İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/48 K.2025/240

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile ... Sigorta A.Ş nezdinde Sigortalı dava dışı ... A.Ş tarafından Çin'de mukim .... Ltd.

Firmasından 209.600 kg torbalarda Potasyum Sülfat Gübre emtiasının satın alındığını ve söz konusu emtiaların Çin'den Türkiye'ye kadar olan nakliyesinin Müvekkili Sigorta Şirketi tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi tahtında nakliyat muhataralarına karşı teminat altına alındığını, bahse konu gübre emtiaları, ... numaralı 25.12.2021 tarihli konişmento tahtında "... ..." isimli gemiye tam, sağlam ve hasarsız olarak yüklendiğini, Çin'den Türkiye'ye deniz yolu ile sevk edildiğini, söz konusu taşımanın, ekte yer alan konişmento ve navlun faturası uyarınca Donatan/Taşıyan olarak yer aldığı sabit bulunan ...

Limited'e ve "M/V ..." Gemisi Donatanı ... Co. Ltd ve izafeten acentesi ...

A.Ş sorumluluğunda gerçekleştirildiğini,, söz konusu emtiaların, tahliye ve antrepoya alım işlemleri esnasında yapılan inceleme neticesinde emtiaların taşındığı çuvalların yırtıldığını, delik ve akarlı olduğunun tespit edidiliğini ve hasar ihbarında bulunulduğunu, emtiada tespit edilen işbu eksiklik ve hasar, fotoğraflar ile kayıt altına alındığını, donatana/İşletene tam ve sağlam bir şekilde teslim edilen emtiaların alıcı firmaya eksik bir şekilde teslim edilmiş olmasından dolayı zarara uğrayan dava dışı Sigortalı Şirket,

... numaralı poliçe kapsamında Müvekkil Şirkete başvurulmuş olup yapılan incelemeler neticesinde teminat dahilinde bulunduğu tespit edilen zarar kapsamında 39.883,77 TL sigorta tazminat tutarının sigortalıya ödendiğini belirterek davalı borçluların icra takibine haksız itirazlarının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili ...

Anonim Şirketinin Türkiye’nin en eski acentelik firmalarından biri olup taşımacılık, lojistik ve sigorta hizmetleri olmak üzere üç ana grup altında 1885 yılından bu yana deniz işleri acenteliği işlerini Türkiye’nin dört bir yanında yürüttüğünü, genellikle gemi maliki olan müşterilerinden gelen talimatlar aracılığıyla denizcilik kurumları nezdinde acentelik hizmeti verdiğini, 155 büyük paket potasyum sülfat olduğu beyan edilen yükün ...

Çin’den İskenderun limanına taşınması amacıyla ... Limited şirketinin acentesi ... Limited tarafından ... numaralı konişmento tanzim edildiğini, işbu Konişmento tahtında... Taşıtan, Davacının sigortalısı ... A.Ş. Yük Alıcısı sıfatını haiz olmakla birlikte Konişmento ...A.Ş. emrine düzenlendiğini, konişmentoda taşımanın ... ... gemisi (“Gemi) ile gerçekleştirilmesi kararlaştırılmış olup Konişmento taşıyan ...’in acentesi sıfatıyla ... Limited tarafından imzalandığını, ...

Taşıyan sıfatına haiz olduğunu, davacı tarafından ibraz edilen Türkçe karşılığı teslim ordinosu olan belgenin bizzat ... tarafından düzenlenmiş olup yük teslim ordinosu Taşıyan veya Taşıyanın acentesi tarafından düzenlendiğini, işbu belge ile Davacı, Taşıyanın acentesinin Müvekkil Şirket olmadığını, dava dışı ... adlı şirket olduğunu ikrar ettiğini, davanın Donatan/Taşıyanın acentesi sıfatıyla ...’e ve veya asile yöneltilmesini taleple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 24/09/2024 tarihli celsesinin 4 nolu ara kararı uyarınca davalı ... Co. Ltd yönünde davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydının yapılmasına karar verilmiş olmakla, işbu davalı yönünden dava tefrik edilerek Mahkememizin ... Esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizin 03/12/2024 tarihli celsesinde verilen ara kararı uyarınca dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, bilirkişi heyetinden aldırılan raporda özetle. Emtianın eksik tahliye edilmesinde taşıyan tarafın emtianın taşınması sırasında koruma ve gözetim görevini yerine getirmediği sonucuna varılmıştır.

Buna göre emtianın denizyolu ile taşınması sırasında taşıyanın sorumluluğunda olduğu zaman diliminde eksildiği, bunun muhtemelen hasarlı bigbaglerden tahliye sırasında akarak oluştuğu, ekspertiz raporunda belirlenen 39.883,77fc tutarındaki hasar miktarının kadri maruf olduğu, davacı ödemesinin geçerli sigorta poliçesi tahtında, sigorta eksper raporu ve ödeme belgeleri ile sabit olduğu, aktif husumetin yasal ve akdi olarak sağlandığının değerlendirildiği, davacı ve davalıların somut olayda sıfatlarının sabit olduğu, davalı ... firmasına ikame edilen davanın "izafeten olduğu" gözetilerek TTK m.105 hükümlerine göre sıfatı sabit olduğu,

meydana gelen hasar big bag çuvallardan kısmi zayi zararı olduğu ve deniz taşıma sürecinde meydana geldiğinin değerlendirildiği, hesaplanan ve ödenen tazminatın sınırlı sorumluluk limitleri dahilinde kaldığı, davacının sigortalısına ödediği tazminatın sebebinin navlun sözleşmesine dayandığı, bu nedenle işlemiş faiz talebinin ancak temerrüt ihtarı veya takip tarihi esas alınarak faiz talep edilebileceği değerlendirmesi ile, işlemiş faiz talep edilemeyeceği değerlendirmesinin takdirinin Mahkemeye ait olduğu, takip dayanağı alacağın rücuen tazminat alacağı olduğu,

kusur, taşıma süreci, sorumluluk ve tazminat hesabı bakımından yargılamayı gerektirdiği hususlarında takdirin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizin 21/05/2024 tarihli celsesinde verilen ara kararı uyarınca davadışı sigortalının ticari defterlerinde inceleme yapılarak, mal bedelinin ödenip ödenmediği, hasarlı ve eksik yüke ilişkin ikame mal yada mahsuplaşma kaydının bulunup bulunmadığının tespiti hususunda rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bu hususta .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/10/2024 tarihli tutanağında Dava dışı şirkete ticari defterlerini 08.10.2024 tarihinde mahkememize sunması için tebligat çıkarılmış ise de belirtilen tarihte defterlerin sunulmadığı belirterek dosya Mahkememize iade edilmiştir.

Dava; taşınan emtiada meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği hasar bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı tarafından satın alınan Potasyum Sülfat Gübre emtiasının ... sayılı konişmento tahtında ... Limanından İstanbul Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davalı vekili taşımaya taraf olmamaları nedeniyle konişmentonun arka yüzü ve çarter partinin incelenemediğini belirterek yetki ve tahkim itirazında bulunmuş ise de taraflar arasında yetki ya da tahkim anlaşması bulunduğu belgelendirilemediğinden bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir.

Davaya konu mal faturasına göre emtianın FOB teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıda olup sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Emtianın taşınması sırasında hasar gördüğünün ekspertiz raporu ile tespitine bağlı olarak davacının dava dışı sigortalısına hasar ödemesi yapmış olduğu, ayrıca sigortalının temlikname ile hasardan dolayı her türlü rücu hakkını davacıya devir ve temlik ettiği anlaşıldığından davacının TTK 1472. Maddesi ve TBK’nun 183. Maddesine göre aktif husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir.

Dava konusu yükün Çin' den İskenderun limanına denizyolu ile taşınmasını ... IMO numaralı ... gemisinin ... numaralı seferinde gerçekleştirildiği, ... numaralı konşimento tahtında gerçekleştiği, konşimentonun davalı ... adına acente olarak ... (Tianjin) Limited tarafından düzenlendiği, ... Co.

LTD firması tarafından davadışı sigortalı ... firmasına 28/12/2021 tarihli 34.815,00$ tutarında navlun faturası düzenlendiği, emtianın yurt içine ithalatı için İskenderun Gümrük Müdürlüğü tarafından ... numaralı gümrük beyannamesinin 14/02/2022 tarihinde düzenlendiği, ... A.Ş. Tarafından taşıyan adına özet beyan verildiği ve yük teslim formunun düzenlendiği, bu açıklamalara göre hakkında tefrik kararı verilen ... Co.

Ltd nin akdi taşıyan, davalı ... in fiili taşıyan konumunda olduğu, ... A.Ş nin acentelik hizmetlerini yerine getirdiği, buna göre izafeten dava yöneltilebileceği ve davalının husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Taşıyan aleyhine tazminat istemi TTK'nın 1188.maddesindeki hak düşürücü süreye tabi olup anılan maddede "(1) Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. (2) Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

(3) Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. (4) Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir." Düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda hak düşürücü sürenin TTK 1188/1 kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Hasarın 18/02/2022 tarihli tutanak ile tespit edildiği icra takibinin 07/12/2022 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı tespit edilmiştir.

Hasara ilişkin geçekleştirilen ekspertiz çalışması sonucu 12/04/2022 tarihli ... Hizm. LTD.

ŞTİ (...) tarafından hazırlanan ekspertiz raporunda bazı çuvalların yırtık, delik ve akarlı olması sebebi ile yükün tekrar çuvallanması sonrası tartım sonucu eksiklik tespit edildiği belirtilmiştir.Bilirkişi raporunda da hasarın muhtemelen hasarlı bigbaglerden tahliye sırasında akarak oluştuğu kanaatine ulaşılmıştır. ... nolu konşimento üzerinde yüke ait herhangi bir hasar kaydı bulunmamaktadır.

Emtianın taşındığı bigbag çuvalların yırtık olduğu ve yükte eksiklik meydana geldiği tahliye akabinde yapılan liman sevki sırasında tespit edilip araç sürücüsü ve antrepo işletme sorumlusu tarafından tutanak altına alındığı, buna göre yükün taşıma sırasında hasarlanmış olduğu ve davalının meydana gelen eksiklikten sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Ekspertiz raporunda %10 ilaveli net zarar 3.067,77 Usd olarak tespit edilip sigortalıya ödenen 39.883,77 TL ve işlemiş faiz takip ve davaya konu edilmiş ise de ilave tutar davalı taşıyandan talep edilemeyeceğinden bu tutar düşülerek hesap olunan 2.788,88 USD hasar bedelinin poliçe kuruna göre TL karşılığı olan 36.257,95 TL tazminat ve işlemiş faizi bakımından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır