mümkün olduğu, TTK'nun 1188/1. maddesi uyarınca, talep hakkının bir yıllık hak düşürücü süre içinde yapıldığına ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Dava dilekçesi ,cevap dilekçesi ,bilirkişi raporu ile dosya içerisinde bulunan tüm deliller bir bütün olarak düşünüldüğünde ;

Dosyanın incelenmesi ile dava dışı, gönderici ... Makarnacılık şirketine ait, toplam 12.210,00 USD değerinde, 3 ton penne rigate ve 18 ton sipagetti makarnanın ... numaralı konşimento ile Türkiye'den Tayvan' a taşınmak üzere " ... " gemisine yüklendiği, tahliye işlemlerinin ardından emtianın bulunduğu ... numaralı konteyner açıldığında makarna emtiasının ıslanarak hasar gördüğü anlaşılmıştır.

HMK 117/2 gereğince öncelikle ilk itiraz olan Milletlerarası yetki itirazının değerlendirilmesi gerekirse; ihtilaf konusu olayda fiili taşıyana ait deniz yük senetlerinin İstanbul'da ve Türkiye'deki acentesi ... ... A.Ş. aracılığıyla düzenlendiği Türkiye'deki acentenin aracılık ettiğinin görüldüğü, Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamında taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada delil bulunması halinde uyuşmazlığın yabancı mahkemelerde görülmesine dair yetki kaydının geçerlilik taşımadığının belirtildiğinden davalının Singapur mahkemelerinin yetkili olduğuna dair itirazının reddine karar verilmiştir.

Dava konusu emtiaya ilişkin 22,12.2018 tarihli satış faturası ... Nolu Nakliyat Sigorta Poliçesi ile 11.7,2019 işlem tarihli 1.296 USD bedelli dekont, 14.6.2019 tarihli temlikname ile dava dışı sigortalı ... ... San. Ticaret A.Ş .'nin dava konusu emtia hakkında geçerli bir sigorta sözleşmesinin yapıldığı , riziko gerçekleşmesi böylelikle davacının TTK 1472 halefiyet sonucu aktif dava ehliyetine sahip olduğu ,... no.lu konişmentoda, ... Limited şirketinin fiili taşıyan sıfatına haiz olduğu, taşıma senedinin taşıyanın acentesi sıfatı ile ... ... A. Ş. tarafından düzenlendiği görülmekle davanın izafeten acenteye karşı açıldığı böylelikle davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Konişmentoda emtianın gemiye Mersin limanından 31.12.2018 tarihinde yüklendiği, geminin 22.01.2019 tarihinde Tayvan'ın Keelung limanına vardığı kaydının bulunduğu, dosyanın incelenmesi ile söz konusu konteynerin gemiden tahliye edilerek konteyner terminaline istiflendiği, burada yaklaşık 1 hafta kadar bekledikten sonra 29.01.2019 tarihinde gönderilen alıcı firma tarafından teslim alındığı, konteynerin gönderilenin deposunda 30.1.2019 tarihinde yapılan incelemede 209 koli emtiadaki ıslaklık ve buna bağlı küflenme hasarının bulunduğunun tespit edildiği,

ancak sızıntının deniz suyu kaynaklı olup olmadığını tespiti için gümüş nitrat testinin yapılmadığı bu sebeple konteynerdeki hasara yol açan olayın taşımanın hangi safhasında meydana geldiğinin tespit edilemediği, TTK madde 1178/2 uyarınca hasarın eşyanın davalı taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelme olgusunun ispatlanamadığı ,davaya konu yük Tayvan'a vardıktan sonra konteynerin gemiden tahliye edildiği ve terminale istiflendiği, burada yaklaşık 1 hafta kadar bekledikten sonra 29.01.2019 tarihinde gönderilen alıcı firma tarafından teslim alındığı,

... nolu konteynerin tabanında delinme hasannın denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair gerek yükleme ve tahliye limanında liman ve acente görevlileri tarafından gerekse gemide kaptan tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağının dosyada bulunmadığı, hasara ilişkin olarak ilk defa konteynerin gönderilenin deposunda yapılan inceleme sonucu ... nolu ...

Denetim Raporunun düzenlendiği, bu raporda taşıyıcının temsilcisinin bulunmadığı görülmekle TTK m.l185'te öngörülen muayene ve ihbar yükünün somut olayda yerine getirilmediği anlaşılmış, yukarıda açıklanan sebeplerle hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu süre içerisinde meydana geldiği ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır