İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/194 K.2023/182

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;...'ın donatan ve ...Ltd Şti'nin sigortalısı olduğu ... bandıralı "..." isimli kuru yük gemisi, 04.06.2019 - 04.06.2020 tarih ve ... numaralı ...

Sigorta Poliçesi ile müvekkili şirkete sigortalandığını, sigortalı geminin 16.02.2020 tarihinde "..." adresinde bulunduğu sırada kaptan köşkünde çıkan yangın nedeniyle hasar meydana geldiği ihbari olunduğunu, İhbar ile birlikte müvekkil şirket nezdinde ... numaralı hasar dosyası kaydı oluşturulduğunu,

hazırlanan ön ekspertiz raporunda geminin en son 5 yıllık sörveyin 16.12.2014 tarihinde yapıldığı 15.12.2019 tarihinde tekrar 5 yıllık sörvey penceresine girdiği için 13.12.2019 tarihinde geminin ...'nin iskelesine bağlandığını tamir ve bakımların tamamlanarak klas onayına sunulduğunu klas kuruluşu sörveyörü tarafından jeneratörlerin test edildiği janeratörlerin testi geçmemesi üzerine jenaratör tamirlerinin yapılması maksadı ile geminin 04.02.2020 tarihinde ...'nde yüzer havuzun yanına alındığını geminin sahilden elektrik beslemesi alarak jeneratör tamirlerine başladığını 16.02.2020 tarihinde yangın alarmının çaldığını,

müvekkili şirket tarafından açılan hasar dosyası kapsamında alınan Ekspertiz Raporundaki belirlemeler uyarınca geminin uğramış olduğu hasar sonucu Hükmi Tam Zıyaa uğradığının tespit edildiğini sovtaj düşüldükten sonra bulunan hasar tazminat tutarı 1.045.645,00 USD müvekkili şirket tarafından poliçe kapsamına ödendiğini, müvekkili şirketçe uzman bilirkişilerden oluşan bir heyet vasıtasıyla ve mahalde keşif yapmak suretiyle tespit raporu alınması amacıyla ...5.Asliye Ticaret Mahkemesi ...

D.iş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığı sözkonusu delil tespiti talebi talebi kapsamında alınan bilirkişi raporu'nda gemi yerinde incelendiğini ve yangının verdiği hasar ve çıkış büyüme sebebi irdelendiğini sonuç kısmında da davalıların sorumluluğu tespit edildiğini aynı zamanda müvekkili şirket tarafından açılan hasra dosyası kapsamında alınan Ekspertiz Raporunda da olayın oluş şekline göre davalı şirketlerin sözkonusu yangının çıkmasında ve büyümesinde sorumlu oldukları dolayısıyla bu şirketlere rücunun mümkün olduğunun değerlendirildiğini, eksperler tarafından düzenlenen raporlar delil niteliğinde olduğunu, beyan etmekle,

1.040.645,00 USD maddi Tazminat tutarının ve bu tutara ödeme tarihi olan 15.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi oranı uygulanmak suretiyle belirlenecek faiz tutarının fiili ödeme günündeki kur üzerinden TL karşılığı ile mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ve davalılara ait araç ve gayrimenkuller üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tebligat icra edilmeksizin ve teminatsız olarak HMK 389 ve m 392 uyarınca ihtiyati tedbir

konulmasını dava ve talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili davalı şirket aleyhine ... Tersanesinde bulunan ... "..." adlı gemide 16.02.2020 tarihinde meydana gelen yangınla ilgili hasar gören gemiye yapılan ödemenin rücuen tazmini talepli dava açıldığını, dava dilekçesinde ... 5.ATM'nin ...

D.İŞ sayılı delil tespiti raporu ve gerekse davacı şirketin dosyaya sunduğu eksper raporunda müvekkili şirketin adı hiç geçmediğini, işbu davada hangi nedenle yer aldıklarının taraflarınca anlaşılmadığını, husumet itirazı bulunduklarını, sözkonusu yangınla ilgili müvekkili şirketin herhangi bir dahili kusur ve doğal sonucu olarak sorumluluğu bulunmadığını,

müvekkili şirketin dava dışı gemi sahibi...temsilcisi ...Şti ile 02.02.2020 tarihinde imzalanan protokol kapsamındaki işler 08.02.2020 tarihinde tamamlanarak karşılıklı mutabakatla hesap kesimini takiben imza edildiğini bahse konu yangın olayından yaklaşık 1 hafta önce teslim edilerek iş ilişkisi kapatıldığını 10.02.2020 tarihinde gemiden tamamen çıkıldığını, 10.02.2020 tarihinden yangının çıkış tarihi olan 16.02.2020 tarihine kadar da müvekkil şirket tarafından gemiye herhangi bir görevlendirme yapılmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin sözleşme konusu işlerin dışındaki sahada gemi adamlarının yaşam alanında,

işlerin bitiminden ve gemiden ayrıldıktan bir hafta sonra meydana gelen yangın ile ilgili herhangi bir kusur yüklenemeyeceği için haksız davanın reddini beyan etmekle, husumet itirazlarını ve sair itirazların kabulü ile haksız açılan davanın reddini yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Sigortalı gemi donatanı ve 1.davalı arasında 02.02.2020 tarihinde imzalanan Protokol kapsamında gemiye belirli onarım, iskele ve havuz hizmeti verilmesi kararlaştırıldığını 1.davalı'ya ait tersanede gerçekleştirilen onarım faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından 1.Davalı'Ya ait tersanede gerçekleştirilen onarım faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından 1.Davalıya ait tersanenin hemen önüne Gemi'nin müvekkile ait iskeleye bağlanması ve gemi'ye tedarik edilecek bir kısım parçaların beklenmesi hususunda 1.Davalı ile müvekkili arasında anlaşma sağlandığını,

gemi'nin müvekkillerine ait iskeleye bağlı bulunduğu süre boyunca müvekkili tarafından gemi üzerinde hiçbir onarım bakım ve benzeri işlem yapılmadığını yalnızca iskele hizmeti verildiğini, gemi müvekkillerine ait iskeleye yanaşık konumdayken 16.02.2020 tarihinde yaşam mahallinde yangın başladığını, bunun üzerine müvekkili çalışanları durumları fark ettiğinden yangın söndürme müdahalelerinde bulunduğunu ve itfaiye bildiriminde bulunduklarını bu şekilde yangın çevre gemileri ve tersanenin diğer bölgelerine sıçramadan kontrol altına alındığını,

davacı huzurdaki davasını Gemi'nin müvekkile ait iskeleye yanaşık olması sebebiyle yangının çıkmasında ve büyümesinde davalıların sorumlu olduğu iddiası ile yangın sonucu meydana gelen zararın müvekkili ve d1.davalı'dan tahsili talep ettiklerini, davacı taraf halef sıfatını kazanmadığını davacı'nın aktif husumet ehliyeti dava hakkı bulunmadığını, dava konusu yangın tarihinde gemi'nin poliçe özel şartlarında belirtilen klas şartı yerine getirilmediğini, bu minvalde dava konusu hasar poliçe teminatı dışında olduğunu davacı TTK m 1472.uyarınca halef sıfatına haiz olmadığını,

dolayısıyla davacı'nın aktif husumet ehliyeti dava hakkı bulunmadığını, müvekkili yangının çıkmasında hiçbir dahli ve sorumluluğu bulunmadığını, dosyadaki tüm belgeler ve teknik incelemeler itibariyle yangının geminin yaşam mahallinde çıktığını müvekkilinden kaynaklanan bir durum nedeniyle yangının ortaya çıkmadığının sabit olduğunu, dosyaya sunulu itfaiye raporu, ekspertiz raporunda dava konusu geminin yaşam mahallinde bulunan çoklu priz nedeniyle meydana geldiğini dolayısıyla müvekkili yangının çıkışında hiçbir dahli ve kusuru bulunmadığını bu durumda tüm teknik inceleme ve tespitlerle sabit olduğunu,

müvekkilinin tersanesinde hiçbir zaman gemi'Ye bakım, onarım veya herhangi bir hizmet sunulmadığını, müvekkilinin yangının kontrol altına alınması amacıyla tüm gereklilikleri yerine getirdiğini, davacının iddialarına dayanak yaptığı rapor'un gerçeklikten uzak olduğunu, yangının tersanede diğer gemiler üzerinde de aktif çalışma tersane personelinin olmadığı bir günde meydana geldiğini dolayısıyla gemi yaşam mahallinde başlayan yangının müvekkili tarafından daha erken fark edilmesi mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda yer alan ifadede itfaiyeye 17 dakika sonra haber verildiği tespiti hayatın olağan akışına da aykırı olduğunu,

dava konusu hasarın boyutunun artmasında müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, beyan etmekle, müvekkili dava konusu yangın nedeniyle hiçbir sorumluğu bulunmaması nedeniyle davanın reddini yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

06/01/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Aktif husumette ve pasif husumette herhangi bir problem olmadığını, davacının poliçe kapsamında 1.040.645,00 USD tazminat ödeyerek sigortalısına halef olduğunu, geminin tam zıya kabul edilmesinin de doğru olduğunu, yangının çarkçıbaşının kamarasındaki çoklu prizden çıktığını, geminin sigortalarına tel sarılmak suretiyle uygunsuz şekilde müdahale edildiği için atması gereken bu sigortaların atmadığını, dolayısıyla söz konusu kabloların ısınarak yangına yol açtığını,

yangın alarmının çalması üzerine derhal itfaiye çağırılması gerektiği halde itfaiyenin ancak vinç operatörünün haber vermesi üzerine tersane tarafından 17 dakika sonra çağrıldığını, ilk 5 dakikanın çok önemli olduğundan bunun da zararın artmasına yol açan kritik bir gecikme olduğunu, her iki hususun da gemi adamlarının kusuru olduğunu, bundan donatanın/sigortalının sorumlu olduğunu, tersanecilerin sorumlu olmadıklarını, yangının Pazar günü çıkması, gemide herhangi bir tersane çalışanı bulunmaması ve tersanelere ait herhangi bir çalışmadan da kaynaklanmaması karşısında davalıların sorumlu olmadıklarını beyan ettikleri anlaşılmıştır.

16/03/2023 havale tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Kök raporlarında tüm ayrıntıları ile birlikte olayın oluş biçimi arz ve izah olunduğundan, kök raporlarında yaptıkları tespit ve değerlendirmeler ile kanaatlerinin aynen korunduğunu beyan ettikleri anlaşılmıştır. Dava; davacı sigorta şirketi nezdinde sigortalı bulunan ... isimli geminin ... Tersanesi’de bulunduğu sırada meydana gelen yangın nedeniyle zarar görmesinden kaynaklanan hasar bedelinin davalılara rücu edilmesi istemine ilişkindir.

Davacı taraf iddialarında, ... numaralı ... Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan "..." isimli kuru yük gemisinin survey bakımlarının yapılması için davalı ... Tersanesi ile anlaşıldığı, gemi jeneratörlerinde sorun tespit edilmesi nedeniyle geminin ...

Tersanesine yanaştırılıp sahil elektriği bağlanarak bakımlarına burada devam edildiği, 06.02.2020 tarihinde gemide çıkan yangın sonucunda maddi hasar meydana geldiği, davacı yanın sigortalıya ödenen hasar bedelini geminin bakımını üstlenen davalı ... A.Ş. ve gemiye iskele hizmeti veren davalı ...A.Ş.’den tahsili talep ettiği görülmektedir.

Davalı ... vekili tarafından gemi iskeleye bağlı bulunduğu sırada gemiye bakım, onarım ve benzeri bir hizmet verilmediği , sadece iskele hizmeti verildiği, davalı ... vekili tarafından ise imzalanan protokol kapsamındaki işlerin tarihinde bitirilerek 10/02/2020 tarihinde gemiden çıkıldığı, olay tarihine kadar da gemiye herhangi bir görevlendirme yapılmadığı ileri sürmektedir.

... İtfaiye Müdürlüğü tarafından düzenlenen 17.02.2020 tarihli yangın raporunda özetle; “...16.02.2020 günü saat 15:59’ da ...sayılı adresten yangın ihbarı alındığı, saat 16:03’te olay yerine varıldığında ...

Tersanesi dahilinde bakım ve onarım amacıyla bulunan kuru yük gemisinin yaşam mahallinde alevli şekilde yanmakta olduğunun görüldüğü, ... isimli ... numaralı 85 metre ebatlarında panama bandıralı kuru yük gemisinin yaşam mahalli, köprü üstü, bot güvertesi, kıç güvertesi, seyir, haberleşme, genel donanım cihazları, gemi personelinin kişisel eşyaları ve evraklarının yanmaktan zarar gördüğü,

... isimli kuru yük gemisinin yaşam mahalli dahilinde 2. Çarkçı odasında prize takılı haldeki seyyar elektrik kablosunda herhangi bir nedenden dolayı meydana gelen elektriksel ısınma neticesinde eriyen kablo izolelerinin dahilinde bulunan eşyaları tutuşturması neticesinde yangın olayının başladığı ve gelişerek üstüne sirayet ettiği kanaatine varıldığı…” yönünde tespit ve değerlendirme yapılmıştır.

... Sigorta Şirketi yetkililerinin talebi üzerine ... Şti. tarafından düzenlenen 05/05/2020 tarihli ... Hasarı Ekspertiz Raporunda; çoklu priz arızasında bu bölgeye kumanda eden elektrik sigortasının atması beklenirken gemi personeli tarafından sigortaların değiştirilmesi yerine tel sarılarak tekrar kullanılması yoluna gidildiği için sigortanın atmadığı, dolayısıyla hasarın gemi personelinin ihmalinden kaynaklandığı belirtilmiş, rücu konusunda ise olayda tersanenin asli kusurlu olmadığı tespit edilmekle, yangın gözetmeninin gemide olmaması, ISG uzmanının yangın başlangıcından 10 dakika sonra gemiye çıkması ve itfaiyeye yangın başladıktan 17 dakika sonra haber verilmesi nedeniyle rücu imkanının şirketçe değerlendirilmesi yönünde görüş bildirilmiştir.

...5.

Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyasında alınan 16.03.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özet olarak; yangın başlangıcının Baş Makinist Kamarası, çalışma odasında aktif ve çalışır vaziyette olan ofis boy soğutucu (buzdolabı) Laptop (dizüstü Bilgisayar) ve Televizyon vb. elektrikli cihazların beslendiği çoklu grup piriz yuvasında veya prizin bağlantı noktalarında meydana gelen gevşeme nedeniyle TTR tipi uzatma kablosunun izolasyonunu eriterek yeterli ısı ve oksijenle reaksiyona girmesi sonucunda alevli yanmaya dönüştüğü, bu bölgeden başlayarak gemi geneline yayıldığı,

yangının çıkmasından herhangi bir kasıt olmamasına rağmen, buşon tipi sigortaya tel sarılarak müdahale edilmesi ve yangının görüldüğü saat itibariyle anlık olarak itfaiyenin aranması gerektiği halde gecikmeli olarak itfaiyeye ihbar yapıldığı vb. nedenlerle hasarın boyutunun arttığı , ihmalden kaynaklı çıkan alevli bir yangın olayı olduğu belirtilmiştir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda ise; yangının başlamasının kök sebebi; ... tarafından kullanılan bölümümün girişe göre sağ yan duvarında bulunan sabit priz ve bu prizden beslenen çoklu grup priz yuvasında oluşan gevşeklik ve deforme sonucu ısınan TTR tipi kablo izolesinin tutuşmasıyla birlikte, bakır iletkenlerin (nötr ve faz) kısa devre yaptığı, bu hattı koruma altına alan sigortanın elektrik iç tesisleri yönetmeliğine uygun olmadığından ve buşona tel sarıldığından geç attığı ve yangına sebebiyet verdiği,

yangın olayın anlaşılmasından itibaren başlamak üzere sigortalı gemi personeli tarafından yangın ihbarının geç yapılması nedeniyle de hasarın artmasına sebebiyet verdiği, gemi adamlarının kusurundan donatanın/sigortalının sorumlu olduğu, tersanelerin sorumlu olmadıkları yönünde görüş bildirilmiştir.

Somut olaya ilişkin yangın raporu, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ...D.İş Sayılı dosyası üzerinden aldırılan tespit raporu, ekspertiz raporu ve bilirkişi raporundaki teknik incelemeler birlikte değerlendirildiğinde; yangının baş makinist kamarası çalışma odasında birden çok elektrikli cihazın beslendiği çoklu priz yuvasında veya bağlantı noktalarında meydana gelen gevşeme nedeniyle uzatma kablosunun izolasyonunu eritmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf hasarın yangının gemi bakımı ve onarımı sırasında meydana geldiğini, bu nedenle hasardan davalıların sorumlu olduklarını ileri sürmüş ise de, işlerin tamamlanması sonrasında, dava dışı gemi donatanı ile ... arasında düzenlenen ve karşılıklı olarak kaşelenip imza altına alınan 10.02.2020 tarihli Tamamlama Raporu “02.02.2020 tarihi ile 10.02.2020 tarihleri arasında ... Tersanesi iskelesinde bulunan geminin talebi üzerine, ...

Tersanesi tarafından iskelede yapılan tamir işleri, gecikme ve noksanlık olmadan tamamlanıp, gemi sahibi ile mutabık olunarak, 10.02.2020 tarihinde teslim ve kabul edilmiştir. Nihai ödeme ve ödeme koşulları da yine taraflar arasında müştereken kabul edilmiştir.” şeklinde olup gemideki yangın 16.02.2020 tarihinde meydana gelmiştir. Olay tarihinde gemide davalı çalışanlarının bulunmadığı, çalışma yapılmadığı dosya kapsamı ile belirlidir.

Bu nedenle olay tarihi itibariyle gemideki çalışmalarını bitirerek tamamlama raporu ile gemiyi teslim eden davalı ...’ ın meydana gelen hasarda kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Yine saat 15:42 sıralarında, geminin yangın alarm panelinden siren sesi gelmesi üzerine gemi personelinin elde mevcut taşınabilir portatif yangın söndürücüler ve sulu sistem hortum ile yangına müdahale ettikleri ancak itfaiye yangın raporuna göre saat 15:59’da ihbar yapıldığı, buna göre yangın başlangıcından ihbar saatine kadar 17 dakika gecikme yaşandığı, yangını gören vinç operatörünün haber vermesi üzerine liman işletmesi tarafından itfaiyenin arandığı, bu gecikmenin de zararı arttırdığı anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi, yangının tersanede yapılan bir çalışma sırasında meydana gelmediği, çarkçıbaşının odasında kullanılan elektrikli cihazların kullanımından meydana geldiği göz önüne alındığında olayın oluş şekline göre gemiye iskele hizmeti veren davalı Torgem’in rıhtımında yangın devresi, devrede basınçlı su, hortum, itfaiyeci, gözlemci vb. yangın önleme ve yangınla mücadele ekipmanı bulundurması ve yangına müdahale etmesi kendisinden beklenemeyeceğinden davalı Torgem’in de meydana gelen hasardan sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Tüm bu açıklamalara göre, yangın hadisesinin geminin yaşam mahallindeki elektrikli cihazlardan kaynaklandığı, olay sırasında davalılar tarafından bakım onarım vb. bir işlemin yapılmadığı, yukarıda açıklanan nedenlerle geminin yaşam mahallinde meydana gelen yangında davalıların kusur ve sorumluluklarının bulunmadığı kanaatine varıldığından, bu kanaat ışığında davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davalılar hakkında açılan davanın REDDİNE,

2-Peşin alınan 155.514,08 TL harçtan, karar harcı olan 179,90 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 155.334,18 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,

3-Davalılar vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 329.063,72 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/05/2023

Başkan · ✍e-imzalıdır. · Üye · ✍e-imzalıdır. · Üye · ✍e-imzalıdır. · Katip · ✍e-imzalıdır.