İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/355 K.2021/479

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortalıları ... A.Ş. ve .... Tic. A.Ş.'ye ait bisküvi cinsi emtiaların Türkiye'den Almanya'ya nakliye işinin davalılar tarafından üslenildiğini, taşıma esnasında hasar meydana geldiğini, sigortalıya ödenen hasar bedelinin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; milletlerarası yetki itirazlarının bulunduklarını, yetkili Mahkemenin konşimentoda düzenlendiğini, yetkili Mahkemelerin İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunu, dava konusu taşımanın müvekkillerinden ... tarafından gerçekleştirildiğini, müvekkillerinden Maersk'in dava ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, mal faturalarına göre sigortalının mal bedelini tam ve eksiksiz olarak tahsil ettiğinin anlaşıldığını, iddia edilen ıslaklığın nev'ine göre yağmur suyundan ileri gelen hasarların emtia nakliyat sigortaları genel şartları uyarınca sigorta kuvertürü dışında olduğunu,

usulüne uygun bir hasar ihbarının bulunmadığını, her iki tarafın iştiraki ile ve Mahkemeler vasıtası ile yapılmış bir tespit bulunmadığını beyanı ile müvekkillerinden ... yönünden milletlararası yetki itirazının kabulü ile yetki yönünden reddine ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddine aksi kanaatin hasıl olması halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalılarına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davalılar vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı,

hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

Dosyaya sunulan belge ve bilgilerden navlun faturalarının, davalılardan ... tarafından davacı sigortalıları adına kesildiği, sigortalı yüklerin taşınmasına ilişkin olarak davalı ... nin tarafı olduğu ... numaralı, ... numaralı, ... numaralı ve ... numaralı konşimentoların düzenlendiği, bu durumda davalılardan ...'nin fiili taşıyan konumunda bulunduğu, davalılardan ...'nin ise uyuşmazlığa konu taşımalar bakımından bir sıfatı ve rolü bulunmadığı, tüm taşımaların diğer davalı ... tarafından gerçekleştirildiği ve navlun faturalarının da yine davalı ... tarafından düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davalılar vekilinini Davalı Maersk firmasının taşımada rol almadığına ilişkin savunmasına karşılık davacı vekilince herhangi bir beyan yahut açıklama sunulmamıştır. Bu nedenle davalılar vekilinin davalılardan ... bakımından pasif husumet ehliyeti bulunmadığı savunması mahkemece yerinde görülmüş ve ... ye izafeten ... AŞ hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalılar vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentolarda bulunan yetki kaydı nedeniyle davalı ... bakımından mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmiştir.

Dosya kapsamından, davacı sigortalıları dava dışı ...AŞ ile ... AŞ'nin yurtdışına ihrac ettiği kek, bisküvi ürünlerinin ... ve ... Limanlarından ... ..

Limanına davalı ... tarafından ... numaralı, ... numaralı, ... numaralı ve ... numaralı konşimentolar tahtında taşındığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentoların tamamının davalı ... tarafından imzalandığı, ...' nin Danimarka da mukim yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların Türkiye-Almanya taşımasının ifa edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı,

konişmentoların arka sayfasında taşıma şartaları 26. bölümünde yer alan yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara İngiliz Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Londra Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamına karşılık taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığından)

deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, konişmentonun arka sayfası 26. bölümüde bulunan yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacı sigorta şirketini bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalılardan Sealand vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile bu davalı bakımından ise davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır