İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/153 K.2024/418

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'e ait 6.744 ton Borax emtiasının .../0 poliçe ile teminat altına alındığını, emtianın 10.03.2021 nolu fatura ile ... Ltd'ne satıldığını, taşıma işini davalının üstlendiğini, ürünlerin Bandırma'dan ... limanına ... gemisine yüklendiğini, gözetim firması tarafından tahliye sırasında 54 big bag'de yırtılma ve nemlenmeye bağlı kekleşme tespit edildiğini, 6.2445 Kg zarar gören ve kullanılamayan emtia için 2.248,02 USD hasar bedelinin alıcı firmaya ödendiğini ve icra takibi yapıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hasara ilişkin uygun bir ihbar bulunulmadığını, zararın sigorta kapsamında olup olmadığının tespit edilmesinin gerektiğini, emtianın hasarsız olarak teslim edildiğinin tahliye limanı kayıtları ile sabit olduğunu, emtianın zarara uğramasında hiç bir kusurları olmamakla birlikte emtianın hasarın tahliye sırasında meydana geldiğini, ekspertiz raporunun tek taraflı, afaki ve yeterli bilimsel araştırma yapılmadan oluşturulduğunu, talep edilen tazminat ve faiz miktarının fahiş olduğu, davacının haksız takip nedeniyle kötü niyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Mahkememizin 02/04/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle.

Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu, geçerli bir sözleşme uyarınca davacının sigortalısına ödeme yaptığı, emtiadaki hasarın 3,6 tonunun tahliye esnasında ambalajda hasar nedeniyle meydana geldiği ve davalının tahliye sürecinden sorumlu olduğu kabul edilerek 1.296,00 Usd kısmi zayi ve 2,6445 tonunda kekleşme şeklinde hasar karşılığı 952,02 Usd kekleşme hasarı olmak üzere toplam 2.248,02 USD zarardan sorumlu tutulabileceği,

davalının yükleme ve boşaltmadan sorumlu olmadığı veya zayide sebebin ambalaj yetersizliği olduğu değerlendirmesi halinde ise sadece 952,02 USD kekleşme hasarından sorumlu tutulabileceği, TTK m. 1185 f.2 uyarınca "Eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla" yapılmış olmakla ayrıca bir hasar bildirimine gerek bulunmadığı, usulüne uygun hasar bildirimi yapıldığının değerlendirildiği, davacı ödemesi gereken tutar ile uyumlu olarak taşıma - tahliyede tespit edilen hasarın 2.248,02 Usd olduğu, bu bedelin dava dışı alıcıya 22.10.2021 tarihinde ödenmiş olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizin 16/01/2024 tarihli celsesinde verilen ara karar uyarınca dosyanın rapor aldırılmak üzere talimat Mahkemesine gönderildiği ancak mali müşavir bilirkişinin Genel Müdürlükte yaptığı incelemede, dava konusu olaya yönelik hiçbir bilgi ve belgeye ulaşma imkanı olmadığını bildirdiği görüldü.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuan tazmini istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı tarafından satışı yapılan borax emtiasının nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, tahliye gözetimi sırasında emtiada yırtılma ve nemlenmeye bağlı kekleşme tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça ödendiği ve bu bedelin taşıyandan rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Nakliyat emtia sigorta poliçesi incelendiğinde; sigorta ettiren ve sigortalı sıfatının ... olduğu, poliçenin dava konusu borax emtiasının Bandırma'dan, ...'e, ... adlı gemi ile deniz yoluyla yapılacak taşıma sırasındaki riskler için düzenlendiği anlaşılmaktadır. Taşımaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu görülmektedir.

CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre taşıma sözleşmesi satıcı- göndericisi tarafından yapılıp alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı namlı hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekir.

CIF satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. Dosyaya ödeme dekontunun sunulduğu, 2.248,02 Usd sigorta tazminatının 22.10.2021 tarihinde alıcı "... Ltd. ..." şirketine ödendiği görülmektedir. Bu durumda davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmüştür.

Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalı tarafın sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. ...'deki ... ... ekspertiz raporunda "ortak ekspertiz yapıldığı, ekspertize alıcının ve gemi donatanı ... adına eksperin katıldığı" belirtildiğinden ayrıca bir ihbara gerek bulunmayıp davalı taşıyanın hasarın sorumluluk alanında meydana gelmediğini ispatlaması gerekmektedir.

Dosyaya sunulan ... Hizmetleri tarafından hazırlanan raporda. "Sigortalı ... tarafından satılan net 6.744 ton 5.620 adet big bag borax emtiasının 54 adet big bag'de 9.844,50 Kg emtianın yırtılma ve nemlenme neticesinde kekleşerek hasarlanmış olduğu, alıcı firmanın kekleşen ürün için kurtarma çalışması yaptığı, 2,6445 ton emtianın kekleşme sebebi ile zayi olduğu, yırtılan çuvallar nedeniyle 3,60 ton emtianın zayi olduğu ve sovtaj imkanı bulunmadığı" sonucuna varılmıştır.

Dosyaya varma yerinde ... ... tarafından düzenlenen survey raporu sunulmuş olup anılan raporda boşaltma işleminden sonra yükün kamyonlarla gümrüklü depoya taşındığı, boşaltma işleminden sonra ... saymanı tarafından hasarlı kargo listesi düzenlendiği, yırtılmış/topaklanmış kargonun boşaltma işleminden önce bulunduğu belirtilmiştir.

Raporda hasarlı çuvalların incelendiği, kuru su izlerinin bulunduğu, yapılan gümüş nitrat testinin negatif olduğu, hasarın taşıma sırasındaki kaba elleçlemeden kaynaklandığını ve yükün topaklanmasının çoğunlukla ambar terinden kaynaklandığı belirtilmiştir. Konişmentoda ... kaydı bulunmaktadır. Bu kayıttan yükün hasarsız olarak yüklenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyaya ... saymanı tarafından düzenlenen liste sunulmamış ise de survey raporundan başaltma sonrası hasar tespitinin yapıldığı, yükün depoya taşınması sonrasında müşterek katılım ile inceleme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bilirkişi raporunda söz konusu zararın ambalaj yetersizliğinden ileri gelmesi muhtemel olduğu, buna karşın, asıl etken ambalajın yetersizliği olmayıp, ambalajın kötü elleçeleme ile tahliye kaynaklı zarar meydana geldiği kabul edilecek olursa, gemiden çıkarma görevi taşıyanın görevi olduğu için tahliye kaynaklı hasardan davalı sorumlu tutulacağı belirtilmiş ise de raporda survey raporundaki tespitler değerlendirilmemiş olup, dosyada ambalajın yetersizliğini ve hasarın bundan kaynaklandığını ispatlar mahiyette bir belge de bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle meydana gelen hasarın yükün taşıyanın hakimiyetinde olduğu aşamada meydana geldiği, davacının dava dışı alıcıya ödemiş olduğu hasar tazminatını davalı taşıyandan talep edebileceği değerlendirilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır