İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/442 K.2023/87

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada Davacılar vekili tarafından sunulan 06/07/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin lojistik şirketi olduğunu, davalı ile anlaşılan sair işler kapsamında taraflar arasında anlaşılmış olan sürelerin müvekkili şirketi oyalamak sureti ile aylarca geciktirilmiş olan tamamen davalı şirketin temerrütü dolayısıyla müvekkili şirketlerin durma noktasına gelerek sayısız müşteri kaybetmesine sebep olduğunu, davalı şirket ile yapılan işin hacminin büyüklüğü kapsamında müvekkili şirketin büyük bir yükümlülük altında bırakıldığını buna bağlı olarak müvekkilinin ilgili işe bağlı olarak çalıştığı birçok firmanın temerrüt sebebi ile hak kaybına uğradığını,

davalı şirket ile ...'de çalışmalarını yürüten üçüncü bir şirket olan ... arasında bir iş ilişkisi söz konusu olduğunu, üçüncü bir şirket olan ...'un davalı şirket ...

A.Ş'den ödeme alamaması sebebiyle ürünlerin limanda bekletilip taraflarına teslim edilmediğini, davalı şirketin de malları teslim edemediğinden temerrüte düşerek işin gereklerini yerine getiremediğini, taraflar arasında anlaşmaya konu olan iş noktasında davalı şirket ile anlaştığını bu anlaşma karşılığında dosyada örneği bulunan çeklerin düzenlendiğini, müvekkili şirketlerin kendi müşterilerine temin ettiği ürünlerin Sintek tarafından getirtildiğini, müvekkili şirketler ile davalı taraf arasında bu hususta anlaşma sağlandığını ve müvekkili şirketlerin sanalı tarafa bedel olarak davaya konu çekleri düzenleyip verdiğini,

davalı firmanın anlaşmada taahhüt ettiği gibi müvekkilinin kendi müşterilerine temin ve teslim edeceği ürünleri ...'den getirtip müvekkiline teslim etmeyi taahhüt ettiğini, ancak ürünleri Türkiye’ye getiren ... firması olan ... isimli firmaya yapması gereken ödemeleri yapmadığı için bu firmanın ürünleri getirip Türkiye’de gümrükte beklettiğini, bu nedenle de müvekkilinin teslim alması gereken ürünleri teslim alamadığını, müşterilerine zamanında teslim edemediğini, müvekkilinin ürün temin ve teslim etmesi gereken müşterilerine ürünleri zamanında teslim edemediği için bu firmalara büyük miktarlarda zarar bedeli ödemek zorunda kaldığını,

müvekkilinin davalı tarafın sözleşme gereği yerine getirmesi gereken edimi yerine getirmemesi nedeni ile büyük maddi zarara uğradığını, batma seviyesine geldiğini, müvekkilinin bedel olarak anlaşmanın başında verdiği davaya konu çekleri bankadan yazdırdığını ve bunun mağduriyetini daha çok arttırdığını, bu kapsamda müvekkili tarafından firmaya malın tesliminden doğan borcun karşılığı olarak düzenlemiş olduğu çekleri malın teslim edilmemesi sebebiyle menfi tespit yoluna başvurma zaruretinin hasıl olduğunu,

söz konusu ticari ilişkinin esasında yaşanan eksiklikler ve bu ticari ilişkinin temerrüte düşmesi ile müvekkili şirketlerin hak kaybına uğramasına sebep olunduğunu, müvekkili şirketlerin müşterilerine karşı mağduriyet yaşadığını, borçlunun senedinin bedelsizliğine ilişkin olarak;

önce borcun sebebini, daha sonra da bu sebebin gerçekleşmediğini yahut geçersizliğini veya sebebe bağlı olarak ödeme gibi borcu sona erdiren bir olgunun söz konusu olduğunu, ilgili çek bedellerine ilişkin henüz icra takibine davalı tarafça girişilmediği açık olduğundan %15 teminat bedelini aşmamak kaydıyla icra takibinin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini, müvekkil şirketlerin davalıya herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Asıl davada Davalı vekili tarafından sunulan 25/07/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu çeklerin davacıların borçlu olup olmadığının tespitine mahal bırakmayacak şekilde davacıların borçlu olduğunu açıkça gösterdiğini, düzenleyenin çeki düzenlemekteki amacının bir borcun ödenmesi olduğu karine olarak kabul edilmekte, bu karine nedeniyle çekin bir borcun ifası dışında başka bir amaçla verildiğini iddia edenin ispat etmesi gerektiğini, Yargıtayın birçok kararında da çekin bir ödeme aracı olduğuna yer verilmiş,

borcun ödenmesi dışında bir nedenle verildiğinin iddia edilmesi halinde ise iddia edenin bu iddiasını ispatlamak ile yükümlü olduğunu ve bu iddianın kesin delil ile ispatlanması gerektiğinin açık bir şekilde belirtildiğini, tek başına dava konusu çeklerin varlığı dahi davacıların açıkça müvekkil şirkete borçlu olduklarını gösterdiğini, ancak davacıların müvekkili şirkete borcu olduğu yönündeki iddialarını kabul etmediklerini, Davacı ... şirketi ile yapılan ticari iş faaliyetleri ve cari hesaptan kaynaklanan işlerin karşılığı olarak davacılardan ...

Şirketine faturalar düzenlendiğini, işbu faturaların davacı ... şirketine usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, kabul edilen faturalar ile müvekkilİ şirket tarafından işlerin yapıldığını ve müvekkili şirketinin davacı ... şirketinden alacaklı olduğunu, müvekkili şirket ile ... arasındaki ticari faaliyete ilişkin açık hesap şeklinde devam eden ticari ilişkiye istinaden davacı tarafın müvekkili şirketin alacağına önceki tarihli ...Bankası ...

Şubesinin ... seri numaralı, 31.03.2022 keşide tarihli 121.000 USD bedelli, ... seri numaralı, 05.04.2022 keşide tarihli 100.000 USD bedelli, ... seri numaralı, 07.04.2022 keşide tarihli 100.000 USD bedelli çekleri keşide ettiğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu çeklerin süresinde muhatap Bankaya ibraz edildiğinde ise çeklerin karşılığının çıkmadığını, bu çeklerin davacı tarafça zamanında ödenmemiş olmasına rağmen müvekkili şirket tarafından herhangi bir hukuki mücadeleye başvurulmadığını, iyiniyet kapsamında davacı ...

A.Ş. firmasından borçlarına karşılık yeniden farklı vadeleri olan çekler alındığını, müvekkili şirkete, ... tarafınca verilen dava konusu çeklerin müvekkili tarafınca bankaya ibraz edilmesine rağmen çek hesaplarında para olmadığı için çeklerin karşılıksız çıktığını, borcunu iyiniyet ile tahsil edemeyeceğini anlayan müvekkili tarafınca çek bedellerinin tahsiline yönelik olarak hukuki işlemlerin başlatıldığını, müvekkil tarafından ibraz edilen çek hesabında ibraz tarihi itibariyle ikiyüzbin USD civarı para olmasına rağmen davacı tarafınca bu paranın ödenmemesi için bankaya talimat verildiğini ve taraflarına ödenmediğini,

ödenmeyen çekin tahsiline yönelik olarak taraflarınca ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş Sayılı dosyasından İhtiyati haciz kararı alındığını, söz konusu karar çerçevesinde ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararının işleme konularak, davacı tarafça borcun ödeneceği yönünde oyalanan müvekkili şirketin alacağına kavuşması ve mağduriyetinin giderilmesinin amaçlandığını, çeklerin karşılığının olmaması sebebiyle taraflarınca davacı ...

A.Ş. ve yetkilileri ... ile ...hakkında Çekle İlgili Karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan ... 12. İcra Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, anılan Mahkeme tarafından 13.07.2022 tarihinde çek hesabı olan kişinin çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına karar verildiğini, imzalanan Garanti Sözleşmeleri incelendiğinde söz konusu borcun varlığının avaller tarafınca garanti altına alındığını, asıl borçlu tarafınca da borcunu ödeyeceğine dair güvence kapsamında vadeli çeklerin tanzim edildiğini, davacı tarafın dava konusu çeklere ilişkin müvekkil şirkete karşı borcu olmadığı yönündeki iddiasını sadece elektronik posta yazışmalarına dayandırmışsa da;

söz konusu yazışmaların davacılar tarafından eksik gönderilmiş olduğunu, davacılarca borcun kabul edildiğini, önceki borçların yapılandırıldığını, müvekkil şirkete düzenlenen çeklerin de borçların karşılığı olduğunun elektronik posta yazışmalarından açıkça görüldüğünü beyanla; müvekkili şirket aleyhine açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Davada Davacılar vekili tarafından sunulan 28/07/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketlerin yürüttüğü ticari faaliyetler kapsamında müvekkilinin birtakım müşterileri ile bu müşterilerine ...'den ürün getirtmek üzere anlaşma sağladığını, davalı taraf ile bu ürünlerin ...'den Türkiye'ye getirtilmesi hususunda anlaşma sağlandığını, davalı şirket ile ...'de çalışmalarını yürüten üçüncü bir şirket olan ... isimli şirketin ürünleri Türkiye'ye getirmesine rağmen davalı tarafça gerekli ödemelerin yapılmaması nedeni ile ürünlerin gümrükte bekletildiğini, müvekkilinin onca zaman boyunca hala ordino teslim almaya çalıştığını,

davalı tarafın evrakları geciktirmesi nedeni ile karşılaşılacak sıkıntılar hususunda müvekkilinin henüz yazışmaların başında davalı tarafı uyardığını, dava dilekçesinin ekinde sunmuş oldukları maillerde müvekkili şirketlerin ürünleri teslim almak için davalı firmadan ana ordino bilgisi istediğini ancak ana ordino bilgisinin müvekkili şirketlere verilmediğini, müvekkili şirketlerin bu yüzden kendi müşterileri ile yaşadığı problemleri davalı tarafa mail yolu ile ilettiklerini ancak buna rağmen davalı tarafın ordino bilgisini müvekkillerle paylaşmadığının görüldüğünü, müvekkillerinin tüm bu uyarılarına,

maillerine rağmen davalı tarafça gerekenin yapılmadığını ve ordino teslimi bekleyen ürünlerin ordinolarının teslim edilmediğini, müvekkili şirketler tarafından davalı taraf ile çalıştıkları süre boyunca tüm işler için cari hesap ödemelerine teminat oluşturması açısından teminat çekleri verildiğini ve ödemelerin cari hesaptan yapıldıkça çeklerin bedelsiz kaldığını, davaya konu çekin de cari hesap alacağına teminat oluşturması açısından davalı tarafa verilen çeklerin bir adedinden ibaret olduğunu,

davalı tarafından dilekçelerinde cari hesap için kesilen faturalardan söz edilerek davaya konu çekin bu cari hesap alacaklarına ilişkin olarak verildiğinin kabul edildiğini, davaya konu çekin davalı tarafın dilekçesinde bahsettiği cari hesap faturalarının teminatı olarak davalı tarafa verildiğini, taraflar arasındaki ticari iş ilişkisinin en başından beri bu şekilde ilerlediğini,

müvekkillerinin düzenli olarak ödemelerini davalı tarafça davaya konu cari hesap teminatı olarak verilen çekler yazdırılana kadar ödediklerini bu anlamda davalı tarafı zor durumda bırakacak herhangi bir fiilde bulunulmadığını ancak davalı tarafın aynı duyarlılığı göstermediğini, basiretli bir tacir gibi davranmayarak müvekkillerinin teminat amaçlı verdiği çekleri usulsüzce yazdırdığını, davalı tarafın kendisinin sebep olduğu başka tacirlere karşı doğan tüm mali sorumluluğu tek başına müvekkillerine yükleme çabası içerisine girdiğini, davalı tarafın bu ticari ilişki içerisinde tamamen kötüniyetli davrandığını beyanla;

taraflar arasındaki anlaşma gereği kararlaştırılan edimini gereği gibi ifa etmeyen, müvekkillerini aylarca oyalayan, müvekkillerinin bu nedenle aylık 3.000.000,00-USD ticari hacme sahip müşterilerini kaybetmesine sebebiyet veren ve müvekkillerine ürünleri zamanında teslim etmemesine ve teslim taahhüdünde bulunduğu müşterilerine yüzbinlerce lira ceza ve tazminat ödemesine sebebiyet veren, müvekkillerini kendisine teminat çeki olarak verdiği çeklerin ilk iki tanesini yazdırarak müvekkilleri aleyhine haksız ve kötüniyetli olarak icra takibi başlatan,

halihazırda davaya konu çeki de bankadan yazdırıp müvekkili aleyhine icra takibi yapma hazırlığında olan davalı taraf aleyhine, davaya konu çek ile ilgili ödemeden men yasağı ve bu çeke ilişkin olarak açılan icra takibinin öncelikle teminatsız olarak mahkemenin aksi kanaatte olması halinde çek miktarının %15'ini aşmamak kaydı ile teminat karşılığında durdurulmasına ve davaya konu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Davada davalı vekili tarafından sunulan 17/08/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafların ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile müvekkili şirket aleyhine dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti talebiyle dava açtığını, söz konusu davada davacı tarafların davaya konu çeklerin veriliş amacına ilişkin herhangi bir iddiada bulunmazken, hangi davada ne iddia ettiğini adeta unutmuşcasına hareket ederek, ...

13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında müvekkili şirkete keşide edilen çekin "teminat amacıyla verildiği" yönünde iddiada bulunduklarını, işbu davada ise "hizmet bedeli olarak verildiği" yönünde beyanlar öne sürerek birbiriyle tamamen çelişkili, gerçeklikten uzak iddialarda bulunduklarını, açık bir şekilde kötüniyetli hareket ederek müvekkili şirkete olan borçlarını ödememe kastıyla hukuki dayanaktan yoksun iddialarda bulunduklarını gözler önüne serdiğini, dava konusu çekin davacıların borçlu olup olmadığını tespitine mahal bırakmayacak şekilde davacıların borçlu olduğunu açıkça gösterdiğini,

müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturalara ilişkin davacılar tarafından yasal süresi içerisinde itiraz edilmediğini, müvekkili şirkete ... tarafından verilen söz konusu vadesi gelen çeklerin müvekkil şirket tarafından bankaya ibraz edilmesine rağmen çek hesaplarından para olmadığı için çeklerin karşılıksız çıktığını, bu kapsamda ise borcunu iyiniyet ile tahsil edemeyeceğini anlayan müvekkili tarafınca çek bedellerinin tahsile yönelik olarak hukuki işlemler başlatıldığını, ödenmeyen ve karşılıksız çıkan 30/06/2022 vadeli iki adet çekin tahsiline yönelik olarak taraflarınca ...

7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş Sayılı dosyasından İhtiyati haciz kararı alınmış olup, söz konusu karar çerçevesinde ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararının işleme konularak, davacı tarafça borcun ödeneceği yönünde oyalanan müvekkili şirketin alacağına kavuşması ve mağduriyetinin giderilmesinin amaçlandığını, çeklerin karşılığının olmaması sebebiyle taraflarınca davacı ...

A.Ş. ve yetkilileri ... ile ... hakkında Çekle İlgili Karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan ... 12. İcra Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, anılan Mahkeme tarafından 13.07.2022 tarihinde çek hesabı olan kişinin çek düzenleme ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına karar verildiğini, imzalanan Garanti Sözleşmeleri incelendiğinde; söz konusu borcun varlığının avaller tarafınca garanti altına alındığını, asıl borçlu tarafınca da borcunu ödeyeceğine dair güvence kapsamında vadeli çeklerin tanzim edildiğini, işbu garanti sözleşmelerini davacı ...'in müvekkiline borçlu olduğunu ve avallerinin de bu borçtan sorumlu olduğunu açıkça gösterdiğini beyanla;

müvekkili şirket aleyhine açılmış olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen dava; Asıl dava konusu ... Bankasına ait ... tarihli ... numaralı 300.000,00 USD bedelli çek ile ... Bankasına ait ... tarihli ... numaralı 450.000,00 USD bedelli çekler ile birleşen dava konusu ... Bankasına ait ... tarihli ... numaralı 500.000,00 USD tutarlı çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, taraflar arasında ki uyuşmazlığın çeklerin yapılacak taşımalar için önceden teminat çeki olarak verilip verilmediği, davalının sözleşmeye aykırı olarak malları teslim etmekten kaçınıp kaçınmadığı bu nedenle davacının zarara uğraması ve çeklerin bedelsiz kalmasının sözkonusu olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

HMK nun 116.maddesinde aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davaların aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebileceği, HMK nun 166/4.maddesinde ise davaların aynı veya birbirlerine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantının var sayılacağı hükmüne yer verilmiş olup, mahkememizin her iki davasının da aynı sebepten doğması, taraflarının aynı olması nedeniyle HMK nun 166.maddesi gereğince birleştirilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Eldeki dosya ile mahkememizin 2022/370 esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili yönden irtibat bulunduğundan dosyaların HMK'nun 166/1.maddesi gereğince BİRLEŞTİRİLMESİNE, bundan sonraki yargılama işlemlerinin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/370 esas sayılı dosya üzerinden YÜRÜTÜLMESİNE,

2-Esasın bu şekilde KAPATILMASINA,

3-Yargılama harç ve masrafların birleşen dosya üzerinde belirlenmesine,

Başkan · ✍e-imzalıdır. · Üye · ✍e-imzalıdır. · Üye · ✍e-imzalıdır. · Katip · ✍e-imzalıdır.