İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/489 K.2023/72

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı sigortalısı ... A.Ş.'ye ait emtiaların 5 adet konteyner içinde davalının taşıma hizmeti aracılığı ile ... isimli gemi vasıtasıyla kalkış noktası ...dan ... götürmek için yola çıktığını, ...

Limanından ... plakalı nakliye aracı ile sigortalı firmaya ulaşan konteyner açıldığında emtianın hasarlandığının tespit edildiğini, ekspertiz raporu ile hasar tespitinin yapıldığını ve müvekkilinin sigortalısının zararının tanzim ettiğini, ödenen hasar bedelinin tahsili için davalıya ihtarname keşide edildiğini, zararının ödenmemesi üzerine ...

5 İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, davalının ... 5 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle milletlerarası yetki itirazlarının bulunduğunu, dava konusu taşımalara ilişkin olan ... numaralı konşimentonun arka yüzünde yer alan ve hukuken navlun sözleşmesi hükmünde olan taşıma şartları arasında yer alan madde 26. Maddesi uyarınca uygulanması gereken yasaların İngiliz Yasaları olduğu ve yetkili mahkemenin ise Londra' daki İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesi olduğu taraflarca kabul edildiğini ve diğer tüm mahkemelerin yetkisinin ortadan kaldırıldığını, gratia itirazlarının bulunduğunu, yağmur suyundan ileri gelen hasarların emtia nakliyat sigortaları genel şartları uyarınca sigorta kuvertürü dışında olduğunu, hasarın taşımanın hangi ayağında meydana geldiğinin belli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, milletlerarası yetki itirazının yerinde olup olmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Davalı cevap dilekçesinde taşımayı konu alan konşimentodaki yetki şartı nedeniyle mahkememizin ... yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla öncelikle yetki ilk itirazının incelenmesi gerekmiştir.

Dava konusu taşıma ... adına düzenlenen ... konşimento tahtında ...Limanından ... limanına gerçekleşmiştir. Taşıyanın yabancı bir şirket olması ve taşımanın...'den Türkiye'ye yapılması nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşımaktadır. Konişmentoların arka sayfasında yer alan taşıma şartlarının 26. maddesindeki yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklara İngiliz Hukukunun uygulanacağı, yetkili mahkemenin ise ... mahkemeleri olduğunun kararlaştırılmıştır.

Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde uygulanacak hukukun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı meselesidir. (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) Öyleyse uygulanacak hukuktan önce yetki konusu karara bağlanmalıdır.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın özel borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, davanın navlun sözleşmesinden kaynaklanıp Türk mahkemelerinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, konişmento yükleme limanı olan Çin'de düzenlendiği,

taşıyanın Türkiye acentesinin konişmentonun düzenlenmesine aracılık ettiğine dair dosyada her hangi bir delil bulunmadığından TTK m.105/f.2 düzenlemesine göre dava konusu olayda Türk mahkemelerinin münhasır yetkili olduğundan söz edilemeyeceği (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamı) konişmentonun 26.maddesinde bulunan yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Londra Yüksek Adalet Mahkemesi'nin yetkili olduğu kanaatine varıldığından,

davalı vekili tarafından ileri sürülen milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır