İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/81 K.2023/17

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilleri şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi ve ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan Sigortalı ... Şti.‘ye ait Muhtelif ... cinsi emtiaların, borçluların sorumluluğunda, ...

Gemisi ile ...'dan/...'a nakliyesi esnasında hasara uğradığını, nakliye işleminin davalılar tarafından gerçekleştirildiğini, Fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak 169.320,69 TL sigortalı zararının, müvekkilli şirket tarafından sigortalısına 14.09.2020 tarihinde tazmin edildiğini, halefiyet ve sigortalının temlik talebi gereğince TBK ilgili hükümlerinin temlik esasına göre sigortalısının haklarını devralan müvekkilin davalıya rücu hakkı doğduğunu, 1 No'lu Davalı ...

İzafeten ... A.ş. aleyhine Kombine Taşıma Konşimento Belgesi 'ne istinaden taşıyan sıfatıyla, 2 No'lu Davalı ... A.ş. aleyhine Kombine Taşıma Konşimento Belgesi ve Navlun Faturası'na istinaden taşıyan sıfatıyla, 3 No'lu Davalı ... aleyhine ... Gemisi'nin ... Kayıtları ve Web Sitesi Ekran Görüntüleri'ne istinaden donatan/ (ship manager)/fiili taşıyan sıfatıyla, 4 No'lu Davalı .. aleyhine... Gemisi'nin ...

Kayıtları ve Web Sitesi Ekran Görüntüleri'ne istinaden malik (registered owner)/fiili taşıyan sıfatıyla dava açıldığını, Davaya konu emtiaların, ...'dan/...'a nakliyesi akabinde 04.08.2020 tarihinde ...

Limanında meydana gelen patlama sebebiyle zayi olduğunu, emtiaların nakliye esnasında ve davalıların sorumluluğunda hasara uğradığını ve hasarın nakliye esnasında meydana geldiğinin eksperce tespit edildiğini, davalılara müracaatta bulunulduğunu, akabinde arabuluculuk görüşmesi yapıldığını ancak sonuç alınamadığını, Alacağın tahsili için davalılar aleyhine ... İcra Müdürlüğü...

E. sayılı dosyası ile 09.12.2020 tarihinde takip yapıldığını, yapılan bu takibe davalılar tarafından itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu belirterek, Sayın Mahkemeden, davalıların ...

İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile, takibin devamına, işbu taleplerinin kabul edilmediği durumunda davanın alacak davası olarak devamına, dava dışı sigortalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, alacağımız likit ve belirlenebilir olduğundan % 20 den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine, avukatlık ücretinin adlarına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

1 nolu davalı ... Sirketine ... ve 2 nolu davalı ...Şirketi vekili 28.03.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle, Davacı tarafından delil olarak sunulan konişmentoda davalı müvekkillerinin konişmentoyu düzenleyen taraf olmadığını, aynı şekilde müvekkilleri şirketin diğer davalı şirketin acentesi de olmadığını, müvekkilleri davalı şirketin mallar üzerindeki doğrudan yahut dolaylı bir zilyetliğinden bahsedilmeyeceği için taşıma işleri komisyoncusu sayılsa dahi TTK 928/1 hükmü uyarınca sorumlu tutulamayacağını, Müvekkilerine yasal süre içerisinde herhangi bir bildirim yapılmadığı için davanın reddinin gerektiğini, TTK zamanaşımı hükümleri uyarınca davacının hukuki talepte bulunmasının mümkün

olmadığını, Davacının dava dilekçesinde de belirtildiği üzere dava konusu emtiaların zarara uğrama nedeninin Lübnan limanındaki patlama olduğunu, dava konusu emtianın zayi/hasarının mücbir sebep nedeni ile gerçekleştiğini, bu doğrultuda müvekkillerinin hasardan sorumlu tutulamayacağını, Dava konusu taşımada limanda patlama olduğunu, bu patlama sonucu olan yangında da emtialar zarara uğradığını, emtia hasarının kendi ihlal veya hataları nedeni ile çıkmadığını, bu neden dava konusu patlamada taraflarını hiçbir sorumluluğu olmadığını, Davacının dosyaya sunmuş olduğu ekspertiz raporunun taraflı hazırlandığını,

Talep edilen tutar sorumluluğun üst sınırını aştığını, müvekkillerinin sorumluluğunun ancak sınırlı sorumluluk kapsamında oluşabileceğini beyan ederek, davanın reddi ile haksız takip nedeni ile davacı taraf aleyhine dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödenmesine hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3 nolu davalı ... A.Ş. ve 4 nolu davalı ... A.Ş. vekili 25.03.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle, Dava konusu edilen olaydaki taşıma işinin, ...’ndan ...’na ...’ye ait 11.06.2020 tarihli konşimento kapsamında yapıldığını, davaya

ilişkin icra takibinin ise 09.12.2020 tarihinde açıldığını, müvekkilleri ...A.Ş. tarafından 18.01.2021 tarihinde; müvekkilleri ...A.Ş. tarafından da 21.01.2021 tarihinde icra takibine itiraz edildiğini, dolayısıyla, bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan bu davanın reddinin gerektiğini, Dava konusu konşimento incelendiğinde, konşimentonun (2) nolu davalı... A.Ş.’nin acenteliğini yaptığı... tarafından tanzim edildiğini ve bu bağlamda taşıyanın ... olduğunu, müvekkilleri

şirketlerin hiçbir şekilde işbu taşıma ilişkisinin tarafı olmadığını, Müvekkilleri şirket ...A.Ş.’nin dava konusu olayda donatan sıfatına sahip olmadığını, dolayısıyla davanın işbu nedenle husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, müvekkilleri şirket

...A.Ş. yönünden ise, sadece gemi sahibi olduğunu, davacının sigortalısıyla arasında yapılan taşıma sözleşmesi bulunmadığından, donatan/ taşıyan sıfatı bulunmadığını, müvekkilleri şirket ...yönünden de davanın reddinin gerektiğini, Dava konusu olaydaki hasarın, ...

Limanı’nda emtiaların konteynerden tahliye edildikten sonra, serbest bölge antreposunda meydana gelen patlama nedeniyle olduğunun ekspertiz raporu ile de belirtildiğini, terör saldırısı kaynaklı olan ve deniz taşıması sırasında meydana gelmeyen hasardan müvekkil şirketler sorumlu olamayacağını, Ekspertiz raporunda “emtiaların durumunun resmi makamlar tarafından teyit edilmediği,

tahmini muallak hasar tutarının, poliçe şartları gözetilmeksizin (muafiyet, sovtaj, vb.) abonman poliçesine bağlı tanzim edilmiş 169.320,69- TL olarak rezerv edilmesi öngörülmektedir.” şeklinde değerlendirme yapıldığını, bu bağlamda, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin poliçe şartları değerlendirilmeksizin, bedel yönünden piyasa araştırması yapılmaksızın ödendiğinin açık olduğunu ve davacı sigorta şirketinin lütuf ödemesi yaptığını, Davacının sigortalısı tarafından süresi içinde hasar ihbarında bulunulmadığı gibi, ekspertiz raporunun da müvekkilleri şirketlere bildirim yapılmadan tek taraflı olarak tanzim edildiğini,

ayrıca ekspertiz raporunda dahi, rücu muhatabının ... firması olduğu belirtilmişken, müvekkilleri şirketlere dava açılmasının mesnetsiz olduğunu beyan ederek, Sayın Mahkemeden, hak düşürücü süre ve husumet yokluğu nedeniyle usul yönünden reddine, esas yönünden incelemeye karar verilmesi halinde müvekkil şirketlerin söz konusu zarardan

sorumlu olmaması nedeniyle esas yönünden reddine, davacının % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talepli başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, davalıların zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının yerinde olup olmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumluğunun bulunup bulunmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının... Sigorta A.Ş. olduğu, borçlularının ... A.Ş., ... A.Ş., ...AS Firmasına izafeten ...A.Ş. Ve ... A.Ş. olduğu, 09/12/2020 tarihinde 172.961,08..USD nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçlulara sırası ile 15/01/2021, 18/01/2021, 15/01/2021, 18/01/2021tarihinde tebliğ edildiği, borçlular vekillerinin sırası ile 19/01/2021, 21/01/2021, 19/01/2021, 19/01/2021 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu, iş bu davanın 18/02/2022 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler 21/11/2022 tarihli raporda, Davacı’nın aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, 1, 2 ve 4 no’lu davalıların pasif husumet ehliyetini haiz iken 3 no’lu davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı,

Dosya kapsamında yer alan belgelerden davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının tespit edilemediği, Dosya kapsamında dava dışı sigortalının tüm alacaklarını davacı sigortacıya devrettiğine ilişkin bir temlik sözleşmesi bulunduğundan halefiyetin şartlarının aranmasına gerek bulunmadığı, Dava konusu zararın eşyanın taşıyanın hakimiyeti altında olduğu sürede meydana gelen bir sebepten kaynaklandığı ispatlanamadığından davalıların zarardan sorumlu

tutulamayacağı, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde; ödenebilir tazminat tutarının 156.499,17 TL olacağına ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.

Arabuluculuk evrakı, dava dilekçesi ,cevap dilekçeleri, hasar tespit dosyası, konişmento ,navlun faturası , bilirkişi raporu, tarafların sunmuş oldukları beyan dilekçeleri ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;

TTK 1188 uyarınca hak düşürücü süre yönünden inceleme yapıldığında hak düşürücü sürenin başlaması için 1188/2 ye göre malların alıcıya teslimi ile başlayacağı fakat somut olayda henüz mallar lıcıya teslim edilmeden hasarlanmanın meydana geldiği, 04.08.2020 tarihinde hasarın meydana geldiği, davacı tarafça 09.12.2020 tarihinde icra takibine girişildiği görülmekle davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

... Şti. tarafından düzenlenmiş olan 23.06.2020 tarih ve ... nolu ticari faturaya göre; ...’da faaliyet gösteren ...isimli firmaya teslim edilmek üzere 2500 adet ... (...) emtiasının 19.875 EUR mal bedeli ve 332 EUR navlun bedeli olmak üzere toplam 20.207,00 EURO bedelle ve ... teslim şekli ile satılmış olduğu, ... (...) teslim şeklinde, satıcı malları belirlenen varma yerinde gelen taşıma aracından boşaltmadan alıcının tasarrufuna bırakarak teslim eder. Satıcı malların varma yerine getirilmesine ilişkin tüm hasar ve masrafları üstlenmektedir.

Davaya konu ...(...) olan emtianın; 11.07.2020 tarihli ... nolu kombine konşimento tahtında ...limanına taşındığı, yükün Yükleyicisi/Gönderenin davadışı sigortalı ... Tekstil, Alıcısı ve ihbar edilecek kişinin ...da mukim ... olduğu, taşıma konusu 7 paket ... emtiasının içerisine parsiyel olarak istiflendiği ... no.lu 1 adet 20’ DC konteynerin ...limanında “...” isimli gemiye (Sefer no:...) 11.07.2020 tarihinde yüklenerek varış yeri olan Beyrut limanına deniz yoluyla sevk edildiği ve konişmentonun ... tarafından imzalandığı , konişmentoya ... kaydının dercedildiği buna göre ; eşyaların yükleme limanında bulunan ... konteyner terminali sahasına alınarak işçiler ya da forklift marifetiyle konteynere yükleneceği

ve gemiyle varış limanına kadar taşınacağı ve buradaki ... konteyner sahasında yine işçiler ya da forklift marifetiyle boşaltılarak ambara alınacağı anlaşılmıştır.

Davadışı ... tarafından düzenlenmiş 11.07.2020 tarih ve ... No’lu ana Konişmentoya göre; Yükletenin davalı ... ; Alıcının/İhbar olunanın ...’da mukim ... firması olduğu, taşıma konusu 7 paket ... emtiasının içerisine parsiyel olarak istiflendiği ... no.lu 1 adet 20’ DC konteynerin ... limanında “...” isimli gemiye (Sefer no:...) 11.07.2020 tarihinde yüklenerek varış yeri olan ... limanına deniz yoluyla sevk edildiği ve konişmentonun en altında teslim için ... limanı serbest bölgede bulunan ...Ltd. şirketine başvurulması gerektiğinin yazılı olduğu görülmüştür.

11.07.2020 – 05.08.2020 tarih aralığında ... no.lu ... isimli gemi için ... kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda, Kayıtlı ... adresinde bulunan 4 nolu davalı ... A.Ş. olduğu ve ...Yönetiminin de aynı adreste bulunan 3 nolu davalı ... A.Ş. firmasınca yapıldığı tespit edilmiştir.

Davacının dava dışı sigortalı ... ait emtiayı, 12.07.2020 - 10.09.2020 tarihleri arasına ilişkin taşıma sırasında oluşabilecek risklere karşı ... abonman numarası ile 13.07.2020 tarihinde poliçe nakliyat sigortası altında sigortaladığı, hasarın sigorta teminatı süresi içerisinde gerçekleştiği , davacının 169.320,69 TL hasar bedelini 14.09.2020 tarihinde sigortalıya ödediği anlaşılmakla davacının TTK 1472 gereğince sigortalının haklarına halef olduğu ve iş davada aktif husumet ehliyetinin bulunduğu ,

1 nolu davalı davalı ... nın konişmentoyu düzenlemesi sebebiyle akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, 2 nolu davalının ise navlun faturası düzenlemesi sebebiyle akdi taşıyan olarak pasif husumet ehliyetine haiz olduğu, davacı taşımayı yapan ... isimli geminin donatanı 4 nolu davalı ... olduğu ve Gemi yönetiminin ise aynı adreste bulunan 3 nolu daval...

A.Ş olması dolayısıyla 3 - 4 nolu davalılara karşı fiili taşıyan sıfatıyla pasif husumet ehliyetine haiz olduklarını iddia etmiş ise de ... kaydından geminin donatanının 4 nolu davalı ... hizmetlerinin olduğunun anlaşıldığı, 3 nolu davalının ise gemi yöneticisi olduğu, 3 nolu davalının dotananın nam ve hesabına yönelttiğinden 3 nolu davalı Arkasın pasif husumet ehliyetine haiz olmadığı, 4 nolu davalının ise fiili taşıyan olması sebebiyle pasif husumet ehliyetine haiz olduğu anlaşılmıştır.

Dava dosyasında saklı ... tanzim tarihli ve ... nolu Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi incelendiğinde poliçenin; Emtia Sigorta Poliçesi Genel ve ... [Enstitütü Yük Klozu ... şartları ve poliçede yazılı diğer özel şartlar gereğince akdedildiği tespit edilmiştir. Poliçeye göre sevkin baslangıç yeri : ...Sevk bitiş yeri: ... olduğu , Emtia Sigorta Poliçesi Genel Şartları Madde 8 son paragrafı da; “Eğer nakliyat bir nakliyeci müesseseye tevdi edilmiş bulunursa sigorta, mezkur

müessesenin malları tesellüm ettiği anda başlar ve bunları teslim yerinde mürselünileyhe teslim ettiği anda sona erer. şeklinde düzenlendiği , ... ; 1. Rizikolar Klozu; “Bu sigorta 4,5,6 ve 7. Klozlarda istisna edilenler hariç sigorta edilen şeyin her türlü Riziko nedeniyle uğrayacağı ziya veya hasarı kapsar.”

Aynı klozun Süre 8.Transit Klozu;

8.1. Bu sigorta, malın taşınmak üzere burada yazılı depo veya istif yerini terk ettiği anda başlar, taşımanın olağan yolu boyunca devam eder ve,

8.1.1. burada yazılı varma yerinde alıcıya ya da diğer son depo veya istif yerine teslim ile,

8.1.2.1. taşımanın olağan yolundan başka bir yerde depolama veya

8.1.2.2. ayırma yahut dağıtım için kullanmak üzere seçeceği herhangi bir depo veya istif yerine teslim ile ya da

8.1.3. sigorta edilen malın son boşaltma limanında deniz aşan gemiden boşaltılmasının tamamlanmasını izleyen 60 günün sona ermesi ile, bunlardan hangisi daha önce gerçekleşirse, ona göre sona erer. “

Şeklinde düzenlendiği, bu kloz uyarınca sigorta teminatının malın taşınmak üzere sevk başlangıç yeri olan Ümraniye’deki depoyu terk ettiği anda başladığı ve taşımanın olağan yolu boyunca devam ettiği ve varma yeri olan ... limanında Serbest Bölge antreposuna teslimi ile sona erdiğinin anlaşıldığı fakat hasar dosyası incelendiğinde emtiada meydana gelen hasarın 04.08.2020 tarihinde ...

Limanında meydana gelen büyük patlama sebebiyle olduğu , konişmentoya göre taşımanın limandan limana olduğu ve sigorta poliçesi uyarınca yükün ... limanındaki antrepoya teslimi ile sigortanın bittiği, malların antrepoya alındığı ve mallar antrepoda iken yangının meydana geldiği anlaşıldığı, böylelikle davacı tarafından sigorta kapsamında olmayan riziko sebebiyle ödeme yapıldığı görülmekle 1, 2 ve 4 nolu davalılar aleyhine açılan davanın esastan reddine 3 nolu davalı aleyhine açılan davanın ise pasif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalıdır e-imzalıdır