İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/388 K.2023/209

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı arasında 2016 yılında başlayan araç ve ekipman kiralaması kapsamında ticari ilişki olduğunu, davalı kiralayana ait araç ve ekipmanların müvekkili şirket tarafından kiralandığını, ticari ilişki kapsamında müvekkilinin davalı kiralayandan 447.179,85 TL alacağının bulunduğunu, taraflar arsındaki anlaşma gereği kiralamaya konu araç ve ekipmanlarda meydana gelecek aksaklık, arıza ve her türlü ayıpta sorumluluğun kiraya verene ait olduğunu, müvekkili tarafından,

davalıdan kiralanan gemilerde meydana gelen ve gemilerin çalışması için yapılan zorunlu tamir giderlerinin tanzim edilen yansıtma faturaları ile davalıya yansıtıldığını, davalının bu faturaların bir kısmını kayıtlarına aldığını ancak, bedelini ödemediğini, bir kısım yansıtma faturalarını kabul etmeyerek kayıtlarına almadığını ve tarafların hesap bakiyeleri arasında farklılık oluştuğunu, müvekkilinin davalıdan olan cari hesap alacağının tahsili için davalı aleyhine, ...

4.İcra Müdürlüğü'nün...E. sayılı dosyası üzerinden takip yapıldığını, yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiği ve takibin durduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşmazlık ile sonuçlandığını belirterek, davalı/borçlunun itirazının iptaline, davalı borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının alacakları için müvekkili adına faturalar tanzim ettiğini, faturaları müvekkiline ilettiğini, alacakların muaccel olduğunu, davacı tarafından müvekkili adına tanzim edilen bazı faturalara müvekkili tarafından itiraz edildiğini ve kayıtlara işlenmediğini, müvekkili tarafından davacı adına tanzim edilen faturaların davacı tarafından defterlere işlenmediğini ve taraflar arasında alacak uyuşmazlığı oluştuğunu, davacının iddia ettiği arıza ve aksaklıkları müvekkiline daha önce bildirmesi gerektiğini, gider faturalarının kanuna aykırı olarak tanzim edildiğini, davacının,

müvekkilinin tanzim etmiş olduğu bazı faturaları defterlerine kaydetmediğini, davacının sunmuş olduğu muavin defter kayıtlarına itiraz ettiklerini, davacının, icra takibine konu ettiği alacağın 2015 yılı cari hesabına dayandığını belirterek, davanın, öncelikle zaman aşımı yönünden ve sair diğer nedenlerle esastan reddine, yargılama giderleri ve nispi oranda vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/06/2021 tarih, ... esas ve... sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır. Davanın, gemi kiralama sözleşmesinden doğan ve davacı tarafından kiralamaya konu gemiye yapıldığı iddia edilen tamir vs masraflardan davalının sorumlu olup olmadığı, davacının gemiye masraf yapıp yapmadığı, davacının kiralamaya konu gemiye yaptığı masrafların tutarı, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

.. 10 Asliye Ticaret Mahkemesince ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve davacının ticari defter ve kayıtları inceletilmiş olup, bilirkişi ...tarafından tanzim edilen 12/04/2021 tarihli raporda, Dava dosyasında davacı yandan 447.179,85.-TL Cari Hesap Alacağın, takip tarihinden itibaren icra giderleri, avukatlık ücreti ve asıl alacağa işleyecek yıllık %13,75 Avans faizi ve değişen oranlardaki faizi ile birlikte tahsili istemi ile, dava konusu edildiği görülmüştür.

İlgili mevzuat gereği.

Davacı tarafından sunulan Defter ve Belge Teslim Alma Tutanağında detaylandırılan 2015 - 2016 - 2017 yıllarına ait Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve Envanter defterleri ile 2018- 2019 yıllarına ait Envanter Defterlerinin, kanuni süresi içinde açılış tasdiklerinin yapıldığı; ancak anılan Defter ve Belge Teslim Alma Tutanağında 2015-2016-2017 yıllarına ait Yevmiye Defterinin kapanış tasdiklerinin bilgileri yazılmadığından, kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa hangi tasdik makamı tarafından ve kaçıncı sayfada kapatıldığı, tespit edilememiştir.

İlgili mevzuat gereği. Davacı şirketin 2018- 2019 yılları inceleme dönemlerinde E-DEFTER tuttuğu, inceleme dönemlerine ait tutulan Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebirin E-Defter Beratları tarafımdan incelenmiş olup, oluşturma tarihlerinin yasal süresi içinde yapıldığı. Davacı e-defter kayıtlarında takip tarihi itibariyle davalının davacıya 447.179,85.-TL toplam tutarında Borçlu olduğunun kaydedildiği görülmüştür, şeklinde görüşlerini bildirmiştir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ..., ... tarafından tanzim edilen 29/09/2022 tarihli raporda.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, gemi kirası sözleşmesinden kaynaklandığı, sözleşmenin ekipman kirası sözleşmesi olarak isimlendirilmesinin sözleşmenin gemi kirası sözleşmesi niteliğini değiştirmediği, TTK m. 1246 hükmü uyarınca gemi kirası sözleşmesinden kaynaklanan alacak haklarının muaccel olmasından itibaren 1 yılda zamanaşımına uğradığı, Dosyaya sunulu tamir- bakım masraflarına ilişkin faturaların düzenlenme tarihleri ve alacağın elde edilmesi için başlatılan icra takibinin tarihi dikkate alındığında, davacının en geç doğan alacağının Kasım 2017' de zamanaşımına uğradığı,

icra takibinin başlama tarihi tam olarak belirlenememekle birlikte dava dilekçesinden icra dosyasının 2020 yılına ait olduğunun görüldüğü, bu esaslardan hareket edildiğinde alacağın zamanaşımına uğradığı neticesine ulaşılmasının mümkün olduğu, Mahkemenizin kanaatinin zamanaşımının devam ettiği yönünde olması halinde, Faturaların yüzer vincin kiraya verene teslim edilme tarihinden sonra düzenlendiği, Yansıtma faturalarının asıl faturanın düzenlenmesinden 7 gün geçtikten sonra düzenlendiği, Faturaya konu bakım ve tamir gerektiren hallerin kiraya verene bildirildiğine ilişkin bir veriye rastlanılmadığı,

Taraflar arasındaki sözleşmede geminin kullanıldığı süre zarfında bakım -tamir masraflarının kiraya verene ait olduğunun, kiracının kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan bu nitelikteki masraflardan kiracının sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı, dosya içeriğinden bakım- onarım masraflarının kiracının kullanımından mı yoksa diğer sebeplerden mi kaynaklandığının anlaşılmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler...,..., ... ve ... tarafından tanzim edilen 22/03/2023 tarihli raporda, Taraflar arasında sözleşmenin "gemi kira sözleşmesi" olarak akdedildiği, Davacı yanca takip mesnedi olarak cari hesap bakiye alacağına dayanılmış ise de; taraflar arasında TTK m.89 ve devamı hükümlerine göre akdedilmiş, yazılılık şartını sağlayan ve o çerçevede işletilen bir cari hesap sözleşme ilişkisi tespit edilemediği, Davacı alacağının ancak dayanak faturalara göre ortaya konulmasının söz konusu olduğu, Davacının kiracısı olduğu gemi-yüzer vinçin çalışır durumda kalmasını temin etmek için gerek yasal olarak,

gerekse sözleşme gereği kiralanan için katlandığı maliyetleri davalı yana yansıtabileceği, zira daha önce de yansıttığı bir takım giderlerin davalı yanca kabul edildiği, Davacı alacak bakiyesinin Kasım-2016 itibarı ile 275.168,89 TL hesaplandığı, Davacının kiracı sıfatı ile katlandığı maliyeti yansıtmasının da kira sözleşmesi gereği olduğu ve TTK m.1246 gereği takip tarihi 04.03.2020 itibarı ile alacak takibi bakımından alacağının zamanaşımı süresi dolduktan sonra takibe girişildiğinin tespit edildiğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporları ile dosya içerisinde bulunan tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında 09.12.2015 tarihli gemi kiralama sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme ile davalının aktifinde olduğu anlaşılan "..." isimli ...'nin davacıya kiraya verildiği, geminin teslim edildiği tarihten başlayarak her ayın son günü çalışılan gün kadar fatura kesileceğinin, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davacı tarafından 29.02.2016 tarihli "Protokol" belgesi ile sona erdirildiği, taraflar arasında bila tarihli "Ekipman Kira Sözleşmesi imzalandığı,

imzalanan bu sözleşme ile davalının aktifinde olduğu anlaşılan "..." isimli geminin üzerine yerleştirilmiş... ile birlikte ekipmanın davacıya kiraya verildiği, sözleşme kapsamında sözleşmeye konu ekipmanların, kiraya veren davalı tarafından davacıya teslim edildiği, davacı tarafından kullanılan ekipmanların 09.08.2016 tarihli tutanak ile kiraya veren davalıya teslim edildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme her ne kadar Ekipman Kira Sözleşmesi olarak isimlendirilmiş olsa dahi, yüzer vinç İstanbul gemi siciline kayıtlı olduğundan vincin gemi niteliğinde olduğu, böylelikle taraflar arasındaki sözleşme Gemi Kirası Sözleşmesi olduğu kabul edilmiştir.

Kiraya verenin, ekipmanı eksiksiz çalışır vaziyette kiracıya teslim etmekle ve kira süresi boyunca ekipmanın tümüyle çalışır durumda olmasını sağlamakla yükümlü olduğu, kiraya verenin, ekipmanda ve üzerindeki ekipmanda ortaya çıkabilecek arızaların giderilmesi için kiracıdan destek istemesi halinde, bunları kiracı tarafından yapılacak masraflara ilişkin faturaların kiralama bedelinden düşüleceğini kabul ettiği, kiraya verenin arızaya bir gün içerisinde müdahale etmemesi durumunda kiracının, kiraya verenin nam ve hesabına bu arızları yaptırıp, kiraya verenin hak edişinden mahsup edeceğinin kararlaştırıldığı,

dosyadaki teslim tutanağından davacının davaya konu gemiyi, üzerindeki ekskavatör ile birlikte çalışır vaziyette teslim aldığı anlaşılmıştır.

Davacının davalı adına olan hesaplarının 31.12.2019 tarihinde 447.179,85 TL tutarında alacak bakiyesi vermesi nedeniyle ...4 .İcra dairesinin ... e sayılı dosya ile davacının davalı aleyhinde icra takibi başlattığı, davalının söz konusu icra takibine itirazı üzerine davacının mahkememizde iş bu itirazın iptali davasını açtığı, davacının davalıdan ..., ... ve ... nolu faturalar sebebiyle davalıdan alacaklı olduğunu iddia ettiği , davaya konu olan faturalar incelendiğinde davacının davalıdan kiraladığı gemiye masraf yapması sebebiyle, masraflarını davalıya yansıtma amacı taşıdığı,

... numaralı faturanın, davadışı ... tarafından davacıya gemiye ilişkin çapa tamiri değişimi sebebiyle kesilen 3150,00 TL ve 6570,00 TL tutarındaki faturaların yansıtılmasından ibaret olduğu, ... numaralı 4.466,30 TL tutarındaki faturanın ... tarafından hidroluk silindir revizyonu sebebiyle kesilen ve... otomotiv tarafından çeşitli tamir masrafları sebebiyle kesilen faturanın davalıya yansıtılmasından ibaret olduğu,

... numaralı faturanın ... ye yapılan masraflar sebebiyle kesildiği anlaşılmış, dosyanın incelenmesi ile ... numaralı faturaya dayanak davadışı 3. Kişilerce davacıya kesilen faturaya rastlanılmamış, davacının icra takibine konu ettiği bu 3 adet fatura dışındaki alacaklarını delillendiremediği , ... , ... ve ... numaralı faturaların da 10.11.2016 ve 24.11.2016 tarihlerinde düzenlediği, TTK 1246 gereğince gemi kiralama sözleşmesinden kaynaklı alacakların muacceliyet tarihinden itibaren en geç 1 yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiş olup ,davaya konu faturaların ... tarihinde davalı tarafından ...

23. Noterliğinin ... yevmuye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği, 04.03.2020 tarihinde davacının davalı aleyhinde icra takibine giriştiği, davaya konu ... ve ... sayılı faturaların 10.11.2017 tarihinde , ... numaralı faturanın da 24.11.2017 tarihinde zamanaşımına uğradığının görüldüğü, davalının cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazını ileri sürdüğünden davalının itirazı mahkememizce değerlendirilmiş ve davacının faturaya dayalı alacağının zamanaşımına uğramış olması sebebiyle davanın usulden reddine dair karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalıdır e-imzalıdır