İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/83 K.2022/246

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete ... no'lu Nakliyat Emtea Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...

Dış Tic, A.Ş.'ye ait Cam emteası, davalı şirketin taşıyıcı olduğu Türkiye'den Avusturya'ya deniz yolu ile nakliyesi esnasında hasara uğradığı tespit edildiğini, meydana gelen hasar sebebiyle; müvekkil sigorta şirketi tarafından yaptırılan araştırma ve ekspertiz çalışması sonucu sigortalı emtiada 933,28.-EURO hasar tazminatı tespit edildiğini, Bu nedenle;

müvekkili şirketçe, 30.12.2021 tarihinde 933,28.-EURO hasar tazminatı ödendiğini, müvekkili şirket yaptığı ödeme ile halef sıfatıyla davalı şirkete karşı rücu hakkı doğduğunu belirterek 933,28.-EURO tazminatın ödenme tarihi olan 30.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranıyla faiz, yargılama gideri, avukatlık ücretiyle birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ... Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirkete ... no'lu Nakliyat Emtea Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...

Dış Tic, A.Ş.'ye ait Cam emteası, davalı şirketin taşıyıcı olduğu Türkiye'den Avusturya'ya deniz yolu ile nakliyesi esnasında hasara uğradığı tespit edildiğini, meydana gelen hasar sebebiyle; müvekkili sigorta şirketi tarafından yaptırılan araştırma ve ekspertiz çalışması sonucu sigortalı emtiada 692,67.-EURO hasar tazminatı tespit edildiğini, Bu nedenle;

müvekkili şirketçe, 24.09.2021 tarihinde 692,67.-EURO hasar tazminatı ödendiğini, müvekkil şirket yaptığı ödeme ile halef sıfatıyla davalı şirkete karşı rücu hakkı doğduğunu belirterek 692,67.-EURO tazminatın ödenme tarihi olan 24.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranıyla faiz, yargılama gideri, avukatlık ücretiyle birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... Esas sayılı davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete ... no'lu Nakliyat Emtea Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...

Dış Tic, A.Ş.'ye ait Cam emteası, davalı şirketin taşıyıcı olduğu Türkiye'den Avusturya'ya deniz yolu ile nakliyesi esnasında hasara uğradığı tespit edildiğini, meydana gelen hasar sebebiyle; müvekkili sigorta şirketi tarafından yaptırılan araştırma ve ekspertiz çalışması sonucu sigortalı emtiada 488,78.-EURO hasar tazminatı tespit edildiğini, Bu nedenle;

müvekkili şirketçe, 30.12.2021 tarihinde 488,78.-EURO hasar tazminatı ödendiğini, müvekkil şirket yaptığı ödeme ile halef sıfatıyla davalı şirkete karşı rücu hakkı doğduğunu belirterek 488,78.-EURO tazminatın ödenme tarihi olan 30.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uyguladığı en yüksek faiz oranıyla faiz, yargılama gideri, avukatlık ücretiyle birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; asıl ve birleşen davalarda davaların zamanaşımına uğradığını, gerek TTK gerek CMR Konvansiyonuna göre 1 yıllık zamanaşamı süresine tabi olduğunu, asıl davada davanın 14/02/2022 tarihinde, Birleşen ... Esas sayılı davada 09/02/2022 tarihinde, birleşen ...

Esas sayılı davanın 17/02/2022 tarihinde zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davalarının esasına ilişkin olarak emtianın hasara uğramasında taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığını, söz konusu hasarın taşıtanın yükleme, istifleme ve yetersiz ambalajlama hatasından ileri gelmesine rağmen davacının yeterli inceleme ve ekspertiz raporu almadan sigorta bedelini ödediğini beyanla asıl ve birleşen davaların öncelikle zamanaşımı nedeni ile reddine ve nihayetinde davaların esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davalar, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talepli alacak davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

Esas ve birleşen davalar halefiyete istinaden açılmış olup, bu anlamda davacı sigorta şirketinin halef sıfatını kazanabilmesi için bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortacının himaye kapsamında kalan riziko nedeniyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve dava dışı sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasından sorumlu üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. İlk koşul bakımından yapılan değerlendirmede, dosya içerisinde bulunan ...

8 numaralı Nakliyat Emtea Blok Sigorta Poliçesi örneği ile , dava dışı sigortalı ... AŞ ile davacı arasında arasında nakliyat rizikolarına karşı 01/01/2021-01/01/2022 vade tarihli ve 1 yıl geçerli sözleşme yapıldığı anlaşılmaktadır. Sigortacının ödeme yapmış olma şartı bakımından ise dosyalarda bulunan 30/12/2021, 24/09/2021, 30/12/2021 tarihli ödeme belgeleri incelendiğinde, davacı tarafından dava dışı sigortalı şirkete hasar tazminatlarının ödendiği tespit olunmuştur.

Bu nedenle davacının halefiyeti kazandığı ve aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.

Davalının pasif husumet ehliyeti itirazı bulunmamakla birlikte bu hususta mahkemece resen yapılan inceleme neticesinde; dosyada bulunan konşimentoların davalı tarafça tanzim edildiği anlaşılmakla dava konusu talepler bakımından davalının taşıyan olduğu ve pasif husumet ehliyetin haiz olduğu kabul edilmiştir.

Davalı vekilince davaların hak düşürücü sürede açılmadığı itirazı bulunmakla birlikte; dava halefiyete istinaden açılmış olup bu kapsamda TTK 1188/1 maddesi gereğince eşyanın zıyaı ve hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat isteminin bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşeceği düzenlenmiştir.

Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse malın teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

TTK 1188/3 maddesi ile, sorumlu tutulun kişinin rücu davasının, bir yıllık hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabileceği; ancak, rücu davası açma hakkının, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılun tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşeceği hüküm altına alınmıştır.

Burada taşıyanlar arasındaki rücu davası göz önünde tutularak düzenleme getirilmiş olup, sigortacının açacağı halefıyete dayanan rücu davası bu kapsamda değerlendirilemez. Zira sigortacının halefiyetinde kendisine intikal eden hakkın kullanılma süresi, esas borç münasebetine göre sigorta ettiren bakımından başlaması gereken tarihten itibaren başlar.

2022/83 Esas sayılı dosya bakımından yapılan incelemede, davacı vekilinin 13/04/2022 tarihli beyan dilekçesi ile kabulünde olduğu üzere, bu dava bakımından TTK 1188 maddesi gereğince hak düşürücü sürenin dolacağı tarih 04/02/2022'dir. Zira davaya konu edilen emtiaların alıcısına teslim ile hasar tespit tarihi 04/02/2021 olarak kayıtlıdır.

Davacı vekilince bu talebi bakımından Arabuluculuk süresini başvuru tarihi ise 01/02/2022 tarihi olup arabuluculuk süreci 11/02/2022 tarihide sonlamıştır. Bu tarihten itibaren 6325 Sayılı yasa 18A/15 maddesi gereğince duran süre yeniden işlemeye başlamış ve davacının dava açma süresi ise 14/02/2022 tarihinde dolmuştur.

Oysa ki davanın 21/02/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, davanın TTK 1188 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açılmadığı mahkemece kabul edilmiştir.

... Esas sayılı dosya bakımından yapılan incelemede, davacı vekilinin 13/04/2022 tarihli beyan dilekçesi ile kabulünde olduğu üzere, bu dava bakımından TTK 1188 maddesi gereğince hak düşürücü sürenin dolacağı tarih 16/01/2022'dir. Zira davaya konu edilen emtiaların alıcısına teslim ile hasar tespit tarihi 16/01/2021 olarak kayıtlıdır.

Davacı vekilince bu talebi bakımından Arabuluculuk süresini başvuru tarihi ise 13/01/2022 tarihi olup arabuluculuk süreci 08/02/2022 tarihide sonlamıştır. Bu tarihten itibaren 6325 Sayılı yasa 18A/15 maddesi gereğince duran süre yeniden işlemeye başlamış ve davacının dava açma süresi ise 11/02/2022 tarihinde dolmuştur.

Oysa ki davanın 21/02/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, davanın TTK 1188 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açılmadığı mahkemece kabul edilmiştir.

... Esas sayılı dosya bakımından yapılan incelemede, davacı vekilinin 13/04/2022 tarihli beyan dilekçesi ile kabulünde olduğu üzere, bu dava bakımından TTK 1188 maddesi gereğince hak düşürücü sürenin dolacağı tarih 20/01/2022'dir. Zira davaya konu edilen emtiaların alıcısına teslim ile hasar tespit tarihi 20/01/2021 olarak kayıtlıdır.

Davacı vekilince bu talebi bakımından Arabuluculuk süresini başvuru tarihi ise 12/01/2022 tarihi olup arabuluculuk süreci 09/02/2022 tarihide sonlamıştır. Bu tarihten itibaren 6325 Sayılı yasa 18A/15 maddesi gereğince duran süre yeniden işlemeye başlamış ve davacının dava açma süresi ise 17/02/2022 tarihinde dolmuştur.

Oysa ki davanın 21/02/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmakla, davanın TTK 1188 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açılmadığı mahkemece kabul edilmiştir.

Her ne kadar davacı vekilince dava açma süresinin dosyanın arabuluculuk süresi içerisinde durduğu ve arabuluculuk sürecinin sona ermesinden sonra, arabuluculukta geçen süre kadar bir daha uzadığı savunulmaktaysa da, bu itirazının yasal dayanağı bulunmamaktadır. Açıklandığı üzere 6325 Sayılı yasa 18A/15 maddesi ile "Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez." düzenlemesi mevcut olup, sürenin, arabuluculuk süreci akabinde uzayacağına ilişkin bir ibare bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle esas ve birleşen davaların hak düşürücü süre nedeni ile usulden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır