İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/366 K.2023/440

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ...

A.Ş.nin ithal ettiği emtiaların Ukrayna'dan Türkiye'ye getirildiğini, söz konusu malların 15/01/2022 tarihinde 13 adet konteyner içerisinde sigortalının İzmir'deki tesisine getirildiğini, konteyner açıldığında içindeki emtianın ıslandığının görüldüğünü, yapılan gümüş nitrat testi ile emtianın tuzlu suya maruz kaldığının belirlendiğini, yapılan incelemede konteynerin tavan paneli sağ arka köşesinde yarık olduğu ve kapı contasının ise alt kısmından ezildiğinin tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalısının zararının 05/04/2022 tarihinde 242.772,55.TL ödeyerek tazmin ettiğini, ödenen bedelin tahsili için ...

İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ve Nak. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; deniz taşımasınını "FREE IN FREE OUT" yani yükleme ve boşaltma masrafları yük ilgililerine ait ve ...& ..." olacak şekilde yapıldığını, konteynerlerin 02/01/2022 tarihinde ...

Limanına ... gemisinden tahliye edildiğini, konteynerin alıcıya terminal çıkış tarihinin 04/01/2022, dava konusu hasar iddiasıyla ihbar tarihinin 18/01/2022 olduğunu, sigortalının İzmir deki tesisine konteynerlerin 15/01/2022 tarihinde getirildiği iddiasının 04/01/2022 tarihili konteynerlerin ...

Limanından çıkışını gösteren terminal kayıtlarıyla çelişki arz ettiğini, ihbar ve muayene yükümlülüklerinin yerine getirilmediğini, konteynerdeki yükün deniz taşımasında hasara uğramadığının anlaşıldığını, davacının nakliyat sigorta teminatı verdiği emtea için, yükleme tarihi 10.11.2021, poliçe vadesi 02-12-2021/02-12-2022, poliçe teklifi 03-12-2021 ve poliçe tanzim tarihi ise 03-12-2021 olduğunu, Davacı delillerine göre sigortalıya ait emteanın, yükleme tarihi 10.11.2021 olarak kayıt altına alındığı halde; bu tarihten sonra, yani 03.12.2021 tarihinde nakliyat emtea sigortasının yapıldığının anlaşıldığını, taşıyan sıfatına sahip ...

Donatanına bu davanın ihbarı talep ettiklerini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... ... A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde; davanın taşıyan sıfatı bulunmayan müvekkili aleyhine ikame edilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin yalnızca taşıma sözleşmesine aracılık ettiğini, yüklerin limandan sigortalının araçlarıyla çekildiğini, müvekkilinin limandan sigortalı alıcıya herhangi bir taşıma hizmeti vermediğini, konteyner alınırken de herhangi bir hasar bulunmadığını, emtiaların ne zaman hasara uğradıkları, gemiye yüklenmeden önce de hasarlı olup olmadıkları husunun belli olmadığını, süresinde bir hasar ihbarının bulunmadığını,

müvekkilinin yokluğunda yükün tesliminden 17-18 gün sonra tutulan bir tutanağın müvekkili açısından hiçbir hükmü olmadığını, ekspertiz raporunun huzurdaki dava yönünden geçerliliği bulunmadığını, müvekkili şirketin meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunmadığını, davanın ...

Sigorta A.Ş.'ye ihbarını talep ettiklerini beyanla öncelikle davanın pasif husumet eksikliğinden usulden reddine, harç düşürücü süre ve zamanaşımı süresi içinde açılmayan davanın reddine, nihayetinde davanın esastan da reddi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalılar sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı , tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; ... İcra Müdürlüğünün 2022/ ... Esas sayılı dosyası alacaklısının ... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlunun ... ... ... Taş. A.Ş. Ve ... Nak. Ve Tic. A.Ş. olduğu, 02/06/2022 tarihinde 246.244,53.TL nin tahsili için takibe geçildiği, akabinde dosyanın yetkisizlikle ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası olduğu, ödeme emrinin borçlulara 06/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekillerinin sırası ile 04/08/2022 ve 01/08/2022 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 05/09/2022 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 09/06/2023 tarihli raporda, Davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerini haiz olduğu, Sigorta sözleşmesinin geçerli olduğu, Geçerli bir sigorta sözleşmesi uyarınca sigorta tazminatının ödendiği, Hasara ilişkin süresinde ihbar yapıldığı, Hasarın deniz taşıması esnasında meydana geldiği, Hasarda davalıların sorumlu olduğu. Hasarın miktarının ekspertiz raporunda belirtilen 242.772,55TL kadar olabileceğine ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Davalılar vekillerinin hak düşürücü süre itirazında bulunduğu görülmekle öncelikle bu itiraz değerlendirilmiş, TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda hasarın 15.01.2022 tarihinde meydana geldiği, davacının ise 02.06.2022 tarihinde icra takibine giriştiği görülmekle davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.

Dava dışı sigortalı ... Aş. Ukrayna da yerleşik ... isimli firmasından; 24.376-kg Kümes Hayvanı Yem Ununu 23.644,72-$ Bedelle FCA teslim şartı ile satın aldığı, söz konusu emtianın Odessa Ukrayna limanından Ambarlı ve daha sonra Aliağa limanına denizyolu ile nakliyesi sırasında ıslanarak hasarlandığı, hasardan davalıların sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında hukuki uyuşmalık bulunmaktadır.

Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının

üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir.

Somut olayda taşımaya konu emtianın Ukrayna İzmir arasındaki taşınmasının 03.12.2021 tarihinde düzenlenen, ... numaralı düzenlenen Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile koruma altına alındığı, buna göre geçerli bir sigorta sözleşmesi mevcut olduğu, rizikonun koruma süresi içerisinde meydana geldiği,mal faturası ve gümrük beyannamesinden emtianın satış şekli FCA olduğunun anlaşıldığı, bu satım şekline göre satıcının görevi;

malları eksiksiz olarak alıcının belirlediği nakliyeciye gümrükleme işlemlerini de tamamladıktan sonra teslim eder, bu andan itibaren tüm sorumluluk taşıyan üzerinden alıcıya geçtiği böylelikle somut olayda risk alıcı üzerinde olduğundan alıcının sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, hasarın sigorta teminatı süresi içinde ve koruma alındığı, sigortacının da hasarlanma bedelini 05.04.2022 tarihinde 242.772,55 TL sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 uyarınca aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalılardan 2 nolu davalı ... ... ... A.ş. tarafından sigortalı alıcı adına düzenlenmiş 03.01.2022 tarih ve ...-... numaralı navlun faturası uyarınca bu davalının Odesse - Aliağa arası taşımayı üstlendiği böylelikle akdi taşıyan sıfatına haiz olduğundan pasif husumet ehliyetinin bulunduğunun anlaşıldığı, akdi taşıyanın alt navlun sözleşmesi yapmak suretiyle deniz yolu ile taşımayı 1 nolu davalı ... Linese devrettiği ve taşımanın ... ve .... nolu konişmentolar tahtında ... ve ... gemileri ile gerçekleştiği, mezkur konişmentoyu taşıyan sıfatıyla ... ... tarafından tanzim edildiğinden iş bu davalının taşıyan sıfatına haiz olduğu ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Sigortalının ,Ukrayna'da mukim tedarikçi firma ... "... ..." den satın aldığı 258 Palet/ 310,859 kg. Tavuk Unu (tavuk iç organı)nın büyük çuvallarda (Big Bag) 13x 40' HC konteynere yüklendiği ve konteynerlerin tedarikçi firma tesisinden Odessa Limanı/Ukrayna'ya sevk edildiği, sevkiyata konu 13 konteyner forwarder firma ... ... ...

A.Ş., organizasyonunda, ... isimli gemiye yüklenmek suretiyle Ukrayna'dan Türkiye'ye sevk edildiği, geminin aktarma limanı Ambarlı Limanı / İstanbul'a varışında, konu konteynerlerin gemiden tahliye edilerek liman sahasına alındığı ve aktarma gemisi M/V "..." nın limana yanaşmasına müteakip yüklenerek Aliağa Limanı / İzmir'e sevk edildiği, Aliağa Limanı/ İzmir'de gemiden tahliye edilen konteynerler liman sahasına alındığı ve gerekli Sigortalı firma tesisinde ürünün konteynerlerden tahliyesi sürecinde ... tanıtıcı numaralı konteyner kapısı açıldığında ürünün ıslanmış olduğunun görüldüğü, bunun sigorta eksperi talep edildiği,

ekspertiz raporunda.

"Konteynerde yüklü paletli çuvalların konteyner tabanından yukarı doğru 40 cm yüksekliğinde ıslanmaya maruz kalmış olduğu, uygulanan gümüş nitrat neticesinde paletlerde, konteyner kapı iç panelinde, konteyner yan panellerinde ve tabanında yoğun tuzlu su etkisi bulunduğu, çuvalların tahliyesi esnasında yürütülen incelemede, ıslanmanın tüm paletlerde söz konusu olduğu, tahliyenin tamamlanması neticesinde boş konteyner incelendiğinde konteyner tavan paneli sağ arka köşe kısmında 4 x 12 cm boyutunda bir yarık bulunduğu,

uygulanan ışık testinde ise, konu hasar dışında konteyner kapı alt kısım contasında ezilme bulunduğu (ışık sızdığı)nın tespit ediliğinin" belirtildiği anlaşılmıştır.

Deniz yolu ile yapılan yük taşımacılığında zararın taşıyana ihbarı düzenleyen TTK m. 1185'e göre. "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir.

Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." Somut olayda sigortalı dava dışı ... tarafından, 18/01/2022 tarihinde 2 no'lu davalı ... firmasına, 26/01/2022 tarihinde 1 no'lu davalı ... firmasına ihtarname gönderildiği, konteynerin 15.01.2022 tarihinde alıcının İzmir Bornova'da bulunan deposuna götürüldüğü belirtildiğinden TTK m. 1185 uyarınca 3 gün içerisinde ihbarın gerçekleştiği tespit edilmiş, TTK 1185/6 gereğince sigortalının süresi içinde Akkona ihbarı aynı zamanda Netloga da süresi içinde yapılmış sayılacaktır.

Sünesinde ihbar bildirimi bulunduğundan TTK 1185 uyarınca taşıyanların kusursuzluğunu ispat etmesi gerektiği, dosyadaki delillerden ıslanmanın alttan gerçekleşmesi, yarık tavan etrafında herhangi bir ıslanma emaresi bulunamaması, gümüş nitrat testinin pozitif çıkması hususları birlikte değerlendirildiğinde ıslanmanın deniz suyu kaynaklı olduğu, konteynerin 190302 nolu gemi planındaki konumu değerlendirildiğinde, gemi ambarı en alt tier 02 nolu yere yüklendiği, geminin kusurlu bir operasyonu sırasında ambara giren tuzlu suyun konteyner kapısındaki hasarlı bölgeden konteyner içine girerek,

emtiayı ıslattığı ve emtia hasarına sebebiyet verdiği kabul edilmiş, ekspertiz raporu ve bilirkişi raporu uyarınca hasarlanan emtianın sovtaj değeri olmadığından bilirkişi raporunda belirtilen bedel üzerinden davalılar aleyhine açılan davanın her 2 davalı yönünden de kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır