İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/430 K.2025/123

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, davalı şirkete ait mobilya cinsi emtianın deniz yolu ile ...'a taşınması işini organize ettiğini, davalı şirketin yüklerin terminale son teslim tarihi (cut off tarihi) olan 26/05/2022 tarihinden çok kısa süre önce 24/05/2022 tarihinde taşıma organizasyonunu iptal ettiğini, deniz taşımasında yaygın olarak uygulandığı üzere yüklerin terminale son teslim tarihinden önce iptal edilen rezervasyonlar için rezervasyon iptali cezası yansıtıldığını,

davaya konu olayda da iptal edilen rezervasyon sebebiyle armatör tarafından müvekkiline rezervasyon iptali cezası yansıtıldığını, müvekkili şirket tarafından ödenmek zorunda kalınan rezervasyon iptali cezası ve terminal elleçleme ücreti için 1 adet 442,50 USD tutarında fatura tanzim edildiğini, bu faturanın davalı şirkete iletildiğini, davalı şirketin sözlü ve yazılı şekilde müteaddit defalar uyarılmasına rağmen rezervasyon iptali cezası ve terminal elleçleme ücretini ödemekten kaçındığını, e-arşiv faturasının defalarca kez davalı şirkete iletildiğini, bu konuda davalı şirket ile çok kez görüşüldüğünü,

davalı firma tarafından taraflarına gönderilen .... Noterliği 25/07/2022 tarih ... Yevmiye nolu ihtarname içeriği ve tarihi dikkate alındığında dava konusu faturanın icra takibinin açıldığı 10/08/2022 tarihinden evvel davalı tarafından tebliğ alındığının ikrar edildiğini, alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasıyla davalı şirket aleyhinde icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın icra takibine haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz ettiğini, itiraz üzerine müvekkilinin alacağının tahsil için davalı şirket aleyhine ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu, davalı taraf ile anlaşmaya varılamadığını belirterek davalı şirketin .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile icra takibinin devamına ve davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından cezai şart ödenmesinin tamamen davacı şirketin kendi kusuru ile ortaya çıktığını, her ne kadar müvekkili ile davacı şirket arasında müvekkili şirkete ait mobilya cinsi emtiaların deniz yolu ile Suudi Arabistan’a taşıma işinin organizasyonu için anlaşılmışsa da müvekkili şirketin taşıma işinin yapılacağı tam tarih ve yapılacağı gemi ile ilgili bir anlaşma yapmadıklarını,

gerek Türkiye ile Suudi Arabistan arasında gazeteci ... cinayeti .sonrası yaşanan siyasi kriz nedeniyle Suudi Arabistan’ın 1 Ekim 2020 tarihinden itibaren “Made İn Turkey” yazılı Türkiye mallarına ambargo koyma kararı alması ve ambargonun süresinin ne kadar olacağının bilinmemesi ve gerekse yaşanan pandemi döneminde gelen mallara gümrükte ambargo koyulması nedeniyle malların Suudi Arabistan’da gümrükte zayi olmaması açısından Suudi Arabistan’dan haber beklendiğini, kendilerine müvekkili tarafından bildirildiğini,

davacı şirket görevlilerinin başına buyruk davranarak müvekkilinden herhangi bir teyit almadan yükleme gününden 6 gün önce İnegöl’deki bir adrese yükleme aracı gönderdiklerini, taşıma işine konu mobilya cinsi emtiaların bulunduğu konterlerin Bursa’da bulunduğunu, müvekkilinin yapılan görüşmelerde yükleme tarihinin 29/05/2023 tarihi ertelenen rezervasyonu onaylamadığını dava dilekçesi ekinde bulunan 442,50 USD tutarındaki faturaya yasal süre içerisinde itiraz ettiklerini, faturanın usulüne uygun tebliğ edilmediğini belirterek usul ve esas yönünden davanın reddine,

kötü niyetli başlatılan icra takibinden dolayı asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava itirazın iptali olup, uyuşmazlığın tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin tespiti ile davalının rezervasyonu iptal etmesi sebebiyle davacının davalı adına tanzim ettiği dokümantasyon ücreti ve terminal elleçleme ücreti konulu faturadan davalının sorumlu olup olmadığı, davalı sorumlu bulunduğu takdirde davalının sorumlu olduğu miktarın tespitinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasına sunulan 16/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davalı ... ve Tic. Ltd.

Şti.’nin inceleme günü olan 13/03/2024 günü saat 10:00’da mahkemenin duruşma salonunda incelemeye katılmadığı, davalı şirketin yerinde inceleme talebinde bulunmadığı, davacı şirketin dava ve icra takibine konu ettiği 02.06.2022 tarihli ... seri nolu 442,50 USD (Kdv Dahil) karşılığı 7.262,62 TL tutarlı “Dokümantasyon Ücreti 200.USD (Kdv Hariç) - Terminal Elleçleme Ücreti 175.-USD (Kdv Hariç)” açıklamalı faturadan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 12.08.2022 tarihi itibariyle davalı ...

San. ve Tic. Ltd. Şti. ’den 442,50 USD fatura alacağının bulunduğu, dava ve icra takibine konu olan dokümantasyon ücreti ve terminal elleçleme ücreti alacağı ile ilgili olarak dava dışı ... A.Ş. tarafından 24.05.2022 tarihinde ... nolu 241,30 USD (Kdv Dahil) karşılığı 3.824,46 TL tutarlı “..

200.-USD(Kdv Hariç) - ELLEÇLEME 35.-USD (Kdv Hariç)” açıklamalı E-Faturanın davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 10.06.2022 tarihinde 163760 yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davacı şirketin tarafına düzenlenen 24.05.2022 tarihinde ... nolu 241,30 USD (Kdv Dahil) karşılığı 3.824,46 TL tutarlı .../.../...(CO) 200.USD(Kdv Hariç) - ELLEÇLEME 35.-USD (Kdv Hariç)” açıklamalı E-Faturaya istinaden dava dışı ...

A.Ş.’ye ... ...

Bankası A.Ş. aracılığıyla 06.07.2022 tarihinde 170.722,22 USD havale göndererek tarafına düzenlenen fatura bedelini cari hesaba istinaden ödediği, davacı şirketin yapmış olduğu ödemeyi 06.07.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, taraflar arasında akdi ilişki kurulmuş olduğu, tarafların davada aktif ve pasif husumet ehliyeti bulunduğu, ihtilaf konusu olayda rezervasyonun 17.05.2022 tarihinde tamamlanmış olduğu, davalı şirket tarafından 24.05.2022 tarihinde rezervasyonun iptal edilmiş olduğu, rezervasyon iptalinin esasen bir sözleşmeden dönme hali olduğu,

davalı şirketin rezervasyonun iptali nedeni ile davacıya karşı 442,50 USD fatura alacağından sorumlu olduğu, davalı şirketin icra takip tarihi itibariyle temerrüde düşürüldüğü, tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki taşıma ilişkisi nedeniyle fatura alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasına ilişkindir.

Dosyaya delil olarak sunulan gsm Whatsapp ve mail yazışmalarından davalının davacı ile taşıma ilişkisi için iletişim kurduğu , bunun üzerine Davacı Şirket tarafından Davalı Şirket'in yükü için 20.05.2022 tarihinde ... Nak. A.Ş'den teklif aldığı ... nolu referans ... nolu konişmentoya atıf ile rezeryon gerçekleştirdiği, davalıya 1x40 lık konteyner için rezervasyon ayrıntılarının şirket email adresine gönderildiği, emailde “onaylanmış rezervasyonların iptal edilmesi, ertelenmesi ya da konteyner adetlerin de düşüm olması durumunda süre gözetmeksizin tarafınıza konteyner başına USD 100 KDV rezervasyon iptal ücreti kesileceğinin belirtildiği” anlaşılmaktadır .

Davacı şirketin dava ve icra takibine konu ettiği dokümantasyon ücreti ve terminal elleçleme ücreti alacağı ile ilgili olarak dava dışı ...

A.Ş. tarafından 24.05.2022 tarihinde ... nolu 241,30 USD (Kdv Dahil) karşılığı 3.824,46 TL tutarlı “.../NOSHW(CO) 200.-USD(Kdv Hariç) ELLEÇLEME 35.--USD (Kdv Hariç)” açıklamalı E-Faturanın davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 10.06.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı ve dava dışı ... ... A.Ş.'ye ... ...

Bankası A.Ş. aracılığıyla 06.07.2022 tarihinde 170.722,22 USD havale göndererek tarafına düzenlenen fatura bedelini cari hesaba istinaden ödediği, davacı şirketin yapmış olduğu ödemeyi 06.07.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı anlaşılmıştır.

TBK'nun 4. maddesine göre telefon bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır. Bu durumda, icap ile bağlayacılık süresi ve kabul beyanın elektronik ortamda karşı tarafa yöneltilmesi ile sözleşme kurulmuş kabul edilir. Rezervasyon talebi, sözleşmenin kurulması için öneridir. Bir başka ifade ile rezervasyon talebi, bir sözleşme yapma teklifidir. Davalı Şirket'in rezervasyon talebi üzerine, Davacı tarafından verilen onay ile sözleşme kabul edilmiştir.İhtilaf konusu olayda rezervasyon 17.05.2022 tarihinde tamamlanmış ve Davalı Şirket 24.05.2022 tarihinde rezervasyonu iptal etmiştir.

Davacı tarafından rezervasyon iptali üzerine davalıya hem 3. kişiye ödenen iptal ücreti hemde hizmet bedeline ilişkin fatura tanzim edilmiş fatura davalı tarafa tebliğ edilmiştir. Faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığının tespiti içim bilirkişi incelemesi ara kararı kurulmuş ve taraflardan inceleme günü ticari defterleri sunmaları için ihtarat yapılmış davalı taraf ticari defterlerini inceleme günü hazır etmemiştir.

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m.222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m.222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle, HMK m.222/3'de yer alan “ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi” ibaresi “DİĞER TARAFIN TİCARİ DEFTERLERİNİ İBRAZ ETMEMESİ” şeklinde değiştirilmiş, tarafların ticari defterlerini sunmaması hali de usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için yeterli görülmüştür.

Bu itibarla, HMK 220/3.maddesi hükmü uyarınca usulüne uygun tebligata rağmen inceleme günü defterlerini ibraz etmeyen davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı anlaşılmakla; davacı şirketin ticari defterlerinin TTK 69 ve 213 sayılı Kanunun 216. md gereğince açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı,

usulüne uygun şekilde tutulduklarından TTK 85. ve HMK 222. maddesi gereğince sahibi olan davacı lehine delil niteliğine haiz olabileceği kanaati oluşmuş ve Mahkememizce davacının usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtlara itibar edilmiş, davalı tarafa hizmeti sunduğu , sunulan hizmete karşılık ücrete hak kazandığı, rezervasyon iptalinde davacının kusuru bulunmadığı , hizmeti gereği gibi ifa ettiği , hizmete karşılık takip tarihi itibariyle davalıdan 442,50 USD TL alacaklı olduğu , davalı tarafın davacının hizmet nedeniyle yolladığı faturalara süresinde itiraz etmediği, davalı tarafın defterlerini de ibrazdan kaçındığı,

anlaşıldığından (İstanbul BAM 14 HD 2019/1807 Esas- 2022/108 Karar) davanın kabulüne, takibin aynı şartlarla devamına, itiraz haksız ve alacak likit olduğundan davacı lehine hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır