İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/291 K.2023/111

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Ltd.

Şti.'ye 08.12.2021 tarihi itibariyle ... plakalı ... marka, ... heçbek tipi, beyaz renkli, 2017 model aracı kiraladığını; olay tarihinde ... plakalı davalı sigorta şirketinin sigortalısı araç sürücüsünün müvekkiline ait ... plakalı araca çarparak aracın maddi hasara uğramasına ve dolayısıyla araçta değer kaybı oluşmasına sebep olduğunu; iş bu kazada ... plakalı davalı sigorta şirketinin sigortalısı araç sürücüsünün kazanın oluşmasında ve dolayısıyla müvekkilinin aracında oluşan hasarda %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini;

araç sürücüsünün kullanmış olduğu ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ... poliçe numarası ile davalı ... A.Ş. tarafından yapılmış olduğunu; yerleşik Yargıtay İçtihatları uyarınca trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybının gerçek zarar kapsamında olduğunu ve kazaya sebebiyet veren aracın ZMSS tarafından bu zararın karşılanması gerekmekte olduğunu; bu sebeple ... Sigorta A.Ş'ye haricen başvurulduğunu, ancak yalnızca ...

Sigorta A.Ş tarafından 03.02.2022 tarihinde yalnızca 4.016,37 TL'lik ödeme yapıldığını; ancak bu bedelin araçta kaza nedeniyle oluşan değer kaybını karşılar nitelikte olmadığını; değeri tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak) yapılacak olan bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçtaki değer kaybının ve yan sanayi ürün kullanılması sebebiyle oluşan değer kaybının davalı sigorta şirketi tarafından tazmin edilmesi istemiyle mahkemeye başvurmak zorunluluğu doğduğunu;

araçta kaza nedeniyle oluşan ve yan sanayi ürün kullanılması nedeniyle oluşan değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte şimdilik 1-000 TL'nin davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan cevap dilekçesinde özetle; Davacının müvekkili şirkete başvurduğunu, müvekkili şirketin yapmış olduğu incelemeler sonucu elde edilen değer kaybı ekspertiz raporuna ilişkin raporu esas alarak davacı yana 4.016,37-TL ödeme gerçekleştirdiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bakiye değer kaybının olduğu tespit edilmesi için bilirkişilerce hesaplama yapılacak ise de değer kaybı hesaplamasının 04.12.2021 tarihli ZMMS Genel Şartlar EK-İ'e uygun olarak yapılmasını talep ederek meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirketin kusur oranı tespit edildikten sonra ancak bu oranda olmak kaydı ile sorumlu olduğunu; davanın reddini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, meydana gelen trafik kazası akabinde ödenmeyen değer kaybı alacağının bakiyesinin tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde; davacıya ait ... plakalı araç ile davalı şirket nezdinde sigortalanmış olan ... plakalı aracın karışmış olduğu kaza sebebiyle davacının aracında hasarın ve değer kaybının meydana geldiğini, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine yapılan başvuru sonucunda 03.02.2022 tarihinde 4.016,37 TL'lik ödeme yapılmış olduğu, değer kaybının bu tutardan daha fazla olduğunu beyanla belirsiz alacak davası olarak yargılama esnasında arttırılmak üzere 1.000,00 TL üzerinden bakiye değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş olduğu görülmüştür.

Yargılama esnasında dosya makine mühendisi bilirkişisi ...'ye tevdi edilmiş olup bilirkişi tarafından hazırlanılarak mahkememize sunulmuş olan 01.08.2022 tarihli raporda özetle;

Davalı sigorta firmasının ZMMS Sigortalısı ... Plakalı Araç sürücüsü dava dışı ... 'ın, 22.12.2021 tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde, ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu;

Davacının maliki olduğu dava konusu ... Plakalı aracın sürücüsü dava dışı ... 'in, 22.12.2021 tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde Atfı Kabil kusurunun bulunmadığı KUSURSUZ olduğu;

Dava konusu ... plakalı aracın 22.12.2021 tarihli hasarı neticesinde, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar T Ek-l'de yer alan hesaplama metoduna göre Değer Kaybının 7.161.78TL olacağı; Yargıtay içtihatları doğrultusunda Serbest Piyasa Rayiç değerinde oluşan değer kaybının 3.187,84TL olacağı, davalı Sigorta Şirketi tarafından hesaplanan Değer kaybının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar Tebliği Ek-1'de ver alan hesaplama metoduna göre yapılmış olması ve davacıya ödenmiş olması nedeniyle, dava konusu araçtaki değer kaybının 7.161,78TL olarak kabul edilmesi gerektiği;

Davacının davalıdan talep edebileceği bakiye değer kaybı tutarının 3.145,41 TL olacağının mahkememize bildirilmiş olduğu görülmüştür.

İşbu alınan rapor akabinde davacı vekili tarafından sunulmuş olan 01.08.2022 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile toplamda 3.145,41 TL'nin kaza tarihi olan 22.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş olduğu görülmüştür.

Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli 2019/... E. - 202/... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK'nın ve 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 03.12.2020 tarih 2019/6271 E., 2020/8104 K. sayılı kararı).

Yargıtay içtihatlarına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. (Yargıtay 17. H.D'nin 07.03.2016 tarih 2015/... E., 2016/... K. sayılı kararı, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2019/... Esas, 2022/... Karar Sayılı, 19.09.2022 Tarihli ilamı).

İşbu kapsamda somut olayda alınan kök raporda bilirkişi tarafından öncelikle ZMMS genel şartlarına göre hesaplama yapılmış ise anılan kararlar ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında davalı şirketin hesaplama yönteminin yanlış olduğu, hesaplamanın aracın kazadan önceki değeri ile kazadan sonraki değeri arasındaki güncel farkın değer kaybı olarak hesaplanması gerekmekte ise de bilirkişi tarafından hazırlanan 01.08.2022 tarihli raporda değer kaybının nispi metot yöntemine göre hesaplanmış olduğu anlaşılmıştır.

Uygulamada ayıplı olan araçlara ilişkin olarak açılan ayıp oranında indirim, tazminat istemli davalarda Yargıtay ... .Hukuk Dairesi'nin 2014/... Esas, 2015/... Karar sayılı, 13/10/2015 tarihli ilamında ve ...Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2018/... Esas, 2020/...

Karar Sayılı, 02/03/2020 Tarihli ilamında da bahsi geçtiği üzere satış bedelinden indirilmesi gereken miktarın tespitinde nispi metod uygulanarak dava konusu aracın tarafların kararlaştırdıkları satış bedeli gözetilmeksizin satış tarihi itibariyle gerçek ayıpsız (kilometre ile oynanmamış) ikinci el rayiç değeri ile mevcut ayıplı ikinci el rayiç değeri ayrı ayrı belirlenerek, belirlenecek bu miktarlar birbirine oranlanmalı (bu iki değer birbirine bölünmeli) ve tespit edilecek bu oran da satış bedeline uygulanarak,

satış bedelinden indirilmesi gereken miktar bu şekilde belirlenerek (nisbi yönteme göre ödenecek Bedel=Kararlaştırılan Bedel(satış bedeli) x Ayıplı Değer/(bölü) Ayıpsız Bedel şeklinde orantı kurularak bulunan rakamın, satış bedelinden mahsubu ile bulunan miktar olup) km.nin düşürülmesi ve araçta bildirilmeyen zararlar nedeniyle davacının zararı bulunması gerekmekte olup somut olayda işbu yönetim uygulanması imkanı bulunmadığından bilirkişiden ... Mahkemesi 2019/...

Esas, 2022/...

Karar Sayılı, 19.09.2022 Tarihli güncel ilamı da göz önüne alınarak bilirkişiden davacının aracındaki değer kaybını belirlerken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak hesaplama yapılması talep edilmiş olup bilirkişi tarafından hazırlanan 26.12.2022 tarihli ek raporda özetle;

aracın kazadan önceki değeri ile kazadan sonraki değeri arasındaki farkın 6.474,00 TL olacağı, davalının yapmış olduğu 4.016,37 TL düşüldüğünde davacının 2.457,63 TL talep edebileceği kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.

2918 sayılı KTK'nun 111.madde hükmü uyarınca tarafların ibranamenin düzenlendiği tarihten itibaren 2 yıllık hak düşürücü süre içerisinde yapılan ödemenin yetersiz olduğu ileri sürülerek talepte bulunulabileceği düzenlenmiş olup somut olayda dosyaya herhangi bir ibranamenin sunulmadığı gibi davalının yapmış olduğu ödeme tarihi de göz önüne alındığında davanın süresi içerisinde açılmış olduğu,

mahkememizce yargılama esnasında alınan bilirkişi raporu ile davalı sigorta şirketinin davadan önce açmış olduğu hasar dosyası kapsamında yapmış olduğu ödemenin yeterli olup olmadığı hususunda inceleme yapılmış, bilirkişi tarafından yapılan ödemenin 2.457,63 TL eksik olduğunun mahkememize bildirilmiş olması sebebiyle işbu rapor doğrultusunda hesaplanan bu tutar üzerinden davacının davalıdan alacak talebinde bulunabileceği kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde talep edilen alacak kalemine kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talebinde bulunması sebebiyle yapılan incelemede. Yargıtay ... Hukuk Dairesinin, 2019/4875 Esas, 2020/720 Karar Sayılı, 04/02/2020 Tarihli "...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır." şeklindeki gerekçeli ilamı uyarınca davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme yaptığı 03.02.2022 tarihi itibariyle temerrüde düşmüş olduğu kabul edilmiş olup dava konusu aracın hususi araç olması, ticari amaçla kullanılmaması sebebiyle işbu tarihten itibaren yasal faiz talebinde bulunabileceği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.