İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/153 K.2023/273

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında davalıya ait 3 adet konteyner muhteviyatı yükün Gebze ...

Limanıdan Mısır ın İskenderiye Limanına taşınması işi konusunda anlaştıklarını, yükün fiilen taşınması hususunda dava dışı fiili taşıyan ... ile navlun sözleşmesi akdedildiğini, yükün 16/08/2018 tarihinde tahliye limanında tahliye edildiğini, ancak yüklerin alıcısı tarafından alınmadığını, yükün alınmaması nedeni ile tahliye limanında ardiye, demuraj, lokal masraf ücretleri ve gümrük masraflarının oluştuğunu, bu masraflar yönünden müvekkiline 6 adet fatura düzenlendiğini, müvekkili tarafından da bu ücretlerin dava dışı fiili taşıyan ... şirketine ödendiğini, ödenen bedellerin tahsili için ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyalarına yapılan itirazların iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Mahkemenin yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, navlun ödemesinin müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, taşımaya konu konteynerlerin tahliye limanında alıcı tarafından kabul edilmemesi üzerine derhal geri getirilmesinin istenildiğini, davacı tarafından kendisinden istenilen işi ayıptan ari ve zamanında bitiremediğinden müvekkili şirketi zarara uğrattığını, masraf kalemlerinin davacının yükümlülüğünü zamanında yerine getiremediğinden meydana geldiğini,

müvekkili şirketin muhasebe departmanının hatalı işlemi nedeni ile faturaya süresinde itiraz edilemediğini ancak bu hususunun faturanın kabulü anlamına gelmediğini beyanla davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan demuraj alacağının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, Uyuşmazlığın konusunun; davalı vekilinin yetki itirazının yerinde olup olmadığı, uyuşmazlığa konu demurajın oluşmasında tarafların sorumluğunun tespiti, tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa Demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı , buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti hususunda toplandığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... ... Hiz. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. olduğu, borçlunun ... Dış Tic. San. Ve Tic. A.Ş. olduğu, .... İcra Müdürlüğünde 16.126,00.USD nin tahsili için takibe geçildiği ve borçlu vekilinin 21/08/2019 tarihli dilekçesi ile dosyanın ... İcra Müdürüğü dosyası haline geldiği, ödeme emrinin işbu dosyadan 13/01/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 10/01/2020 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğunu ve eldeki davanın da 14/04/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... ... Hiz. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. olduğu, borçlunun ... Dış Tic. San. Ve Tic. A.Ş. olduğu, 7.994,80.USD nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin 14/01/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 14/01/2020 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğunu ve eldeki davanın da 14/04/2021 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 14/10/2022 tarihli raporda, Davalı vekilinin yetki itirazının yerinde olup olmadığı, Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin bulunduğu, Emtianın tahliye limanı İskenderiye / Mısır'da dava dışı gönderilen şirket tarafından teslim alınmadığı ve bu sebeple Davalı şirket tarafından Mahrece İade işlemi başlatıldığı ve Mahrece iade işlemi sonrasında ilk yükleme limanı Gebze'ye gelen emtianın davalı şirket tarafından teslim alındığı,

Demuraj süresi ve demıraj ücreti bakımından, Dava konusu taşımada ilk tahliye limanı İskenderiye / Mısır'da oluşan faturalar, 134 gün demuraj oluştuğundan bahisle demuraj faturası tanzim edildiği, Demuraj tarifesinin ana konşimentoda yazılı olduğu ancak faturalandırmanın daha düşük bir tarife ücretiyle gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı, fatura üzerinde bir hesap ya da detayın bulunmadığı, dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı adına tanzim edilen fatura tutarı kadar davacı tarafından davalı adına fatura tanzim edildiği, demuraj tutarının 13.338 usd olduğu, ücretlerin fiili taşıyana ödendiğine dair bir ödeme belgesinin bulunmadığı,

Ayrıca ardiye ücretleri, gümrük ve diğer liman hizmetlerine ait faturalar tanzim edildiği, dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı adına tanzim edilen fatura tutarı toplamının 24.507 usd olduğu, davacı tarafından davalı adına fatura tutarı toplamının 24.448 usd olduğu, ücretlerin fiili taşıyana ödendiğine dair bir ödeme belgesinin bulunmadığı, dava konusu taşımada Mahrece iadesi sonrasında tahliye limanı Gebze'de oluşan faturalar, Dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı adına tanzim edilen fatura tutarı kadar davacı tarafından davalı adına fatura tanzim edildiği, demuraj tutarının 1.110 usd olduğu,

ancak tahliye limanı demuraj tarifesi ya da hesaplamasının dosyada bulunmadığı, Ayrıca Gebze limanında oluşan liman hizmetleri için Dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı adına tanzim edilen fatura tutarı kadar davacı tarafından davalı adına fatura tanzim edildiği toplamının 1.174,80 usd olduğu, ayrıca navlun faturaları ile ilk yükleme limanı ardiye ve yükleme hizmeti faturalarının bulunduğu, davacı tarafından davalı adına 9.570 usd fatura tanzim edildiği, davalı tarafından ilk taşıma navlun faturasına istinaden 3.030 usd iade faturası tanzim edildiği, ücretlerin rayice uygun olduğu,

Fatura bedellerinin cari hesaba kayıt edilip edilmediği veya fiili taşıyana ödendiğine dair bir ödeme belgesinin bulunmadığı, bu konunun uzmanlık alanımı dışında olmakla birlikte Davacı'nın kendi taşıtanı Davalı'ya bu alacak kalemlerini rucuen yansıtabileceği, Davacı alacak miktarının tespiti bakımından.

Davacı Davalı arasındaki alacak borç ilişkisinin 01.01.2019 tarihinden başlayarak özet tablo sunulduğu, önceki faturaların ödenip ödenmemesi ile ilgili bir bilgi görülmediği ancak taraflar arasında bu konuda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Özet tabloya göre davacının davalıdan alacak bakiyesi toplamının 24.120,80 USD olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 21/02/2023 tarihli raporda, davacı ... Uluslararası Taşımacılık Ltd. Şti'nin sunmuş olduğu 2018 ve 2019 yıllarına ait yasal ticari defterleri, defter kayıtları ve dayanağı belgeler üzerinde yapılan incelemede; davaya konu taşımalar nedeniyle tahliye limanında oluşandemuraj, ardiye, lokal masraflar ve gümrük masrafları için davadışı fiili taşıyan ... tarafından davacı ... adına tanzim edilen fatura tutarlarının ... tarafından nezdindeki davadışı ... hesabına alacak kaydı yapıldığı, fatura bedellerinin tamamının cari hesaba mahsuben çekle ...'ye ödendiğine ilişkin tespitlerini bildirmiştir.

Tarafların beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere dosya bilirkişiye yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından tanzim edilen 05/05/2023 tarihli ek raporda, Davacı ...'nın davalı ... Su Ürünleri A. Ş/den 14.04.2021 dava tarihi itibariyle 24.120,80 USD alacaklı olduğuna ilişkin tespitini bildirmiştir.

Davalı tarafça mahkememizin yetkisine itiraz edildiği görülmekle öncelikle bu usuli itiraz yönünden değerlendirilme yapılmış, davalı taraf her ne kadar mahkememizin yetkisine yönelik itirazda bulunulduğu anlaşılmış ise de mahkememizin İstanbul Mülki Hudutları dahilinde münhasıran Deniz Taşımacılığı ve Sigortalarına bakmakla yetkili ve görevli kılınan mahkeme olduğundan bu yöndeki itirazın reddine karar verilmiştir.

Dünya deniz ticareti ve hukukuna girmiş bulunan, konteyner demurajı özünde, konteyner işgaliye bedeli olmakla; konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi (Davacı), gönderilenin (alıcı) belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyner başka taşımalarda kullanacaktır.

Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli serbest süreler ve bunun aşılması halinde aşamalı olarak yeni süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, artan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir.

Söz konusu ücret dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltılıp, taşıyanın deposuna iade edildiği güne kadar geçen süre, belirlenmiş gün sayısından fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demurajı" denilmektedir.

Konteyner demuraj taleplerinde, talep edenin, iddiasını somut delillere dayandırması gereken ve bu şekilde hukuki olarak eksik olarak değerlendirilebilecek yönlerini minimalize eden bir yaklaşım sergilemesi gerekir. Konteyner demuraj taleplerinde somutlaştırılması gereken yönler, taşıma sözleşmesi, demuraj tarifesi ve varış ihbarıdır. Demurajın asıl alacaklısı ise konteyner sahibidir ancak eldeki dosya özelinde, davacının adına düzenlenen faturaları ödemiş olması halinde ödediği bedel bakımından rücu talep hakkı bulunmaktadır.

Dosyaya sunulu ... nolu konişmentoda yükletenin davalı şirket, gönderilenin Mısırda mukim ..., taşıyanın davacı olduğu navlunun peşin ödendiği kaydının yer aldığı, ... numaralı konişmentoda yükletenin davacı , gönderilenin Mısırda mukim ... taşıyanın ... ... olduğu ,dava konusu ..., ..., ... numaralı konteynerler Gebze'den İskenderiye/Mısır Limanına taşımasının ... nolu ara konşimendo (... ana konşimento) tahtında yapıldığı, fiili taşıma işinin dava dışı ... .... tarafından yapıldığı ve fiili taşıyan konumunda olduğu, davacı tarafından taşıma işlerinin organize edildiği, davacının akdi taşıyan konumunda olduğu, davalının ise yükleten konumunda olduğu, aynı zamanda taşıma işlerini taşıyan talep ettiği ve navlun faturasının muhatabı olduğundan taşıtan konumunda olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan e-posta yazışmaları içerikleri incelendiğinde; yükün İskenderiye limanında alıcısı tarafından teslim alınmadığı, 25.12.2018 tarihli müşteri tarafından mahrece iadesinin talep edildiği, davalının yükün geri getirilmesi talimatı verdiği, yükün taşınması aynı fiili taşıyan tarafından yine aynı davacı şirketin organize etmesi altında gerçekleştiği, 28.12.2018 tarihinde iade için yüklerin ... nolu konişmento tahtında ...taşımasının yapıldığı, 16.01.2019 tarihinde yükün Gebzeye vardığı anlaşılmıştır.

Dosyadaki fatura ve belgeler incelendiğinde fiili taşıyan ... tarafından davacı adına tanzim edilen İskenderiye limanı ve mahrece iadesi sonrasında oluşan demuraj, ardiye ve liman hizmetleri ücretlerinin aynı tutarla davacı akdi taşıyan tarafından davalı şirkete fatura edildiği, fiili taşıyan şirketin faturalarının ve ayrıca faturalarla ilgili beyan yazısının dosyada bulunduğu anlaşılmaktadır.

Fili taşıyan ... tarafından ... numaralı konişmento tahtında Gebzeden Mısıra yapılan ilk taşıma için.

06.08.2018 tarihli ,315 USD ( 1 konteyner için 105 USD x3) ardiye faturası, 06.08.2018 tarihli 863,22 USD yükleme ,terminal ve ihracat liman hizmetleri faturası, 06.08.2018 tarihli 975 USD navlun deniz ihracat navlunu faturası, 12.12.2018 tarihli 35.466 USD (11.822 USDx3)navlun deniz ihracat navlunu faturası, 17.12.2018 tarihli 2320 USD( 773,33 USD x2 + 773,34 USD) navlun deniz ihracat navlunu faturası düzenlendiği,

yükün alıcısı tarafından çekilmememsi sebebiyle İskenderiye limnından Gebze limanına ... nolu konişmento tahtında yapılan taşıma için 07.01.2019 tarihli 59 USD evrak düzenleme ücreti faturası, 25.01.2019 tarihlil 3244 USD (1081,33 x2 + 1081,34 USD ) navlun ithalat navlunu faturası, 25.01.2019 tarihli 1174 USD tahliye ve terminal hizmetleri , ithalat liman hizmeti ve KDV faturası, 31.01.2019 tarihli 1100 USD ( 370 USD x 3 ) NV demuraj faturasının düzenlediği, fiili taşıyan tarafından davacı akdi taşıyana düzenlenen faturaların aynı miktarla davalıya yansıtıldığı, davacı tarafından İlk taşıma için.

06.08.2018 tarihli 062842 numaralı 5.520 usd tutarında navlun (1.350x3=4.050 usd), gemi-yükleme ücreti (Free In) (1.050usd), ardiye (420usd) faturasının, 07.12.2018 tarihli 139464 numaralı 36.126 usd tutarında navlun (1.350x3=4.050 usd), gemi-tahliye ücreti (Free Out), ihracat ardiye (18.801usd), demuraj & detention (11.700usd) faturasının, 11.11.2019 tarihli 017402 numaralı 5.710 usd tutarında ardiye (2.422usd), demuraj & detention (1.683 usd), gümrük masrafları (1.650usd) faturası, İskenderiyeden Gebzeye yapılan2. taşıma için.

11.11.2019 tarihli 017403 numaralı 1.860 usd tutarında faturanın gemi - tahliye hizmeti (250x3=750usd), demuraj & detention (1.100usd) faturası, 11.11.2019 tarihli 017404 numaralı 424,80 usd tutarında tahliye hizmet bedeli (free out) (120x3=360usd + KDV) faturasının düzenlediği anlaşılmış, davacının davalı adına tanzim ettiği 062842 numaralı 5.520 usd tutarındaki ilk taşımaya ait navlun faturasına davalının 10.09.2018 tarihinde 004231 numaralı 3.030 usd tutarında iade faturası düzenlediği,

davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme ile fiili taşıyan ... nin davacı adına düzenlediği faturaların cari hesaba mahsuben çekle toplu olarak ödendiğinin tespit edildiği, davalının ticari defterlerinin ibraz edilmediği ve üzerinde inceleme yapılamamıştır.

Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtandır. TTK madde 1200 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır. İhtilaf konusu olayda, talep edilen alacak kalemleri navlun teferruatı olarak kabul edilir.

Bu sebeplerle, gönderilenin konteyner muhtevası emtiayı teslim almaması durumunda, taşıtan ve yükleten konumundaki davalı şirketin konteyner demurajı, ardiye masrafları, mahrece iadesi için gerekli hizmetler ve navlun masraflarından sorumlu olacağı kabul edilmelidir. Nitekim, Dava dışı ...- Fiili taşıyan tarafından Davacı Şirket adına aralarındaki akdi ilişki uyarınca düzenlenen fatura bedellerini, davacı şirket kendi taşıtanından talep etmektedir.

Bu fatura bedellerini ya ödenmiş ya da taraflar arasındaki cari hesap kayıt edilmiş olabilir. Burada önemli Davacı'nın bu alacak kalemlerini kendi taşıtanından rücuen talep edebilmesidir.

Diğer yandan, davalı vekili "Davacı, kendisine verilen işi, ayıptan ari ve zamanında bitiremediği gibi müvekkil şirketin zarara uğramasına neden olduğu, davacının fatura içeriğine konu navlun, yükleme, ardiye ve diğer masraflar davacının kendi kusurundan kaynaklandığı, zira taşımaya konu malın geri iadesi için gerekli işlemleri zamanında yapmadığı, malı bekleterek ilgili masraf kalemlerinin doğmasına sebebiyet verdiği," iddiasının bulunmuş ise de, bu iddiayı kanıtlar belgeler davalı tarafça sunulmamıştır, dolayısıyla mevcut belgeler kapsamından gecikmenin davacıdan kaynaklandığı ispatlanamamıştır.

Akdi taşıyan davacının fiili taşıyana ödediği demuraj ardiye vs alacakları TTK 1200 ve vd maddeleri uyarınca yansıtabileceğinden tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki e posta yazışmalarından 19.08.2018 yükün İskenderiye limanına vardığının bildirildiği, fiili taşıyanın davacıya gönderdiği e posta da ... sayılı ana konşimento tahtında İhracat taşıması yapılan konteynerlerin, 16.08.2018 tarihinde ... limanına tahliyesinin gerçekleştirildiği, alıcısı tarafından çekilmediği için 134 gün beklediğinin bildirildiği ve böylece ardiye ve demuraj masraflarının oluştuğunun bildirildiği anlaşılmış olup, davacı akdi taşıyana ait demuraj faturalarının dosyada yer aldığı, demuraj faturalarının ilgili açıklamalarıyla tanzim edildiği, ayrıca bir demuraj hesabının bulunmadığı,

dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı adına tanzim edilen demuraj faturaları, davacı tarafından davalı adına aynı tutarla fatura tanzim edildiği görülmüş, fiili taşıyana ait demuraj hesabının dosyada olmadığı, ancak dava dışı fiili taşıyanın tanzim ettiği ana konşimentoda bulunan tarifeye göre yapılan demuraj hesabına göre, buna göre İskenderiye tahliye limanında bulunduğu süre için 134 gün (konteynerlerin varışından- mahrece iadesi için yükleme gününe kadar) zaman sayıldığı,

21 gün serbest süre sonrasında yapılan hesaba göre 42.120 usd demuraj oluştuğu, ancak fiili taşıyan tarafından davacıya yansıtılan demuraj tutarının 13.338 usd olduğu, daha düşük ücretlendirme ile faturalandırıldığı ancak kesin hesap detaylarının dosyada bulunmadığı, ayrıca ardiye ücretleri, gümrük ve diğer liman hizmetlerine ait faturalar tanzim edildiği, dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı adına tanzim edilen fatura tutarı toplamının 24.507 usd olduğu, davacı tarafından davalı adına fatura tutarı toplamının 24.448 usd olduğu, ücretlerin fiili taşıyana ödendiği,

mahrece iadesi sonrasında dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı adına tanzim edilen fatura tutarı kadar davacı tarafından davalı adına fatura tanzim edildiği, demuraj tutarının 1.110 usd olduğu, ayrıca Gebze limanında oluşan liman hizmetleri için fiili taşıyan tarafından 1.174,80 usd düzenlediği bunun aynen davacı tarafından davalıya yansıtıldığı, ayrıca navlun faturaları ile ilk yükleme limanı ardiye ve yükleme hizmeti faturalarının bulunduğu, davacı tarafından davalı adına 9.570 usd fatura tanzim edildiği, davalı tarafından ilk taşıma navlun faturasına istinaden 3.030 usd iade faturası tanzim edildiği,

bilirkişilerce yapılan tespitte ücretlerin rayice uygun olduğunun belirtildiği görülmekle davacının davalıdan davaya konu ettiği 24.120,80 USD yönünden alacaklılığına kanaat getirilerek davacının kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır