İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/416 K.2022/326

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı tarafın 20 konteyner hurda plastik emtiasının Antwerp/Belçika'dan İskenderun/Türkiye FOB nakliye işi için anlaştıklarını, anlaşma uyarınca gönderilmesi planlanan yüklerin davalı yanın satın almasını yaptığı dava dışı ihracatçı/gönderen (shipper) "..." isimli firmanın yüklemeleri yavaş yapması nedeniyle 10+3+2 olmak üzere 15 konteyner şeklinde 3 partide taşındığını, yaşanan süreçte dava dışı ihracatçı/gönderenin sorumluluklarını yerine getirmemesi sebebiyle gerek yüklerin İskenderun limanına varış yapması gerekse de daha fazla masraf oluşmaması adına,

bu 3 yüklemenin çıkış limanı masraflarının davalı yanca ödendiğini, kalan 5 konteynerın ise dolumunun yapılıp Antwerp limanına sokulduğunu ancak Belçika Gümrüğü tarafından ürünlere bloke konulması sebebiyle gemiye yüklenemediğini, bu nedenle ürünlerin tasfiye/imha edilmesi için Belçika Gümrüğü tarafından yasal sürecin başlatıldığını ve nihayetinde konteynerlerin boşaltılıp armatörlere iade edilebilmesi için davadışı 3. kişi "..." tarafından liman ve gümrük ödemelerinin yapılmak zorunda kalındığını,

"..." tarafından davadışı ihracatçı/gönderenin sorumluluklarını yerine getirmemesi sebebi ile oluşan masraflara (konteynerlerin boşaltılıp armatöre iadesine) ilişkin olarak ödediği bedeller için 06.12.2019 tarih ... No.lu 15.000,00 Euro bedelli ve 17.01.2020 tarih ...

No.lu 1.750,00 Euro bedelli toplam 16.750,00 Euro bedelli faturalar ile müvekkili şirkete rücu edildiğini, müvekkili şirket tarafından dava dışı firmaya ödeme yapıldığını, "..."ne ödenen rücu bedeli için davalı şirkete "Yurtdışı Masrafları (İptal olan rezervasyonunuza ait yurtdışı para cezaları ve liman masraflarını içermektedir)" açıklamasıyla 02.03.2020 tarihli, ... No.lu, 16.750,00 Euro bedelli fatura kesildiğini, mezkur faturanın taraflarınca ...

57. Noterliği vasıtasıyla keşide edilen 03.03.2020 tarih ... yevmiye no.lu ihtarname ekinde davalı yana gönderildiğini, ihtarname ekinde bulunan fatura bedelinin 3 iş günü içinde ödenmesinin aksi takdirde icra takibine başlanacağının ihtar edildiğini, müvekkili şirketin bahse konu taşıma nedeniyle davadışı "..." şirketine ödemek zorunda kaldığı tutarlar nedeniyle davalı şirkete müteaddit defalar sözlü ve yazılı taleplerde bulunmasına rağmen netice sağlayamayınca, alacağın tahsili amacıyla ....

İcra Müdürlüğü'nün ... E. numaralı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, fakat davalı tarafın söz konusu icra takibine kötü niyetli itiraz ederek takibin durduğunu beyanla; itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu takibe dayanak yapılan toplam 16.750.00 EURO meblağlı faturalarla ilintisi ve organik bağı olmamasına rağmen davacı tarafından 04.11.2021 tarihli dilekçe ekinde sunulan konşimentoların arka sayfasında bulunan 25.maddesinin açık ve net olup;

faturalar ya da konşimentolar uyarınca davanın görev yönünden reddine karar verilmesini, TTK 1237/1 uyarınca uyuşmazlıklarda konşimentonun esas alındığını, işbu davaya konu takibe dayanak yapılan faturalara ilişkin bir konşimento yani taşıma sözleşmesi sunulmadığını, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği 16.750,00 EURO meblağındaki tutarlı faturalara ilişkin masraf/zararın TTK md.1184 uyarınca tespit ettirilmemiş olup, bu hususta varsayıma dayalı olarak müvekkili şirketin asıl tarafının dahi olmadığı faturalara dayanılan beyan ve iddiaları kabul etmediklerini, davacı tarafından delilleri arasında sunulmuş olan 06/11/2019 tarih,

15.000 EURO ve 18/12/2019 1.750 EURO meblağlı faturaların kabulünün HMK uyarınca mümkün olmadığını beyanla; öncelikle davanın görev ve yetki yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise hem husumet olmadığından hem de TTK md.1184, 1237/1 ve HMK md.194 uyarınca davacının davasını iddiasını ve zararı olduğunu ispat edememiş ve ispata elverişli şekilde somutlaştırmamış olduğundan işbu davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava,Taraflar arasındaki taşıma ilişkisi kapsamında yükleme limanında oluşan ve dava dışı firmaya davacı tarafça ödenen masrafların davalıdan tahsil talebiyle başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın davalı vekilinin icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı ile tahkim ve milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davalının pasif husumet ehliyetinin olup olmadığı, davaya ve takibe konu faturalar nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve buna göre var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürülüğü'nün ... Esas numaralı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 22/06/2020 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 29/06/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 30/06/2020 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği ve eldeki davanın da buna göre 14/1/2021 tarihide İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık sürede açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilince borca itiraz dilekçesi ile davalının mukim olduğu Mersin İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğundan bahisle yetki itirazında bulunulmuşsa da; davaya ve takibe konu alacağın faturaya dayalı para alacağı olması karşısında BK 89 maddesi gereğince davacı alacaklının yerleşim yerine göre yetkili icra müdürlüğünde başlatıldığı anlaşılan takibe ilişkin yetki itirazı mahkemece yerinde görülmemiştir.

Davalı vekilince davaya konu edilen konşimentoda bulunan yetki kayıtları nedeni ile milletlerarası yetki itirazında bulunulmuşsa da; yerleşim yeri Türkiye olan davalının ikametgah mahkemesinde kendisini daha iyi savunabilecek olması nedeniyle yetki itirazı MK’nun 2.maddesi hükümleri ile bağdaşmayacağından davalı vekilinin yetki itirazı yerinde görülmemiştir. Bununla birlikte yine davalı vekilince davaya konu faturada bulunan tahkim kaydına atıfla tahkim itirazında bulunulmuşsa da itiraza konu faturanın davalı adına düzenlenmediği anlaşılmakla tahkim itirazı da mahkemece yerinde görülmemiştir.

Taraf vekillerince dosyaya sunuulan beyanlar ile deliller incelendiğinde; davacı ile davalı arasında, davalının yurt dışında mukim dava dışı ... isimli firmadan satın aldığı, hurda plastik emtiasının ... dan İstenderun-Türkiye ye FOB tesim şekli ile nakliyesi hususunda anlaşma bulunduğu, bu anlaşma kapsamında, ... sayılı özet beyanlar tahtındaki toplam 6 konşimento tahtında taşımaların gerçekleştirildiği ve bu taşımalara ilişkin faturaların davalı yanca ödendiği anlaşılmıştır.

Davaya konu edilen 5 konteynere ilişkin olarak isedosyaya davacı vekilince sunulan e-posta yazışmaları incelendiğinde, uyuşmazlığa konu edilen konteyner içerisinde geri dönüştürülebilir plastik dışında kağıt, karton ve ev kaynaklı ambalajların bulunduğu ve konteyner içeriğinin yeşil plastik atık olarak Türkiye'ye gönderilemeyecek kadar kontamine atık olduğunun belirlenmesinin ardından bu konteynerlere Belçika Gümrüğü tarafından bloke konulduğu ve bu konteynerlerin gemiye hiç yüklenmemiş olduğu anlaşılmıştır.

Bu husus davacı vekilinin de, 06/04/2022 tarihli beyan dilekçesine göre, kabulündedir. Uyuşmazlığa konu olan 16.750,00 Euro bedelli faturaların ise bu 5 konteynere ilişkin olarak Belçika - ... Limanı'nda oluşan liman masraflarına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Davacı ile davalı arasındaki taşımanın FOB kaydı ile gerçekleştirileceği bizzat davacı vekilinin dava dilekçesindeki beyanları ile kabul edilmiştir.

FOB teslim şeklinde satıcı malları belirlenen tarihte ve yerde, alıcı tarafından temin edilen gemiye yüklemeyi gerçekleştirir. Mallar geminin küpeştesine (güvertesine) geçtikten sonra meydana gelebilecek her türlü hasar, kayıp ve masraflar alıcının sorumluluğundadır. FOB olarak yapılan satışta navlun sözleşmesini kurma borcu alıcı üzerindedir.

Buna göre her ne kadar navlun sözlemesi davacı ile alıcı sıfatını haiz davalı arasında kurulmuşsa da, dosya kapsamında eşyaların gümrük müdürlüğünce bloke edilmesi sonrası gemiye hiç yüklenmediği sabit olduğundan, uyuşmazlığa konu edilen masraflar nedeni ile davalının sorumlu olduğundan bahsedilemez. Zira eşyaların gemiye yüklenmesi anına kadar olan sorumluluk dava dışı satıcı ... firmasındadır.

Davalının müdahale imkanı bulunmayan aşamada, davalının satın almak istediği ürünlerin, bildirilen nitelikte olmaması nedeni ile davalının kusur ve sorumluluğundan da bahsedilemez. Buna göre davaya konu masrafların, eşyaların henüz davalının hakimiyet alanına geçmediği aşamada oluştuğu dikkate alındığında, davalının konu masraflar bakımından pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı mahkemece kabul edilerek aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır