İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/273 K.2025/625

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle.

Davalı borçlunun kullanımında olan tesisatta kurum tarafından yapılan kontrolde sözleşmesiz sayaçtan enerji temin etmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığının tespit edilmesi üzerine zabıt tarihinde cari olan elektrik piyasası Tüketici hizmetleri yönetmeliği gereği 24/06/2019 tarih ve H/... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı tanzim edildiğini, davalı borçlu aleyhine kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek ... icra müdürlüğü 2019/... esas sayı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini, davalı borçlu tarafından borca itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğu,

taraflar arasındaki ilişkinin kaçak elektrik kullanımından doğması sebebiyle taraflar arasında uyuşmazlık 6502 sayılı kanun kapsamında olmadığından davanın "haksız fiil" hükümlerine göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğini, bu sebeple davalını .... icra müdürlüğü 2019/... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazının iptali ile takibin devamını, davalı borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın % 20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İşbu dava 09/09/2021 tarihinde Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben sunulan dava dilekçesi ile açılmakla birlikte .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esasına kaydının yapılmış olduğu, mahkemesince dilekçeler teatisinin tamamlanmış olduğu, davalının davaya cevap dilekçesi sunmayarak HMK m.28 hükmü uyarınca davacının iddialarını inkar etmiş sayıldığı kabul edilmiş, yapılan araştırma sonucunda kaçak tüketim tutanağı tutulan adresin ticarethane olduğu,

davalının İstanbul/ Halkalı Vergi Dairesi Müdürlüğünün gelen cevabi yazısı ve dosya kapsamına göre davalının işletme hesabına göre defter tuttuğu, yıllık kazancının Vergi Usul Kanunu'nun 177/1.maddesinin 1-3 fıkralarında yazılı limitlerin yarısını aştığını, bedeni çalışmadan ziyade yıllık kazancını ve ekonomik faaliyetini sermayesine dayandırdığından tacir olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava olduğu gerekçesi ile verilen görevsizlik kararı akabinde dosyanın mahkememizin işbu esasına kaydının yapılmış olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, kaçak elektrik tüketim tutanağından kaynaklı alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı kurum yetkilileri tarafından davalı aleyhine tahakkuk ettirilmiş olan 14.06.2019 Tarihli H/... Seri numaralı kaçak tüketim tutanağından kaynaklı olarak düzenlenen 19.708,30 TL bedelli fatura borcunun ödenmemesi sebebi ile davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden 19.708,30 TL kaçak elektrik bedeli, 344,90 TL gecikmiş gün faizi, 62,08 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 20.115,28 TL üzerinden icra takibine girişmiş olduğu, davalının itirazı üzerine takibin durması sebebi ile işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.

İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.

Yargılama esnasında ...'ın "Zabıt tarihi öncesi mahalde ... ... adına 28.03.2017 tarihinde abonelik kaydı bulunmakta olup, görevli tedarik Şirketi tarafından "Borçtan tahliye kodu" ile aboneliğin 27.09.2018 tarihinde sonlandırıldığı özel kaçak kesme ekiplerimizce 28.09.20218 tarihinde enerjinin kesildiği belirlenmiştir. Tahliye bilgisi ile enerji kesme bilgisi (işaretlenerek ) iş bu yazımıza iliştirilmiştir.

(Ekli bilgide "kesildi" enerji kesme, "kesme çıkarıldı" kesme ihbarını ifade eder.) 27.09.2018 ile 02.07.2019 tarihleri arasında mahalde ... ... veya herhangi bir ilgili adına abonelik kaydı bulunmamaktadır. Mahalde yeniden abonelik tarihi 02.07.2019 tarihinde ... adınadır. 24.06.2019 tarihinde kaçak kontrol ekiplerimizce mahalde yapılan kontrolde mahalde ... ... tarafından sözleşmesiz elektrik tüketimi yapıldığı tespit edilerek ... seri numaralı zabıt tanzim edilmiştir.

Zabıt ile sözleşmesiz sayaçtan 32.991 - 14.202 sayaç işaretleri arası 18.789 kWh tüketim mevzuat dâhilinde sayaç işaret farkına göre kaçak elektrik tarifesinden tahakkuk ettirilmiştir. H/... seri numaralı zabıt sureti ve ekleri yazımıza iliştirilmiştir. Endeks dökümü yazımızla birlikte gönderilmiştir." şeklindeki cevabi yazısı ve ekindeki belgeler, ...'ın "ilgi sayılı yazınıza istinaden Şirketimiz kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde, "...

T.C. kimlik numaralı ... ... adına olan aboneliğin 28/03/2017 tarihinde başladığı 27/09/2018 tarihinde vadesinde ödenmeyen fatura borcu sebebiyle sona erdiği tespit edilmiştir.

Sistem kaydı ve sözleşme sureti ekte ibraz edilmiştir." şeklindeki cevabi yazısı ve ekindeki belgeler, taraflarca sunulan deliller bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi için dosya 1 kaçak elektrik alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi tarafından hazırlanan raporun hüküm kurmaya elverişli olmaması sebebiyle tarafların itirazları da göz önünde bulundurularak dosyanın yeni bir elektrik mühendisi bilirkişisine tevdine karar verilmiş olup bu kapsamda bilirkişi ... tarafından seçenekli olarak hazırlanan kök ve ek raporda özetle;

Davaya konu tutanağın ... adına 24.06.2019 tarihinde H ... seri numarasıyla ... adresinde tutularak kurumun iki çalışanı tarafından imza altına alındığı,

İlgili mahalde; ... seri numaralı ... marka sözleşmesiz sayacın bulunduğu,

Davaya konu tutanakta Kaçak/Usulsüz Elektriğin Kullanım Şekli'nin “Sözleşmesiz sayaçtan enerji kullanıldığı tespit edildi” olarak tarif edildiği,

Taraflar arası sözleşmenin 02.02.2017 tarihinde imzalandığı,

Davalının ... sayaç nolu elektrik faturasını her ay düzenli olarak ödediğini, sayaca uzaktan okuma cihazı takarak ve fatura göndermeyerek fatura merkezi tarafından faturalandırıldığını, faturalarını otomatik ödeme ile ödendiğini, yaklaşık 3 ya da 6 ay arası elektrik kesilmeden kaçak tutanağının düzenlendiğini, her ay ödediği faturanın yaklaşık olarak 2 katının düzenlenerek tahsil edilmek istendiğini, itirazının kaçak tüketim yapmadan kesilen faturalara olduğunu, elektriği kesilmeden kaçak işlemi yapıldığını, 2017 yılında elektrik aboneliğini aynı adreste vergi mükellefi olan ...a devrettiğini belirttiği,

... A.Ş. Yasal Takip Direktörülüğünden 28.06.2022- E... sayısı ile gelen cevabi yazıda; söz konusu adreste ... adına aboneliğin 28.03.2017 tarihinde başladığı 28.09.2018 tarihinde ise sonlandığının tespit edildiğinin belirtildiği, görülmüştür.

Davalının dosyaya sunmuş olduğu dilekçelerinde, davacı kurumun elektriğini yerinde değil kağıt üzerinde kesmiş olduğunu belirttiği görülmektedir. Ayrıca kendisine usulüne uygun ve yazılı tebligatın yapılmadığını, elektrik kesilmediğinden elektriği açarak tüketimde bulunmadığını belirtmektedir.

Davacı kurumun sistemsel kayıtlarında elektrik kesik olarak belirtilmişse de, usulüne uygun olarak tebliğde bulunduğuna ilişkin bir veri dosyada mevcut değildir.

Bu durumda; kesme evrakının tanzim edilmiş olması, tek başına yeterli olmayacaktır. Usulüne uygun olarak tebligat yapılmalı ve elektrik kesilerek sayaç mühürlenmelidir. Dosya arasında, bu silsilenin takip edildiğine ilişkin bir veri bulunmamaktadır.

30.05.2018 tarihli, 30436 sayılı Resmi Gazete'de Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin “Sayaç Okuma ve Faturalama” başlıklı 5. bölümünün “Zamanında Ödenmeyen Borçlar” başlıklı 35. maddesinde görüldüğü gibi, borcunu son ödeme tarihine kadar ödemeyen tüketiciye en az beş gün ödeme süresini içeren ikinci bir bildirimde bulunulur, ikinci bildirimde elektriğin kesileceği de bildirilir, ikinci bildirimden sonra yine ödeme yapılmazsa, şirket tarafından 5 iş günü içerisinde kesme bildirimi düzenlenmelidir.

Dosyada, tüketiciye yukarıdaki bilgilendirme işlemlerinin yapılmış olduğuna dair bir veri bulunmamaktadır. Tüm bu yönetmelik maddeleri çerçevesinde; gerekli bildirimlerde bulunmayarak tüketim bedelinin artmasına sebebiyet veren davacı kurumun müterafik kusuru bulunduğu,

İlgili mahalde; gerekli bilgilendirmeler yapılmadan, elektrik kesme işlemi fiziken ve yerinde tamamlanmadığından, davaya konu tüketimin kaçak tüketim olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı kanaati oluşmuştur.

İşbu sebeple; kök raporda normal tüketim üzerinden hesap yapılmıştır. Ayrıca ek raporda; hesaba esas alınan tarife kontrol edilerek ek raporda kurumun tahakkuk bedelini hesaplarken kullandığı tarife üzerinden normal tüketim hesabı yapılarak düzeltme yapılmıştır.

Davaya konu tüketim “Normal Tüketim” olarak kabul edildiğinde;

KDV dahil kullanım bedelinin 13.242,37 TL olacağı, Davaya konu tahakkuk bedelini son ödeme tarihi 18.07.2019 ile icra takip tarihi olan 08.08.2019 arası 21 gün için işleyecek gecikme zammının 196,39 TL, KDV'sinin ise 35,35 TL olacağı; bu hali ile talep edilebilecek toplam miktarın 13.474,11 TL olacağı,

Ekli Yargıtay kararında müterafik kusur olması durumunda gecikme zammından yasal faiz oranında indirim yapılabileceğinden bahsetmiştir. Bu durumda yasal faiz üzerinden gecikme zammının 58,92 TL, KDV'sinin ise 10,61 TL olacağı,

Davaya konu tüketim “Kaçak Elektrik Tüketimi” olarak kabul edildiğinde;

Fatura bedelinin KDV dahil 19.708,30 TL olacağı, Davaya konu tahakkuk bedelini son ödeme tarihi 18.07.2019 ile icra takip tarihi olan 08.08.2019 arası 21 gün için işleyecek gecikme zammının 292,28 TL KDV'sinin 52,61 TL olacağı,

Dosyaya ekli Yargıtay kararında; müterafik kusur olması durumunda gecikme zammından yasal faiz oranında indirim yapılabileceğinden bahsetmiştir. Bu durumda yasal faiz üzerinden gecikme zammının 87,69 TL, KDV'sinin ise 15,78 TL olacağı

Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ve Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış uygulamasına göre abonelik iptal ettirilmedikçe o abonelik üzerinden tüketilen su, elektrik ve doğalgaz bedelinden fiili kullanıcı ile birlikte abone de müteselsilen sorumludur.

Öte yandan, davacının uzun sayılabilecek bir süre elektrik tüketim bedeline esas faturaların ödenmemesine rağmen yönetmelik gereği elektriği kesmemesi davacı açısından müterafik kusur teşkil etse de bu kusur tüketilen enerji bedelinin aslından davalının beraatını gerektirmeyeceği gibi tüketim bedeli olan ana borçtan hukukî sorumluluğunu da ortadan kaldırmaz. Olsa olsa davalının (normal tüketim bedeli dışında) gecikme zammından en fazla yasal faize kadar indirim gerektirir.

Mahkememizin işbu dosyası ile emsal mahiyette olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2021/1076 Esas, 2022/234 Karar Sayılı, 03/02/2022 Tarihli "Diğer yandan davacının elektrik tüketim bedeline esas faturalar uzun bir süre ödenmemesi nedeniyle yönetmelik gereği elektriği kesmesi gerekirken, emredici hükme aykırı davranarak elektriği kesmemesi davacı açısından müterafik kusur teşkil etmektedir.

Ancak bu kusur, tüketilen enerji bedelinin aslından davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Olsa olsa abonenin normal tüketim bedeli dışında, gecikme zammından en fazla yasal faize kadar indirim gerektirir." denmektedir. ...

Mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde, öncelikle Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddesi ve abonelik sözleşmesi uyarınca elektriğin kesilmesi gereken tarihin belirlendiği, dava konusu tesisatta toplam 21 adet fatura varken elekriğin kesilmemiş olduğu,

bu durumun davalı için gecikme zammından indirim sağlayacağı, bu indirimin de en fazla yasal faize kadar olacağı, alacağın bilirkişi raporuyla belirlendiği gözetilerek karar verilmiş olması usul ve yasaya uygundur." şeklindeki ilamı da göz önünde bulundurulduğunda davacı kurum tarafından usulüne uygun şekilde elektrik kesme işleminin yapılmamış olduğu, bu hali ile davalının aboneliğin sona erdiğinden,

elektriğin kesildiğinden haberdar olmayarak kullanmış olduğu tüketim sebebiyle kaçak tüketim bedelinden sorumlu tutulamayacağı, normal tüketim bedeli ve davacının müterafik kusuru uyarınca yasal faizinden sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varılmakla davacının talep edebileceği miktarın KDV dahil kullanım bedelinin 13.242,37 TL, gecikme zammının 58,92 TL, KDV'sinin ise 10,61 TL olacağı, bu hali ile toplam miktarın 13.311,90 TL olması gerektiği kanaatine varılmakla icra takibinin bu miktar üzerinden kısmen iptaline karar vermek gerekmiştir.

Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda dava konusu alacak miktarı haksız fiile ilişkin olup alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip .... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır