İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/452 K.2023/529

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, dava dışı müvekkil sigortalısı ... ... San ve Ticaret A.Ş.'ye ait emtia, taşıma sırasında oluşabilicek rizikolara karşı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve Abonman Sözleşmesi ile müvekkili tarafından teminat altına alındığını, müvekkil şirket sigortalısı ... ... San. Ve Tic. A.Ş. Lüxemburg'da mukim ... S.A.

Firmasından çelik profil emtiası satın aldığını, sigortalıya ait "Çelik Profil" emtiası, 21.12.2021 tarihli ve 1 numaralı konşimento tahtında İspanya'dan Türkiye'ye taşınmak üzere ...

Imo numaralı "... ..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, gemiye yüklenen çelik profil emtialarında tahliyesi sırasında ezilme ve eğilme meydana geldiğinin tespit edildiğini, meydana gelen hasarın fark edilmesi akabinde, sigortalı şirket tarafından davalıya dava konusu hasara ilişkin olarak protesto mektubu yoluyla hasar ihbarı yapıldığını, davalı, konşimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada TTK m.1191 gereğince fiili taşıyan sıfatını haiz olduğundan sorumluluğunun söz konusu olduğunu, davalı, hasarsız bir şekilde gemiye yüklenen çelik profil emtiasının,

deniz yolu taşıma sırasında hasarlanmasından dolayı fiili taşıyan sıfatıyla sorumlu olduğunu, taşıyan sıfatını haiz davalı, hem kendilerinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğini hem de hasar, eşyanın kendi hakimiyetlerinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, dolayısıyla TTK md. 1178 uyarınca taşıyanın sorumluluğu söz konusu olduğunu belirerek borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2022/...

E. sayılı dosyası ile başlatılan takibe itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... A.Ş., müvekkili ...

Inc.'in acentesi olmadığını, davanın pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davanın milletlerarası yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, davacı sigorta şirketi, aktif dava ehliyetinin varlığını ispat etmesi gerektiğini emtiada gemiye yüklemeden önce var olan hasarlardan taşıyan sorumlu olmadığını, Dava konusu çelik profil emtiası gemiye yüklenmeden önce emtia üzerinde yükleme öncesi sörveyi yapıldığını, yükleme öncesi sörveyinde tespit edilen hasarların yük belgelerine işlendiğini, Nitekim kaptan makbuzuna 1128 balya yük için açık alanda depolandığını, üzerlerinde koruyucu olmadığını, ıslak oldukları, paslı oldukları,

122 balya yükteki bir kayışın kırık olduğunu, bir balya ( ...

1m 3 çelik çubuğun ezik olduğunu, bir balya ( ... ) 1m 1 çelik çubuğun ezik olduğunu, bir balya ( ... ) 1m çelik çubuğun ezik olduğu ve bir balya ( ... ) 1m tüm kayışların kırık olduğunun şerh düşüldüğünü, Bu doğrultuda dava konusu konişmentoya da çelik profil emtiasının gemiye yüklenmeden önce açık alanda depolandığının, kısmen paslı, lekeli ve ıslak olduğunun, bazı bağlama kayışlarının kırık veya eksik olduğunun, yağ lekeleri olduğunun şerh düşüldüğü görüldüğünü, gemiye yüklemeden önce emtiada zaten mevcut olan hasarların, taşımaya atfedilmesi ve taşıyanın sorumlu tutulmasının hukuken olanaklı olmadığını,

nitekim tahliye limanında emtiada yapılan inceleme neticesinde düzenlenen sörvey raporunda da emtiada tespit edilen hasarların gemiye yükleme öncesinde tespit edilen ve yük belgelerine şerh düşülen hasarlarla uyumlu olduğu ifade edildiğini, iddia edilen hasarların emtianın gemiye yüklenmeden önce zaten mevcut olan hasarlar olduğunun tespit edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalılar sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun, davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... A.Ş. olduğu, borçlunun ... ... Gemisi Donatanı ... ne izafeten ... A.Ş. olduğu, 18/10/2022 tarihinde 30.453,30.EURO'nun tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 14/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 20/02/2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 05/10/2023 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Esasa geçmeden önce hak düşürücü süre yönünden yapılan değerlendirmede ; TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden emtiadaki hasarın 22.01.2022 tarihinde meydana geldiği, 19.10.2022 tarihinde davacının icra takibine giriştiği görülmekle davanın TTK 1188 gereğince hak düşürücü içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu olan ....İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyası örneğinin incelenmesinden, davacı ...nın sigortalısına ödediği 30.453,30 Euro asıl alacağın rücu edilmesi için ... ... gemisi donatanı ... ... Inc ye izafeten ... ve ...A.Ş ye karşı icra takibi başlattığı, ödeme emri tebliğinin de acente sıfatıyla ... ve ...A.Ş ye tebliğ edildiği görülmüştür.

İtirazın iptali davalarında ödeme emri tebliğinin usulüne uygun yapılmış olması dava şartlarından olduğundan itirazın iptali davasına bakan mahkemece ödeme emrinin tebliğinin geçerli olup olmadığı re'sen gözetilmesi gereken bir husustur.

... ... gemisi donatanı ... ... vekili cevap dilekçesinde, ... ve ...A.Ş nin , ... ...

Inc'in acentesi ya da temsilcisi olmadığını beyan ettiği, TTK'nın 105.maddesinde acentenin aracılıkta bulunduğu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acentenin müvekkili adına dava açabileceği, kendisine karşıda aynı sıfatla dava açılabileceği düzenlendiği, hükme göre, acentenin ancak doğrudan aracılık ettiği sözleşmeler nedeniyle müvekkiline izafeten kendisine karşı dava ya da takip yöneltilebileceği düzenlenmiş olup , uyuşmazlık konusu olayda ... ... gemisi donatanı ... ... ye izafeten ... ve ...A.Ş ye icra takibi başlatıldığı, donatanın ... ve ...A.Ş nin acenteliğini kabul etmediği,

davacının da ... ve ...A.Ş nin , ... ... gemisi donatanı ... ... Incin acentesi olduğuna ilişkin dosyaya delil sunamadığı görülmekle ... ve ...A.Ş nin, ... ... gemisi donatanı ... ... nin acentesi olmadığı kabul edilmiş , dolayısıyla "acente" sıfatıyla bu şirkete yapılan ödeme emri tebliğinin geçersiz olduğu sonucuna varıldığından, ödeme emrinin geçersizliği nedeni ile davanın HMK'nın 114/2 ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır