İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/513 K.2022/545

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ..., A.Ş,'ye ait iş makineleri emtialarının Derince/İzmit'ten Türkmenistan'a nakliyesi işleminin dava dışı ... İşi. Ltd. Şti. tarafından üstlenildiğini, Lashing işlemlerinin bu firma sorumluluğunda ... Taş. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirildiğini,1 nolu ... Taş. Ve Tic. Ltd.

Şti.'ye hasara sebebiyet veren "Lashing'' işlemini yapan firma sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, 2 nolu davalıya ... gemisinin donatanı sıfatıyla dava açıldığını, sigortalıya ait emtiaların gemiye yüklenmesi sonrasında, ambar üzerine konteynır yerleştirilmesi ve konteynırlarm sabitlenmesi çalışmaları sırasında ... adlı gemiye 1 nolu davalı ...firması tarafından yapılan Lashing işlemleri sırasında kullanılan kaynaktan çıkan çapak ve kıvılcımların, 3 nolu ambar içine düştüğü ve ambar içerisinde bulunan yanması kolay izolasyon malzemelerini tutuşturması neticesinde söz konusu hadisenin meydana geldiğinin anlaşıldığını,

Ekspertiz raporunun, hasar oluş şekli, hasar hakkındaki saptamalar, hasarın niteliği ve miktarı konusunda ayrıntılı bilgiler içermekte olduğunu, fatura ve yapılan tespitler gereğince 262.415,02 TL sigortalı zararının, müvekkili şirket tarafından temin edilmiş olup TTK ve poliçe hükümleri ile ibraname gereğince halefiyet ve temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralan müvekkilin TTK ilgili hükümleri gereğince davalıya rücu hakkı doğmuş olduğunu, davalıya müracaatta bulunulduğunu ancak sonuç alınamamış olduğunu, buna ilişkin icra takibinin 18.09.2015 tarihinde başlatılmış olduğunu, 1 nolu davalı ...

Taş. Ve Tic. Ltd.

Şti.' nin 02.10.2015 tarihinde, 2 nolu davalı ... -...' un ise 19.04.Z015 tarihinde borca itiraz ettiğini, bu sebeple işbu davanın açılması gereğinin doğmuş olduğunu beyan ve iddia ederek netice itibariyle davalıdan olan toplam 262.415,02-TL alacağına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ile yasal faizi ile birlikte tahsiline, %20'den az olmayan icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin adına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

1 nolu davalı ... Taş. Ve Tic Ltd. Şti. tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili ile dava dışı ... İşl. Ltd.

Şti. arasında gerçekleştirilen e-posta teatileri neticesinde ... gemisi ile Derince Limanından Türkmenistana taşıması planlanan yüklerin 03/05/2014 tarihinde yapılacak olan lashing işlemlerinin müvekkili tarafından yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını, ... gemisinin konteyner özellikli bir gemi olmaması sebebiyle konteynerlerin seyir sırasında hareket etmesinin önelenmesi bakımından zaruri olan sabitleme işlemlerinin öncelikli olarak ambarlardaki yüklere yapıldığını, akabinde gemi kaptanı tarafından ambar kapakları kapatıldığını, güverte üzerindeki sabitleme kancalarının kaynaklanmasına geçildiğini,

cak güverte üzerinde yapılan kaynaklama çalışmaları esnasında kaynak bölgesinden çıkan çapak ve kıvılcılarım kapatılmış olan ambar kapaklarının arasından ambara düşmesi sonucu ambar içindeki yükte zarar meydana geldiğini, yük ilgili ... A.Ş'nin ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan yüklerine gelen zararın kendileri tarafından tazmin edildiği iddiasıyla ödedikleri tazminatı rücuen tahsili için ... Sigorta tarafından ....

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını, müvekkili ve ... gemisi donatanı tarafından süresi içinde borca itiraz edildiğini ve icra takibinin durdurulduğunu, müvekkiline husumet tevcih edilemeyeceğini, davacı tarafından kime ne sıfatla husumet yöneltildiği ve hangi davalıdan ne talep edildiğinin belirtilmesi gerektiğini, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, yangının geminin yüke elverişli olmaması sebebiyle meydana geldiğini, müvekkilinin kusurunun olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2 no'lu davalı ... - ... (Kalıtva Gemisi Donatanı) cevap dilekçesinde özetle. Dava dilekçesinde de belirtildiği üzere lashing işleminin 1 nolu davalı tarafından yapılmış olduğunu, gemide meydana gelen yangın hadisesi üzerine ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurularak delil tespiti yapılmasının talep edildiğini, Mehkemece yapılan inceleme sonunda tanzim edilen bilirkişi raporunda.

"Dosyaya sunulan sıcak çalışma izin belgesinin 04 Mayıs 2015 günü saat 18.00 -24.00 ile 05 Mayıs 2015 günü saat 18.00 - 24.00 günleri için alınmış olduğunu, gemideki yangının 03 Mayıs 2015 tarihinde çıktığı görülmekle sıcak çalışma izin belgesinin yangından sonra alındığı,

usulüne uygun olmadığı kanaatine varılmıştır/ görüşünün" bildirilmekte olduğunu, iş izni sisteminin bir kuruluşta potansiyel olarak tehlikeli olan ve rutin olmayan faaliyetlerin güvenli şartlar altında gerçekleştirilmesinin sağlanması için oluşturulmuş standart bir prosedür olduğunu, iş izin formunun pek çok bakım onarım faaliyeti için güvenli çalışma sistemlerinin önemli bir parçası olduğunu,

iş izni formları kullanıldığında işin gerekli güvenlik önlemleri altında yapılmasının sağlandığını ve formlar sayesinde yapılacak işle ilgili tüm öngörülebilir tehlikelerin dikkate alınmış olduğunun net bir kaydının da tutulmuş olacağını ancak yangına sebebiyet veren lashing işlemi sırasında iş izni alınmamış, dolayısıyla da bir denetimin de yapılmamış olduğunu, 1 nolu davalının bu sebeple hasardan sorumlu olduğunu, TTK 1179 maddesinin, sorumluluktan kurtulma hallerini düzenlemiş olduğunu, buna göre taşıyanın veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zarardan taşıyanın sorumlu olmadığını,

yükün taşıma sırasında zarara uğramamış olduğunu, yükün hasar görmesinin sebebinin yükleme sırasında yapılan lashing işlemi ve lashing işlemini yapan taraf 1 nolu davalı olduğunu, bu nedenle Müvekkiline sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmadığını, devamla 1180. maddede; zararın yangın sonucu olduğu takdirde, taşıyanın yalnız kendi kusurundan sorumlu olacağının düzenlendiği, hasarın yangın sonucunda meydana geldiği göz önünde tutulduğunda hiçbir kusuru bulunmayan müvekkiline kusur atfedilemeyeceğinin izahtan vareste olduğunu, Charter Partyde FIOS ve FİOST kayıtlarına yer verilmiş olduğu,

FİOST (Free in and Out Stowed and Trimmed) uyarınca yangının yükleme sırasında meydana geldiği, yüklemenin Müvekkil tarafından yapılmadığının aşikar olduğunu iddia konusu hasarın Müvekkilin kusurundan kaynaklandığı düşünülse dahi, yasa uyarınca kendisi veya temsilcilerine hiçbir bildirim yapılmadığından bu bağlamda herhangi bir kusur atfı mümkün olmadığını belirterek davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan 19/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacının geçerli bir sigorta sözleşmesine binaen ödeme yaparak kanuni halef sıfatını kazandığı, Dava dışı ... işletmeciliği inşaat Sanayi ve Dış Ticaret Ltd, Şti/nin, ....

A Ş.'ye karşı taşıma taahhüdünde bulunduğundan, taşıyan sıfatını haiz olduğu; donatan sıfatma sahip 2 numaralı davacı ...-.../un TTK m. 1062/1 c. 2 uyarınca yük ilgililerine karşı, taşıyanın gemi adamlarının kusurundan doğan sorumluluğuna ilişkin hükümler uyarınca sorumlu tutulacağı, TTK m.1180 uyarınca "Zarar, geminin şevkine veya başkaca teknik yönetimine ilişkin bir hareketin veya yangının sonucu olduğu takdirde, taşıyan yalnız kendi kusurundan sorumlu olacak" ise de, dava konusu olayda, ...

Kodun öngördüğü Güvenli Yönetim Sisteminin gereklerinin yerine getirilmemesinin esas İtibariyle donatanın kusurunun varlığım ortaya koyduğu ve 2 numaralı davalı ...'un yangın neticesinde ortaya çıkan zararlardan sorumlu olacağı, Sabitleme işlemini gerçekleştiren ve yangma "kendi kusuru" ile sebebiyet veren 1 numaralı davalı ...

A.Ş/nin, TTK m,1180 çerçevesinde sorumluluktan kurtulamayacağı ve haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumlu tutulabileceği, tüm dosya kapsamının incelenmesinden, sigortalıya ait iş makineleri emtiasında meydana gelen zararın, yukarıda yer verilen 23.0S.Z015 tarih ve ... nolu "Nakliyat Ekspertiz Raporu"nda yapılan tespit ile uyumlu olduğu, yine aynı raporda sigortalıya ait iş makineleri emtiasında ödenen 254.295,00 -TL Hasar tutarının kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde ; 29/01/2019 tarih ve ...kararı ile davacının davasının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin talep gibi devamına, alacak likit olmayıp yargılama neticesinde ortaya çıktığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 18.11.2021 tarih, ... sayılı kararı ile verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek bozulmuş ve Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Dava, nakliyat abonman sigorta poliçesinden kaynaklanan rücu alacağının zarar sorumlularından tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali ve icra inkar tazminatının tahsili isteğine ilişkindir.

Davacının sigortalısı .... AŞ.'ye ait emtiaların Derince Limanı'ndan Türkmenistan'a nakliyesini dava dışı ... Ltd. nin üstlendiği, emtianın bu taşıma sözleşmesi kapsamında fiilen taşınmasının akdi taşıyıcı tarafından davalı .... Ltd. Şirketine yaptırıldığı, yükün limanda gemiye yüklendiği, gemi hareket etmeden yükün sabitlenmesi sırasında çıkan yangında emtianın hasar gördüğü, tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafından dava dışı sigortalıya ödendiği, davalılardan rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalı ... AŞ' ye geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca teminat kapsamında yer alan bir riziko için ödeme yapması nedeniyle aktif husumet ehliyetine sahip olduğu, davacı ile nakliyat emtia abonman sigorta sözleşmesi akdeden dava dışı .... A.Ş.'ye ait yüklerin Derince/İzmit'ten Türkmenistan'a deniz yolu ile taşınması hususunda dava dışı ... Ltd ile sözleşme akdedildiğinden dava dışı ... Ltd şirketinin taşıyan; ....

A Ş.'nin taşıtan sıfatına sahip olduğu, dava dışı ...

Ltd şirketinin, dava konusu yüklerin taşınması hususunda 2 numaralı davalı ...ile sözleşme yaptığı, yüklerin deniz yolu ile taşınmasının ...tarafından gerçekleştirileceğinden 2 numaralı davalı - Kalitva gemisi işleteninin fiili taşıyan sıfatıyla pasif husumet ehliyetinin olduğu, yüklerin lashing (sabitleme) işlemlerinin yapılması hususunda 1 numaralı davalı - ... şirketi ile anlaşıldığı konteynerlerin ambar kapağına kaynak işlemi yapılması esnasında kıvılcımların ambar kapaklarından aşağı düşmesi sonucu dava konusu iş makinelerinin zayi olduğu tespit edilmekle ...' in pasif husumet ehliyetine sahip olduğu anlaşılmıştır.

TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Somut olayda emtianın 03/05/2015 tarihinde hasarlandığı, icra takibinin 16/09/2015 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı görülmüştür.

Mahkememizin ... dosyasında yapılan yargılamada charter party de imza bulunmaması nedeniyle tahkim ve yetkili hukuk seçimine ilişkin itiraz yerinde görülmeyerek her iki davalı bakımından davanın kabulüne karar verildiği, hükmün istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin ... sayılı kararı ile davalının tahkim ilk itirazının usulüne uygun şekilde karara bağlanmadığı, çarter partinin geçerli olup olmadığının değerlendirilmediği, uyuşmazlığın tahkim anlaşması kapsamında kalıp kalmadığının denetlenebilir bir şekilde ortaya konulması gerektiği belirtilerek hükmün kaldırıldırıldığı anlaşılmıştır.

Davalı ... vekili taşıma şartlarını içeren çarter partinin (taşıma sözleşmesinin) tahkim şartı içerdiğini belirterek ilk itirazda bulunmuştur. Charter party nin tercümesi dosyaya sunulmuş olup incelenmesinde 22./03.2015 tarehli ... Gemisi Demirbaşlarının Özeti ... Ltd Hesabına başlığı ile düzenlendiği, imzalı örneği sunulmamış ise de kiralayanlar ve sahipler adına düzenlenmiş olduğu, sahipler olarak ...

Ltd, gemi işletme müteahhidleri olarak ... ltd nin gösterildiği, kiralayanın... olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememizin 21/06/2022 ve 05/07/2022 tarihli ara kararları doğrultusunda davacı vekilince dava konusu taşımaya ilişkin sunulan navlun faturasının ... düzenlendiği görülmüştür.

Buna göre dava konusu yükün taşıma işini dava dışı ... in üstlendiği, akdi taşıyan sıfatına haiz olduğu, üstlendiği taşıma işini 22/03/2015 tarihli gemi kira sözleşmesi ile davalı donatana yaptırdığı anlaşılmaktadır.

Davalı vekili anılan charter partye dayanarak tahkim itirazında bulunmuş ise de söz konu sözleşmeye dava dışı sigortalının taraf olmadığı, konişmentoda da bu sözleşmeye atıf yapılmadığı, sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin bu sözleşmeye göre kurulmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre anılan charter party deki tahkim şartı sigortalı ve eldeki davayı halefiyete istinaden açan davacı açısından bağlayıcı değildir.

Ancak dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenen 01/05/2015 tarih 4 sayılı konişmentoda "gemi kira sözleşmeleri ile kullanılacaktır", "navlun gemi kira sözleşmesine göre ödenecektir" kayıtlarının bulunduğu, charter partynin tarihinin belirtilmediği görülmektedir.

Anılan konişmentoda " Cogenbill' Basım 1994 kaydı bulunmakta olup ... tarafından düzenlenen standart genel çarter sözleşmesine atıf yapıldığı, dolayısıyla uyuşmazlığın çözümünde anılan sözleşme şartlarının bağlayıcı olduğu anlaşılmıştır. Belirtilen sözleşmede uyuşmazlığın Londrada tahkim usulüne tabi olacağı belirtilmiş olup açıklanan nedenlerle bu tahkim şartı davacı açısından bağlayıcı olduğundan davalı ...

Ltd vekilinin tahkim itirazı yerinde görülerek tahkim şartına göre mahkememizin görevsizliği nedeniyle bu davalı yönünden davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı taraf hasarının lashing işlemleri sırasında davalıların sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, ekspertiz raporunda olayın lashing işlemleri sırasında kullanılan kaynaktan çıkan kıvılcım nedeniyle meydana geldiği belirtilmiştir. Mahkememizce aldırılan 19/11/2018 tarihli bilirkişi raporunda da özetle; ...

Kodun öngördüğü Güvenli Yönetim Sisteminin gereklerinin yerine getirilmemesinin esas İtibariyle donatanın kusurunun varlığını ortaya koyduğu ve 2 numaralı davalı ...'un yangın neticesinde ortaya çıkan zararlardan sorumlu olacağı, Sabitleme işlemini gerçekleştiren ve yangına "kendi kusuru" ile sebebiyet veren 1 numaralı davalı ...

A.Ş/nin, TTK m,1180 çerçevesinde sorumluluktan kurtulamayacağı ve haksız fiil hükümleri çerçevesinde sorumlu tutulabileceği, tüm dosya kapsamının incelenmesinden, sigortalıya ait iş makineleri emtiasında meydana gelen zararın, yukarıda yer verilen 23.0S.Z015 tarih ve ... nolu "Nakliyat Ekspertiz Raporu"nda yapılan tespit ile uyumlu olduğu, yine aynı raporda sigortalıya ait iş makineleri emtiasında ödenen 254.295,00 -TL Hasar tutarının kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre lashing işlemini yerine getiren ... A.Ş.'nin TTK m.1179/2 uyarınca "taşıyanın adamı" olarak nitelendirilmesi gerekeceği, ...' in gemide yapılan kaynak işlemleri bakımından gerekli güvenlik önlemlerine riayet etmediği, kaynak yapıldığı sırada çalışılan yerin özellikleri dikkate alınmadan ve yangın güvenliğine ilişkin prensiplere uygun hareket edilmeyerek iş yapıldığı,

işlem sırasında yangının başladığı ve yük zararın oluştuğu dikkate alındığında ...' in yük zararından sorumlu olduğu kabul edilerek davalının teknik bilirkişi raporuyla da tespit edildiği üzere kadri marufunda görülen zarardan sorumlu olduğu anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır