İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/556 K.2024/543

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin sigorta şirketi işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen şirketlerinden birisi olduğunu, müvekkili tarafından sigortalısı ... ... ...

San ve Tic A.ş. tarafından satın alınan "sıcak heddelenmiş çelik demet" emtiası taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, taşınan sıcak heddelenmiş çelik demet emtiası 24.06.2022 tarihli ve 1 numaralı deniz taşıma senedi tahtında İspanya'dan Türkiye'ye taşınmak üzere " ..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, emtianın tahliyesi sırasında profillerin ezilmesi sebebiyle emtiaların hasarlandığının tespit edildiğini, davalıların konişimentoyu düzenlemek ve taşıma işlemini fiilen gerçekleştirmek suretiyle somut olaya konu taşımada taşıyan sıfatına haiz olduğunu,

müvekkili şirketinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olduğunu, taşıyan sıfatını haiz davalı hem kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermediğini hem de hasar eşyanın kendi hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiğini, borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

Esas sayılı dosyası ile başlattığı takibe davalı borçlu tarafından yapılmış olan itirazın haksız olduğunu beyanla, ... icra müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasına borçlular davalılar tarafından yapılan haksız itirazların iptali ile takibin devamını, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren borçlular/ davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... IMO numaralı ... Gemisi Donatanı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;Hukuki uyuşmazlıkta yabancılık unsurunun bulunduğunu, bu çerçevede yetkili mahkemenin Liberya mahkemeleri olduğundan davanın usulen reddi gerektiğini, dava konusu yük ile ilgili bütün uyuşmazlıkların taraflar arasında düzenlenen konişimento uyarınca İngiltere'de tahkim yoluyla çözümlenmesi ve İngiliz Hukukunun uygulanması gerektiğini, müvekkili şirkete izafeten taraf gösterilmiş olan ...

A.Ş. şirketi müvekkili acentesi veya temsilcisi olmadığını her halükarda hiçbir surette taşıma sözleşmesinin kurulmasına aracılık etmediğini, dosyada ilgili icra dosyasında başlatılan icra takibinin müvekkili şirkete yöneltilmediğini, ödeme emrinin müvekkili şirkete hiçbir zaman tebliğ edilmemiş olduğundan müvekkili gemi donatanına karşı itirazın iptali davası ikame edilemeyeceğini, taşınan emtianın taşıma esnasında zarar ve ziyana uğradığına ilişkin müvekkili şirkete herhangi bir yazılı bildirimde bulunulmadığını, alacağın kabul anlamına gelmemesi kaydıyla işbu dava alacağı rücuen sigorta alacı olması nedeniyle likit olmadığını, beyanla, ...

A.Ş.

Müvekkili şirketin herhangi bir surette acentesi ve temsilcisi olmadığından işbu şirketin müvekkili bakımından davaya taraf olmaktan çıkarılmasını, müvekkili şirkete karşı usulüne uygun tebligat yapılan bir icra takibi bulunmadığından ve dava şartı olan Arabuluculuk başvurusu yerine getirilmediğinden davanın usulden reddini,davacının aktif husumet ehliyetinin olmaması nedeniyle usulden reddini, mahkemenin yetkili olmaması nedeniyle yetkisizliğine karar verilerek davanın usulden reddini,

sayın mahkemenin aksi kanaatte olması halinde tahkim itirazımızın kabulü ile davanın usulden reddini,her halükârda davanın esastan reddini,yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

Davalı ...

GMBH vekili cevap dilekçesinde özetle;dava konusu edilen emtiada yükleme öncesinde tespit edilen görünür hasarların 24.06.2022 tarihli konişimentoya usulüne uygun şekilde derç edildiğini, ... gemisinin tahliye limanı olan Diliskelesi'ne varması ve tahliyenin başlaması akabinde sefer çarterinde yer alan FIOS kaydı uyarınca kiracının ve de aynı grup şirketi bünyesinde yer alan halef olunan gönderilenin sorumluluğunda bulunan liman işçilerinin tahliye işlemlerini dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir şekilde hatalı olarak yürüttüğü gözlemlendiğini ve bu duruma ilişkin olarak tahliye işlemlerini müvekkili adına takip eden bağımsız eksperler

tarafından ivedilikle protestonun çekildiğini, tahliyenin tamamlanması akabinde halef olunan gönderilen ... ... San ve Tic A.ş ile iddia edilen yük hasarlarına ilişkin olarak yük üzerinde müşterek incelemelerde bulunmak için iletişime geçildiğini ancak sonucun alınamadığını, davacı tarafından dava dosyasına müvekkili şirkete karşı olan iddialarını destekler bir belge sunulmadığını, müvekkili şirketin Almanya'da bulunan bir tüzel kişilik olduğunu, ...

Acenteliğinin müvekkili ile Acente veya temsilcilik ilişkisinin bulunmadığını, dava konusu taşımaya ilişkin konişimento incelendiğinde konişimentonun müvekkili acentesi olan ... S.A. tarafından müvekkili nam ve hesabına düzenlenmiş olduğu açıkça görüleceğini, davacı tarafından dava şartı zorunlu arabuluculuk süreci yine müvekkili ile arasında herhangi bir acentelik ilişkisi bulunmayan ...

A.ş'ye karşı müvekkili şirketine izafeten yürütülmüş ve huzurdaki uyuşmazlığı ancak dava sürecinde geldiğinde haricen öğrenebilen müvekkili arabuluculuk görüşmelerine katılma ve kendini temsil ettirme imkanları elinden alındığını, davanın bu bakımdan dava şartı noksanlığı teşkil edeceğini izahtan vares olduğunu, tahkim şartı uyarınca huzurdaki davayı görmekle mahkemenin görevsiz olduğunu, iddia edilen hasarın emtiada deniz taşıması öncesinde halihazırda bulunan ve konişimentoya usulüne uygun bir şekilde derç edildğini, müvekkili şirketin herhangi sorumluluğundan söz etmenin mümkün olmadığını beyanla,

müvekkili şirkete izafeten müvekkili ile arasında herhangi bir acentelik ilişkisi bulunmayan ...

A.Ş.’ye yapılan ödeme emrinin tebliğinin geçersizliği sabit olduğundan davanın HMK'nın 114/2 ve 115/2.maddeleri gereğince dava şartı noksanlığından usulden reddini, müvekkiline karşı yürütülmüş geçerli bir dava şartı zorunlu arabuluculuk süreci bulunmadığından davanın dava şartı noksanlığından usulden reddini, taraflar arasında geçerli bir tahkim şartı bulunduğundan tahkim ilk itirazlarının kabulünü ve sayın mahkemenizin görevsizliğini, taraflar arasında geçerli bir yetki şartı bulunduğundan sayın mahkemenizin yetkisizliğini ve Londra, İngiltere tahkiminin yetkili olduğunu, sayın mahkeme aksi kanaatte ise Almanya,

...’da mukim müvekkili bakımından ikame edilen davada HMK’nın amir hükümleri uyarınca sayın mahkemenin yetkisizliğini ve Almanya, ...

Mahkemelerinin yetkili olduğunu,davacı tarafın huzurdaki davaya ilişkin aktif husumet ehliyetini ispatlayamadığını ve işbu hususu ispata yarayabilecek belgelere de takip talebinde dayanmadığı sabit olduğundan davanın sonrada giderilmesi mümkün olmayan aktif husumet ehliyeti noksanlığı nedeniyle usulden reddini, her halükarda mesnetsiz davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini, karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; davacı sigorta şirketi nezdinde nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan yükün, gemi ile taşınması sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar tazminatının davalılara rücu edilmesi için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu olan ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı icra dosyası örneğinin incelenmesinden, davacı ... Sigorta tarafından 46.420,37 Euro alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili için, ... ... 'e İzafeten ... A.Ş. ve 9392107 Imo Numaralı ... Gemisi Donatanı ... 'e İzafeten ... A.Ş. aleyhine 08.11.2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, davalıların süresinde borca itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu görülmüştür.

Dava konusu taşımaya ilişkin 22.06.2022 tarihli konişmento kayıtlarına göre, konşimentonun ... acentesi tarafından düzenlendiği, ... ... GmbH'nin taşıyan olarak gösterildiği, gemi isminin ... , yükletenin ... S.A.,yükün alıcının/gönderilenin ... A.Ş. olduğu anlaşılmış olup, geminin aquesis kaydında da donatan olarak ... LTD'nin kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Dava ve takip ... gemisi donatanı ve işleteni olan davalılara izafeten ... 'ne yöneltilmiş olup cevap dilekçelerinde, somut olay bakımından ... nin TTK m. 115 maddesi anlamında acente sıfatının bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; ... Başkanlığının 17.07.2024 tarihli cevabi yazısında, dava konusu taşımada ... nin ... gemi acentesinin ... A.Ş. olduğu bildirilerek, bunu teyit eden belge örnekleri dosyaya gönderilmiş olduğundan, buna göre ...

A.Ş.'nin acente sıfatıyla davalıları temsil yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla dava ve takibin davalılara izafeten, acente sıfatıyla ... ğine yöneltilmiş olmasında bir usulsüzlük bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Dava dosyasında, dava dilekçesinin 12.01.2024 tarihinde acente sıfatıyla ... ne tebliğ edildiği, süresinde yapılan talep üzerine cevap süresinin 1 ay uzatıldığı, cevap süresi içerisinde sunulan cevap dilekçesinde tahkim ve yetki itirazında bulunulduğu görüldüğünden, tahkimin göreve ilişkin olması nedeniyle, HMK m.114/1-c, 115 gereğince öncelikle tahkim itirazının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davalı tarafça sunulan konşimento örneği ve tercümesi incelendiğinde, konşimentonun ön yüzünde (Page 2) "... ' çarter partisine atıf yapılarak, "to be used wıth Çarter - Paries(Çarter Parti ile kullanılır) ibaresinin bulunduğu, ayrıca alt kısımda da, "taşıma koşulları için üst sayfaya (page 1) bakınız" kaydının yer aldığı, nakliye koşullarını içeren 1.sayfada (page 1) ön yüzde tarihi belirtilmiş olan çarter partinin tüm hüküm ve şartlarının " Tabi olunan hukuk ve tahkim klozu" dahil olmak üzere geçerli olduğu şartının yer aldığı görülmüştür.

Bu şekilde konişmentoda," ... "formuna yapılan atıf, konişimentoda ön yüzde yer alan "to be used wıth Çarter - Paries(Çarter parti ile kullanılır) ibaresi ve anılı konişimentonun arka sayfasındaki taşıma koşulları başlıklı kısmında çarter partiye yapılan atıf dolayısıyla konişimentonun çarter partiyle birlikte kullanılacağının kabul edildiği, anılı çarter partinin uygulanacak hukuk ve yetkili yargı makamına ilişkin 9.klozunda Londra Tahkiminin yetkisini ön gören tahkim şartının kabul edildiği anlaşılmıştır.

Davacının sigortalısı sözkonusu konişimentoyu ibraz etmek suretiyle yükü teslim aldığından konişimento hükümleri ve konişimentoda atıf yapılan çarter partideki tahkim şartı kendisi bakımından geçerli hale gelmiş olup, sözkonusu tahkim şartı halefiyet hükümleri gereğinde davacı sigorta şirketini de bağlayacağından, dava konusu uyuşmazlık bakımından Londra tahkiminin görevli olduğu kanaatine varılarak, bu doğrultuda mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davalıların tahkim itirazlarının KABULÜ ile konşimentodaki tahkim şartına göre mahkememizin görevsizliği nedeni ile davanın USULDEN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 20.644,76 TL den karar harcı olan 427,60 TL nin mahsubu ile fazla alınan 20.217,16 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,

3-Davalı vekili için takdir edilen 30.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,

4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu ( ... Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/12/2024

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır