İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/107 K.2023/395

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin balıkçılık alanında faaliyet gösterdiğini, ÖTV'siz mazot kullanım hakkına sahip olduğunu ve bu hakkını aracı firmalar vasıtasıyla ÖTV'siz mazot satma hakkına haiz firmalardan mazot alarak kullanabildiğini, dava dışı ... Ltd.

Şti.'nin komisyonculuğu ile davalıdan mazot aldığını, dava dışı komisyoncu firma ile davalı arasında akdedilen sözleşme kapsamında aracı firmanın tüm mali/ ödeme sorumluluğunun kendisinin de olmak üzere müvekkili ile davalının nam ve hesabına mazot alım satımına ilişkin ticari faaliyette bulunduğunu, bu ticari faaliyet kapsamında davalı tarafından kesilen faturaların ödenmesinin müvekkilince aracı firmaya yapıldığını, davalı tarafından kesilen ve bedeli müvekkili tarafından komisyoncuya ödediğini, yalnıc bir tanesi için müvekkili aleyhine ödenmediğinden ...

İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından ...sta yoluyla itiraz edildiğini icra müdürlüğünce havale tarihi itibariyle itiraz süresinin geçtiğinden takibe devam edildiğini ve müvekkili şirketin gayrimenkulünün üzerine haciz sebebiyle bankalar nezdinde kredibilitesi düşen müvekkilinin iş yapamaz hale geldiğini, Alacaklı vekili tarafından gayrimenkulünün satışı talep edilmesi üzerine,

21/07/2020 tarihinde haciz baskısı altında ihtirazi kayıtla toplam 50.b380,88.TL olan borcunu dosyaya ödediğini, davalı tarafından müvekkili şirkete 2014-2015 yılları arasında toplam 901.630,27.TL tutarında fatura kesildiğini ve bu fatura bedellerinin de tamamının aracı ... Ve San. Ltd. Şti.

Ne ödendiğini, davalının komisyonculuğu aracılığıyla yapılan bu ödemelere herhangi bir itirazının olmadığını, davalı komisyoncu firma arasındaki teamül haline gelen bu uygulamanın davalı şirketi bağlayacağından, 3. Şahıs ... şirketine kesilen komisyon faturalarının da iddialarını ispatlayacağını, müvekkili şirkete hali hazırda mazot sağlayan dava dışı aracı firma ile dava dışı akaryakıt şirketi arasında akdedilen sözleşme 4 (b) maddesinde ...

A.Ş.(...AŞ) ürün bedellerini bizzat tüketiciler adına fatura etmeyi" kabul ve taahhüt ettiğini, 3 (e) maddesinde de aracının "Teslimatı yapılan ürünlerin bedellerini ... AŞ tarafından belirlenecek zamanda tüketicilerden tahsil ederek ...AŞ a aktarmayı " taahhüt ettiğinin belirtildiğini, haciz baskısı altına ... İcra Müdürlüğünün 2019/...

Esas sayılı dosyasına ödenen tutarın ödeme gününden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline olan borcunu ödemediğini, üçüncü kişiye yapılan ödeme nedeni ile müvekkiline borçcu bulunmadığı iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, davanın ... şirketine ihbarını talep ettiklerini, ... şirketinin müvekkilinin akaryakıt satış faaliyetlerinde Müşteri temini ve müşteri portföyü oluşturulmasında aracılık faaliyeti yüklediğini, Garanti Hükümleri uyarınca aracılık faaliyetleri kapsamında ticari ilişki tesis edilecek müşteriler ile müvekkili arasındaki ticari ilişki nedeniyle,

müşterilerin müvekkili nezdinde doğabilecek tüm borçlarını müşterek ve müteselsil olarak ödenmesinden garantör sıfatı ile sorumlu olduğunu kabul ve taahhüt ettiğini, davacının üçüncü kişiye yapmış olduğu ö demenin müvekkiline olan borcunu sona erdirmediğini, davcının üçüncü şirkete ödediğini iddia ettiği tutarın ... şirketi tarafından hiç bir şekilde müvekkiline ödenmediğini, ... şirketinin iflas tasfiyesi halinde olduğunun davacı tarafından da bilindiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/10/2022 tarih, 2020/... Esas, 2022/... Karar sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.

Davanın, davacının icra tehdidi altında davalıya ödediği yakıt bedelinin davalıdan tahsili talepli istirdat davası olduğu uyuşmazlığın, davacının icra takibine konu fatura bedelini dava dışı ...e ödeyip ödemediği, ...in söz konusu fatura bedelini davalıya ödeyip ödemediği ,davacının dava dışı komisyoncu ...e yaptığı ödemenin davalıya yapılmış sayılıp sayılmayacağı hususunda toplanıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 09/09/2023 tarihli raporda; ... tarafından davaya konu fatura tutarının yıllar sonra tek taraflı olarak ... ... hesabına borç kaydından kaynaklandığı; söz konusu fatura bedelinin daha önce ...'in yetkili temsilcisi ...'e ödendiği ve ilgili borcun sona ermiş bulunduğu; bu sebeple ... tarafından ... ... aleyhine yapılan icra takibinin herhangi bir hukukî dayanağının bulunmadığına ilişkin görüşlerini bildirmişlerdir.

Arabuluculuk evrakı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, .... İcra müdürlüğünün 2019/... E. Sayılı icra dosyası, Çerçeve sözleşme , ... Asliye Ticaret mahkemesinin 2020/... E. 2022/... K. Sayılı Görevsizlik Kararı, ... Mahkemesi ... HD sinin 2022/... E. 2023/... K sayılı ilamı, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;

Dosya kapsamında dava deniz taşıtlarının ÖTVsiz yakıt kullanımından kaynaklanan alacak davasıdır.

Davalı ..., 5015 sayılı kanunun geçici 3. maddesine göre deniz vasıtalarına ÖTV'siz yakıt yapma yetkisine haiz bir şirket olup ,bu çerçevede davalı ... ile davadışı ... arasında 21.12.2012 tarihli ÇERÇEVE SÖZLEŞME imzalandığı, imzalanan bu sözleşme ile; ...'in, ÖTV'siz akaryakıt satış faaliyetlerinde ... adına müşteri temini ve müşteri portföyü oluşturmasına aracılık hizmeti vermesinin, ...'in, ...'in 5015 sayılı kanun kapsamında ÖTV'siz akaryakıt satış yapabileceği müşteri grubunu tayin ve tespit etmesine,

tüm mali/ödeme sorumluluğunun ... üzerinde kalmak üzere ürün alım - satımına dair ticari ilişkileri aracı olarak tesis etmesinin, ...'in, aracılık hizmeti verdiği ... müşterilerinin, ... nezdinde akaryakıt alımları sebebiyle doğabilecek her türlü borçlarını, garantör sıfatıyla ifa yükümlülüğünü def'aten ödeme yapmak, bizzat çek keşide etmek, ...'in kabul ettiği durumlarda ciroladığı çekleri ibraz etmek suretiyle yerine getirmesinin, garanti taahhüdü çerçevesinde iş bu ÇERÇEVE SÖZLEŞME'de öngörülen teminatları tevdi edeceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Davacı ... ... Ltd. Şti. işletmesinde olan deniz vasıtalarının ihtiyacı olan ÖTV'siz yakıtların teminini, 2014 ve 2015 yılının ekim ayına kadar davalı ...'in aracısı konumunda olan dava dışı ... şirketi üzerinden yaptığı, temin edilen yakıtın bedeli için davalı ... tarafından davacı ... ... Ltd.

Şti adına 18.12.2014 tarih, ... no.lu, 34.737,77 TL tutarlı fatura tanzim edildiği anlaşılmış, tarafların ticari defter incelemeleri ile bu tutarın davacı hesabına borç kaydı yapıldığı, 07.01.2015 tarihinde ... ... hesabına 34.737,77 TL tutarlı alacak kaydı yapıldığı, alacak kaydında 07.01.2015/ ... no.lu çeke istinaden açıklamasının yer aldığı, ... no.lu çeke istinaden yapılan incelemede; genel işleyişi yukarıda açıklandığı üzere ilgili çekin aracı konumunda olan ... tarafından tanzim edilerek ...'e verildiği, ... tarafından ...'e yapılan ödemelerin fatura bazında olmadığı cari hesaba mahsuben yapıldığı,

çek tutarının 153.577,70 TL tutarlı olduğu, ilgili çek bedelinin içerisinde davaya konu edilen 34.737,77 TL fatura bedelinin de yer aldığı tespit edilmiştir.

Mevzuata göre ÖTV'siz akaryakıt satışının, kendisine bu yetki tanınmış bulunan akaryakıt dağıtım şirketi tarafından gerçekleştirilmesi zorunlu olmasına rağmen; ticari bir takım gerekçelerle ...'in, söz konusu satışların gerçekleştirilmesi hususunda ...'i yetkilendirdiği ve ÖTV'siz akaryakıt satışını ... aracılığı ile gerçekleştirdiği bu durum ...'in ... nam ve hesabına hareket ettiği.

ÖTV'siz akaryakıt satışı iş ve işlemler bakımından kendisin in bir nevi temsil yetkisi ile donatıldığına işaret ettiği , nitekim ilgili satışlar ... tarafından gerçekleştirildiği hâlde satış faturalarının ... tarafından düzenlendiği, fatura bedellerinin de ... ... tarafından düzenlenen çeklerin ...'e teslimi suretiyle ödendiği, ..., ... nam ve hesabına işlem yapmak üzere ... tarafından görevlendirildiği dikkate alındığında, ilgili satış bedellerinin ödenmesi düzenlenecek çeklerin teslim alınması yetkisine de sahip olduğunun kabul edilmesi işin niteliği icabı olduğu,

TBK m. 40 hükmü gereği yetkili temsilci tarafından temsil edilen nam ve hesabına yapılan hukukî işlemin sonuçları, doğrudan doğruya temsil olunanı bağlayacağı, ayrıca TBK m. 41 gereği temsil hukukî bir işlemden doğmuşsa, temsil yetkisinin içeriği ve kapsamı o hukukî işleme göre belirleneceği, temsil yetkisi üçüncü kişilere bildirilmişse temsil yetkisinin içeriği ve kapsamı da bu bildirime göre belirleneceği, ...'i ÖTV'siz satış yapma hususunda temsilci olarak yetkilendiren ..., bu yetki kullanılarak kurulan hukukî ilişki ile bağlı olmadığını;

yahut kısmen bağlı olduğunu iddia edemeyeceği, böylece davalı ... tarafından davacı aleyhine başlatılan takibe konu alacağı, davacının ...'e yaptığı ödeme ile borcunu ifa etmiş olduğundan davacının icra tehdidi altında ödediği 50.380,88 TL nin ödeme tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır