İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/418 K.2023/207

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan...

Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait emtiaların Çin'den Türkiye’ye nakliyesi işinin davalı tarafından üstlenildiğini, emtiaların 31.07.2021 tarih, ... nolu konşimento tahtında, ... gemisi ile taşındığı sefer esnasında, emtiaların yüklü olduğu ... nolu konteynerin sol üst köşesinde bulunan delikten giren su sebebiyle ıslanarak hasara uğradığını, taşıma sürecinde ve sorumluluğu altında meydana geldiği sabit olan hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğunu, fatura ve yapılan tespitler gereğince 14.841,16 TL sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından tazmin edildiğini, TTK ve poliçe hükümleri gereğince,

sigortalısının haklarını devralan müvekkilinin TTK ilgili hükümleri gereğince davalıya rücu hakkı doğduğunu, ticari dava şartı olan arabuluculuk prosedürünün anlaşamama olarak sonuçlandığını, davanın kabulü ile 14.841,16 TL rücuen tazminat alacağının sigortalıya ödeme yapılan 15.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; milletlerarası yetki itirazları bulunduğunu, dava konusu ihtilafa ilişkin yüklerin merkezi Kopenhag/Danimarka'da bulunan ...'nin düzenlemiş olduğu...numaralı konşimento tahtında taşındığını, konşimento tahtındaki taşımalardan kaynaklanacak tüm uyuşmazlıklarda uygulanması gereken yasaların İngiliz Yasaları olduğunu, yetkili mahkemenin Londra'daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun taraflarca kabul edildiğini, diğer tüm mahkemelerin yetkisinin ortadan kaldırıldığını, taşımaya ilişkin konşimentonun yurt dışında düzenlendiğini, konşimento düzenlemesine,

taşıyan ...'nin Türkiye'deki dava dışı Türk acentesi olan ...

A.Ş.'nin herhangi bir aracılıkta bulunmadığını, dava konusu konteynerin 25/08/2021 tarihinde gemiden tahliye edilerek alıcısı sigortalıya teslim edildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yükte bir hasar varsa dahi TTK madde 1188 uyarınca en geç 25/08/2021 tarihinden başlamak üzere 1 yıl içinde taşıyana karşı yargı yoluna başvurulmasının zorunlu olduğunu, aksi halde tüm bu yöndeki taleplerin hak düşümüne uğrayacağını, davacı sigorta şirketinin iddia ettiği hasar sebebiyle 25/08/2022 tarihinde dava şartı olan zorunlu arabuluculuk sürecinin başlatıldığını, işbu alacak davasının ise 18/10/2022 tarihinde ikame edildiğini,

dava tarihi olan 18/10/2022 tarihi itibariyle davacının iddia ettiği hasar için tüm talep ve dava haklarının hak düşümüne uğradığını, yağmur suyundan ileri gelen hasarların Emtia Nakliyat Sigortaları genel şartları uyarınca sigorta kuvertürü dışında olduğunu, iddia edilen hasarın taşıma esnasında meydana gelip gelmediği veya taşımanın hangi bacağında meydana geldiğinin belli olmadığını, dava konusu konteynerde herhangi bir delik, hasar, yırtık, deformasyon ve benzeri bulunmadığını, taşımaya ilişkin konşimentoda bulunan..., stow, weight and count kaydına göre taşıyan konteyner içindeki yüklerin halinin, vaziyetinin ve durumunun bilinmediğini,

taşıyana süresinde hasar ihbarı yapılmadığını, bu sebeple yükün konşimentoda yazıldığı şekilde taşındığı ve alıcısına teslim edildiğinin kabul edildiğini, hasarlı olduğu iddia edilen yük üzerinde her iki tarafın iştiraki ile ve mahkemeler vasıtasıyla yapılmış bir tespit bulunmadığını belirterek davanın milletlerarası yetki şartı uyarınca yetki yönünden, ...yönünden ve hak düşümü nedenleriyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle davalı bakımından mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmiştir.

Dosya kapsamından, davacı sigortalısı ... AŞ'nin yurtdışına ihraç ettiği motor emtiasının, Çin ... Liman'ından Tüürkiye İzmir Limanına davalı... tarafından ... numaralı konşimento tahtında taşındığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konşimentonun davalı ... tarafından imzalandığı, ...' nin Danimarka da mukim yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların Çin-Türkiye taşımasının ifa edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentoların arka sayfasında taşıma şartaları 26. bölümünde yer alan yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara İngiliz Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise Londra Yüksek Adalet Mahkemesi olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, her ne kadar davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen Navlun Faturasında bulunan faturanın... adına Türkiye acentesi ... AŞ nin Saray Mahallesi Dr. ... Cad.

No...adresinde düzenlendiği kaydından bahisle Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamı gereğince Türkiye mahkemelerinin münhasır yetkili olacağı itirazında bulunulmuşsa da, taşımaya ve fatura düzenlemesine davalının Türkiye acentesinin aracılığına dair dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, navlun faturasının bizzat davalı yabancı şirket tarafından, yalnızca Türkiyede dar mükellef olan davalının Türkiye acentesi adresinde düzenlendiği anlaşılmakla, Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak,

uyuşmazlığın deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, konişmentonun arka sayfası 26. bölümüde bulunan yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacı sigorta şirketini bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın mahkememizin yetkisizliği nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır