İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/336 K.2023/306

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ...

A.Ş.'ye ait emtiların Türkiye'den İngiltere'ye taşınması işinin davalı tarafından üslenildiğini, emtiaların Adana'dan Gebze'ye taşındığını ve davalı sorumluluğunda konşimento tahtında Türkiye'den İngiltere'ye taşımasının yapıldığını, yapılan kontrollerde ürüne su karıştığının tespit edildiğini ve tahliye işlemlerinin durdurularak konteynerlerin sigortalı firmaya iade edildiğini, yapılan tespitlerle müvekkilinin sigortalısının 342.632,93.TL zararının tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalısının zararını tazmin ettiğini, ödenen hasar bedelinin tahsili için ...

İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taşıma yükümlülüğünü eksiksiz ve en iyi şekilde yerine getirdiğini, Sigortalı firmanın müvekkili şirketle yazışmalarında belirttiğine göre tanktan yarım ton malzeme boşaltılarak bakıldıağını ve yine su tespit edildiğini, Ancak ilgili emtianın cinsinin ... maddesinin yoğunluğunun sudan az olduğunu, Dolayısıyla tankın içine su sızıntısı olma ihtimalinde su tankın dibine çökeceğini ve ilgili maddenin tankerin üst kısmında kalacağını, Tankta bulunan emtia ve suyun birbirine karışma ihtimali bulunmadığını,

Kaldı ki nakliyesi yapılan 3 tankın da tahliye vanaları alt kısımlarında olduğunu ve yükleme sırasında önlem amaçlı her tankın yüzde doksan beş oranında emtia ile doldurulduğunu, tankın içindeki su oranının tespiti için tankın altındaki tahliye vanasından bir kova bile malzeme almak yeterli iken yarım ton malzeme boşaltılmış olduğunun belirtilmesi de çelişkili bir durum olduğunu, davacı tarafından iddia edilen dava konusu zarara ilişkin müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini beyanla davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlunun ... A.Ş. olduğu, 02/06/2022 tarihinde 353.130,17.TL nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 08/06/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 06/06/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 04/08/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 12/05/2023 tarihli raporda.

Geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu, Satış bedelinin peşin ödenip ödenmediği, dava dışı alıcının hasar bedelini mahsup edipmediği veya cari hesaba kayıt edilip edilmediği hususlarının uzmanlık alanımız dışında olduğu, bu konuda nihai Takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, Tarafların davada husumet ehliyetinin bulunduğu, Hasarın hangi aşamada meydana geldiği tespit edilememiş ise de, Davalı taşıyanın taşıma taahhüdünü gereği gibi yerine getirmediği ve konteynerin başlangıçtaki elverişsizliğinden dolayı taşımanın herhangi bir safhasında doğan hasardan genel hükümler uyarınca (BK madde 112) Davalı taşıyanın sorumlu olduğu,

311.484,48 TL tutarındaki zararın, makul ve kadri maruf olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Esasa geçmeden önce hak düşürücü süre yönünden yapılan değerlendirmede ; TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden emtiadaki hasarın 16.06.2021 tarihinde meydana geldiği, 02.06.2022 tarihinde ise davacının icra takibine giriştiği görülmekle davanın TTK 1188 gereğince hak düşürücü içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Sigortalı ... Aş firması tarafından 24.000,00 kg ... ve 48.000,00 kg ... emtiasını İngiltere'de mukim ... Lımıted isimli firmaya ... ... teslim şartıyla satışının yapıldığı, söz konusu emtiaların sigortalı firmaya ait ... / ... plakalı tanker ile Adana'dan Gebze'ye karayoluyla taşındığı, ardından davalı taşıyıcının sorumluğunda ... no'lu 3 x 20' tank konteynere yüklendiği, konteynırların nakliyesinin davalı ... ...

Aş. tarafından üstlenildiği ve ... nolu konşimento tahtında 01.06.2021 tarihinde ...

Limanından ... isimli gemiye (29/E no'lu sefer) yüklenerek İngiltere/Felixtowe limanına denizyolu nakliyesinin yapıldığı ve ... nolu konteynerin alıcı firma adresindeki tahliyesi sırasında yapılan kontrollerde ürüne su karıştığı tespit edilerek tahliye işleminin derhal durdurularak bahse konu konteynerin dava dışı sigortalı firmaya aynı yoldan geri iade edilmesi nedeni ile oluşan zararların tazminine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının

üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir.

Somut olayda taşımaya konu emtianın ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi tahtında ... abonman poliçesi ile 25.05.2021 tarihinde sigortalandığı, konişmentodan yüklemenin 01.06.2021 tarihinde yapıldığı, ihtarnameden hasarın ise 16.06.2021 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmakla hasarın koruma süresi içerisinde meydana geldiği anlaşılmış, buna göre geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olup satış şeklinin ... ... olduğu buna göre malların belirli bir yerde ... teslimine kadar hasar ve riskin satıcı üzerinde olduğu, emtiayı sigorta ettiren de satıcı olduğundan sigortalının iş bu davada sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu,

sigortacının da hasarlanma bedelini 18.03.2022 tarihinde 311.484,48 TL sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalının, sigortalı ... adına 31.05.2021 tarihli ... TANK KONTEYNER TAŞIMA açıklamalı toplam 2.285,00 USD tutarında navlun faturası düzenlediği, davalının dava dışı sigortalıya karşı emtianın 3 adet tank konteynerinde taşıma taahhüdünde bulunduğu, taşıyan sıfatı ile davada pasif husumet ehliyeti bulunduğu, davalı taşıyanın, taşıma taahhüdünü alt taşıma sözleşmesi yapmak suretiyle yerine gerçekleştirdiği bu kapsamda taşımanın, ... Limited tarafından 01.06.2021 tarihli ... no.lu konişmento tahtında gerçekleştirildiği, ... Limited fiili taşıyan olduğu anlaşılmıştır.

Konteyner hasarına ilişkin ortaya çıkan bir ihtilafta, söz konusu konteynerin uygunluk plakasının olup olmadığı ve/veya plakaya uygun bir durumda bulunup bulunmadığının, Emniyetli Konteynerler Hakkında Uluslararası Sözleşmeye uygun olup olmadığının tespiti gerekli olup, bu belge, konteynerin belirli standartlara ve niteliklere sahip olduğuna ilişkin karine yaratır.

Bu nedenle liman başkanlıkları, konteyner üreticileri, konteyner sahipleri, konteyner taşıyan gemi kaptanları, bu gemilere hizmet veren terminal operatörler veklas kuruluşları taşıması yapılan her bir konteynerin IMO tarafindan yayınlanan mevzuata uygun olması için gereken standartları yerine getirmek zorundadır.

Bu bağlamda dosyaya mübrez bilgi, belge ve sertifikalar kapsamında somut olayda; dava konusu hasarlı emtianın içinde bulunduğu ... numaralı tank konteynerin son periyodik muayenesinin 04.2016 tarihinde yapılmış olduğu, bir sonraki periyodik muayenesinin ve ... Geçerlilik tarihinin ise 04.2021 olduğu tespit edilmiştir.

Emtianın satışının 25.05.2021 tarihinde yapıldığı göz önüne alındığında, emtia tanka yüklenmeden önce akredite bir kuruluş tarafından sızdırmazlığını gösterir bir sertifika düzenlenip düzenlemediği ve emtıanın tanka yüklemesi yapılmadan önce tekrar bir sızdırmazlık testi yapılıp yapılmadığı belirli olmadığı gibi, yüklemeden yaklaşık 2 ay önce 31.03.2021 tarihinde düzenlenen Tank Yıkama sertifikasının tankın sızdırmaz olduğunu ispatlar bir belge olmadığı,

ayrıca Ekspertiz raporuna göre, Test sertifikasını verecek firma gözetime katılmadığından iadesi yapılan ... no.lu tank konteyner üzerinde basınç/sızdırmazlık testinin yapılamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, ... no.lu tank konteynerin yükleme öncesinde yüke elverişli olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Sigortalı ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş olan ... nolu ticari ihracat faturasına göre İngiltere'de mukim ...

Limited isimli firmaya teslim edilmek üzere ''24.000,00 Kg ... ve 48.000,00 Kg ... '' emtiasının satışının 25.05.2021 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla beraber , emtianın önce satıcının sorumluluğunda dosya içeriğinden tespit edilemeyen bir tarihte Adana'daki satıcı tesislerinden ... / ... plakalı tanker ile önce Gebze'ye getirildiği ve yine tespit edilemeyen bir tarihte (davalının cevap dilekçesine göre) davalı şirketin ... garajına taşındığı ve burada ...'ya ait tankerin pompa ve hortumu kullanılarak bahse konu emtianın davalı tarafından tedarik edilen ... no'lu 3 adet tank konteynere yüklendiği,

ancak bu işlemlerin hangi tarih aralığında yapıldığı dosya içeriğinden tespit edilemediği, emtianın içinde bulunduğu ... nolu tank konteynerin gemiye yükleme öncesinde ne kadar süre ile taşıyanın tesislerinde beklediği ve/veya satıcının sorumluluğundaki 01 DZD 33 plakalı tanker içerisinde ne kadar süre ile beklediği belirsizdir, ayrıca 01 DZD 33 plakalı tankerin sızdırmaz olup olmadığına dair bir belgeye de dosya içeriğinde bulunmamaktadır, bilirkişi raporunda bu eksiklik tespit edilmesine karşın davalı taraf yargılama süresince sunmamıştır.

Dosyaya sunulan ... plakalı tankere ait Hidrostatik Test Raporunun ise, dava konusu taşıma tarihinden sonra 06.07.2021 tarihinde düzenlendiği tespit edilmiştir. Bununla beraber Ekspertiz raporunda ki. "Yükleme öncesi şahit numune alındığı ve gerekli analizler yapılarak ekte bulunan analiz sertifikası (ek no: 10) düzenlenmiştir.

Bu sertifikada su oranı 0 (sıfır) olarak belirlenmiştir." Şeklindeki ifaden analiz raporuna göre yükleme öncesi yükteki su miktarının SIFIR olarak tespit edildiği vurgulanmış olmasına karşın, 23.03.2021 tarihli analiz raporunun, hem 25.05.2021 tarihli ticari ihracat faturasından hem de gemiye yükleniş tarihi olan 01.06.2021 tarihinden yaklaşık 2 ay öncesine ait olduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda ... numaralı konteynırın alıcı firmaya ulaşması sonrasında yapılan tahliyesi esnasında kimyasal maddenin içinde su olduğunun tespit edildiği ve satıcıya iade edildiği iddia olunmaktadır.

Ancak tespit edilen ve edilemeyen hususlar ile ekspertiz raporunda bulunan; "... nolu konteyner içerisindeki hammaddede tespit edilen suyun nakliyenin hangi aşamasında, nerede ve ne şekilde ürüne bulaştığına / sirayet ettiğine dair kati bir bilgi ve/veya belge bulunmamaktadır." şeklindeki tespit birlikte değerlendirildiğinde, Adana'da satıcının tesislerinde başlayıp ... / İngiltere alıcı tesislerinde sona eren, Karayolu (Satıcının sorumluğunda gerçekleşen ) + Denizyolu + Karayolu (Taşıyanın sorumluluğunda gerçekleşen) taşıma sürecinde,

emtia hasarının nakliyenin hangi aşamasında meydana geldiği tespit edilemediği fakat hasarlı emtianın içinde bulunduğu ... numaralı tank konteynerin sızdırmaz olduğunu ispatlar bir belge olmadığı, ayrıca Ekspertiz raporuna göre, Test sertifikasını verecek firma gözetime katılmadığından iadesi yapılan ... no.lu tank konteyner üzerinde basınç/sızdırmazlık testinin yapılamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, ... no.lu tank konteynerin yükleme öncesinde yüke elverişli olmadığı ve bu sonuca göre, su sızıntısı olgusunun dosyada sabit olduğu da değerlendirildiğinde,

davalının taşıma taahhüdünü gereği gibi yerine getirmediği ve konteynerin başlangıçtaki elverişsizliğinden kaynaklandığı kabul edilmiştir.

TTK m. 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün İçinde gönderilmesi yeterlidir.

İhbarnamede zıya veya hasarın neden İbaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK m. 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husııs için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır.

Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK m. 1185/4), Somut olayda 01.06.2021 tarihinde davalının sorumluluğunda İzmit Yarımca limanında ... gemisine yüklendiği, geminin ne zaman ... Limanında gemiden tahliye edildiği ve konteynerin ...

Limanından ... alıcının tesislerine ne zaman sevk edildiği ve emtianın ne zaman alıcıya teslim edildiği belirsizdir, emtianın hasarlı olması sebebiyle kabul edilmediği , hasarlı emtianın içinde bulunduğu konteynerin 10.10.2021 tarihinde Felıxstowe limanında ... isimli gemiye yüklendiği, 30.10.2021 Konteynerin Gebze limanında gemiden tahliye edildiği, 08.11.2021 tarihinde sigorta şirketi ekspertiz talep edildiği,

12.01.2022 sigortalı tarafından davalıya ihtar edildiği anlaşılmış, alıcı tarafından herhangi bir hasar tutanağı veya hasar kaydı tutulmamış, konteynerin ve malın hasarlı olduğuna dair, taşıyanın bir temsilcisi de dahil olacak şekilde TTK m.1184 hükmü kapsamında, kanunda belirlendiği şekilde mahkemece veya yetkili diğer makamlarca ya da bu husus için yetkili uzmanlarca düzenlenmiş herhangi bir inceleme tutanağı da dosyada mevcut olmadığından TTK 1185 uyarınca hasar ihbarının da süresi içerisinde yapılmadığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar süresinde ihbar yapılmamış ise de emtia hasarının nakliyenin hangi aşamasında meydana geldiğinin tespit edilemediği fakat hasarlı emtianın içinde bulunduğu ... numaralı tank konteynerin sızdırmaz olduğunu ispatlar bir belge olmadığı, ayrıca Ekspertiz raporuna göre, Test sertifikasını verecek firma gözetime katılmadığından iadesi yapılan ... no.lu tank konteyner üzerinde basınç/sızdırmazlık testinin yapılamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, ... no.lu tank konteynerin yükleme öncesinde yüke elverişli olmadığı ve bu sonuca göre, su sızıntısı olgusunun dosyada sabit olduğu da değerlendirildiğinde, davalının taşıma taahhüdünü gereği gibi yerine getirmediğinden davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır