İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/606 K.2024/505

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin bilgisayar programlama ve geliştirme faaliyetleri ile iştigal ettiğini, tercih simülasyonu geliştirdiğini, ÖSYM'nin geçmiş yıllara ait verilerine dayanılarak hizmet sunulduğunu, aynı alanda faaliyet gösteren davalı şirketin internet sitesinde arama motoru sonuçlarında "Üniversite Taban Puanları ve Sonuçları 2022" olarak yer aldığını, internet sitesine girildiğinde "Üniversite Taban Puanları ve Sonuçları 2021 ÖSYM verilerine dayanmaktadır." ibaresinin yer aldığını,

davalının 2022 yılına ait veriler olmadığı halde ... arama listesinde 2022 ibaresine yer vermek suretiyle kullanıcılar nezdinde böyle bir veriye sahip olduğuna dair algı yarattığını, kullanıcıları haksız ve dürüstlük kurallarına aykırı bir şekilde kendi sitesine çektiğini, aldatıcı reklam yoluyla haksız rekabeti oluşturduğunu belirterek davanın kabulüne, haksız rekabetin tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkillerinin rakip olmadığını, müvekkili şirketin İşkur tarafından verilmiş izin belgesi çerçevesinde iş arayanları, işverenlerle buluşturan ve bu itibarla özel istihdam bürosu statüsünde olan bir kuruluş olduğunu, davacı şirketin bilgisayar programlama ve geliştirme faaliyetleriyle iştigal ettiğini, müvekkili şirket ile davacının farklı sektörlerde farklı faaliyetler gösterdiğini, uzaktan yakından ticari ilişkileri bulunmadığını, müvekkili şirketin aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı hiçbir davranışının olmadığını,

davacının reklam olarak nitelendirdiği üniversite taban puanlarının sitelerinde açıklanması hususun bir reklam değil bir içerik olduğunu, davacı dahi 2023 sonuçları henüz açıklanmamışken 2023 ifadesini kullandığını belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz dosyasında, dosyanın web uygulamaları konusunda uzman bilgisayar mühendisi ve ticaret hukuku alanında nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden oluşacak heyete tevdi ile uyuşmazlık noktasında rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, 22/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" ... aramalarında ... sitesinin bu konudaki aramalarda kendi sistesini, arama sonuçlarında gösterilmesi için tüm çalışmaların yapılarak, arama kelimelerimizin sonuçlarına bağlı olarak kendi sitesine linkler vermis olup, şikayet konusundaki kelimeleri kullandığı, ilgili sayfada “2022 ÖSYM verilerine dayanmaktadır” ibaresinin yazdığı,

ilgili sayfa başlığı olarak “Üniversite Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları 2022” kullanıldığı, dosyanın mevcut içeriği ve yapılan teknik incelemelerden hareketle aynı sektörlerde faaliyet göstermeseler bile (fiilen rakip konumunda olmaları kanun koyucu tarafından aranmadığı için) davalının fiillinin (esasen 2022 verilerine dayanılmıyor olması sebebiyle), davacı tarafından hazırlanan tercih similasyonu programının kullanımını azaltacağından davacıya zarar vermesinin yahut bu yönde bir zarar tehlikesini meydana getirmiş olmasının mümkün olduğu,

buna karşın üniversite sınav tercihlerinin hangi verilerden hareketle yapıldığı hususunda bir uzmanlığımızın bulunmadığı,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememiz dosyasında, dosyanın tarafların itirazlarının değerlendirilmesi üzerine rapor düzenlenilmek üzere bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş olmakla, 07/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;" Tarafların bilirkişi kök raporuna ilişkin beyanları, teknik açıdan bilirkişi kök raporunda ortaya konulan görüşleri değiştirir mahiyet taşımamaktadır.

Haksız rekabet kapsamında ortaya konulan görüşler ise; teknik inceleme ile bağlantılı olup, bütünüyle Kanun hüküm ve gerekçeleri ile doktrin görüşlerine dayanmaktadır ve hiçbir şekilde subjektif değerlendirmeler ya da açıklamalar içermemektedir. Bu bağlamda teknik açıdan yapılan tespitlerde bir değişikliğin bulunmaması, haksız rekabet çerçevesinde ortaya konulanların korunması sonucunu da doğurmaktadır.

Keza belirtmek isteriz ki, söz değerlendirmelerin dikkate alınıp alınmaması elbette Sayın Mahkemenin takdirindedir. Bu çerçevede bilirkişi kök raporunda yapılan açıklama ve değerlendirmeler açısından herhangi bir değişikliğin bulunmadığını, Sayın Mahkemenin takdirine sunarız." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

Mahkememiz dosyasında, davacı vekilinin kök rapora itiraz dilekçesi içeriğinde; "davalının huzurdaki dava açıldıktan sonra uyuşmazlığa konu kaynak kod içeriğinde değişiklik yaptığını, dava tarihinde 2022 yılı başlığı altında 2021 yılı verilerine yer verilirken yargılama sırasında bu hususun güncellendiği ve bu hususun arşiv kayıtlarından anlaşılacağını iddia etmiş olmakla" ek raporda bu itiraza ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı görülmekle bu yöndeki itirazın değerlendirilmesi ve davalının kaynak kod içeriğinde belirtildiği gibi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise değişikliğin hangi tarihte yapıldığının,

dava tarihi itibari ile hangi başlık altında hangi verilere dayanıldığının tespiti hususlarında ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, 23/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;" Bu kapsamda.

22/05/2023 tarihinde Bilirkişi Heyeti Ana Raporunun verildiği, davanın 06/09/2022 tarihinde açıldığı, yapılan yerinde incelemede kodda değişiklik olduğu, davalı taraf teknik yetkililerine sorulduğunda bunun her sene yeni sınav için yapılan periyodik değişiklik olduğunun ve içeriğinde tam olarak hangi sınav sonuçlarına atıf yapıldığının yazıldığı görülmüş/tespit edilmiş olup, bu durumun dava açılış tarihi öncesinde de aynı olduğu,

ancak atıf yapılan sınav sonuçlarının hangi yıla ait olduğunun kodda yer aldığı buna karşılık ... aramalarında ise Bilirkişi Ana Raporunda belirtiği şekilde sınavın yapıldığı yılın üçüncü kişiler tarafından görüldüğü Sayın Mahkemenin takdirine saygıyla sunulur." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava haksız rekabetin tespiti istemine ilişkindir.

Davacı dava dilekçesinde; davacının geliştirmiş olduğu tercih simülasyonu programında ve ... net isimli internet sitesinde ÖSYM nin geçmiş yıllarına ait verilere dayanılarak hizmet sunulduğunu, ancak aynı alanda faaliyeti bulunan davalının www.... isimli internet sitesinde ... arama motoru sonuçlarında " Üniversite Taban Puanları ve Sonuçları 2022" olarak listede yer almakta iken söz konusu internet sitesine girildiğinde "Üniversite Taban Puanları 2021 ÖSYM verilerine dayanmaktadır." ibaresinin yer aldığını,

davalının kendisinde 2022 verileri olmamasına rağmen arama listesinde 2022 ibaresine yer vermek suretiyle kullanıcı nezdinde böyle bir veriye sahip olduğu algısını oluşturduğunu bu durumun aldatıcı reklam olup haksız rekabet teşkil ettiğini beyan etmiş ve haksız rekabetin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı taraf davaya cevap dilekçesinde; davacı ve davalının farklı sektörlerde faaliyet gösteren şirketler olduğunu, TTK md. 54 ve devamında yer alan haksız rekabetin , rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkiyi etkileyen davranışlar ve ticari uygulamalar için düzenlendiğini, davacı ve davalının rakip olmadıkları gibi aralarında bir tedarik ilişkisinin de bulunmadığını, davacının reklam olarak nitelendirdiği hususun bir reklam değil içerik olduğunu, davalının "2022 taban puanları" için herhangi bir platformda reklam vermediğini,

sınava giren her bireyin o seneye ait yerleştirme taban puanlarının ancak yerleştirme yapıldıktan sonra belirleneceğini bildiğini, bu doğrultuda öğrenci adayları , tercihlerini en son açıklanmış taban puanlarına dayanarak yaptıklarını, davacının da 2023 sonuçları açıklanmamışken 2023 ifadesini kullandığını, bu hususun genel bir uygulama olduğunu beyan etmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkememizce tarafların göstermiş olduğu deliller toplanmış, davacı tarafça huzurdaki dava açılmadan önce ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... Değişik iş sayılı dosyasından alınan raporlar dosyamız arasına celbedilmiş, dosya kapsamındaki iddia ve savunmaların değerlendirilmesi , kayıtların incelenmesi için mahkememizce de bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Dosya arasına alınan ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/... Değişik iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu incelendiğinde; bilirkişi tarafından hazırlanan 17/09/2022 tarihli bilirkişi kök raporu ile; "yapılan inceleme tarihi ve saati itibariyle site başlığında aldatıcı herhangi bir unsura rastlanmadığı" bildirilmiştir. Tespit isteyen- davacı tarafça rapora itiraz edilmiş ve mahkemece dosyanın ek rapora tevdine karar verilmiş, aynı bilirkişi tarafından hazırlanan 03/10/2022 tarihli ek raporda ".. Yapılan ... aramalarında ... in https://www..../ linkinin başlık kodlarında "Üniversite Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları 2022" yazmaktadır. " şeklinde tespitte bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememizce dosya kapsamında aldırılan; 22/05/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda " ✓ Teknik Açıdan : ....com aramalarında ... sitesinin bu konudaki aramalarda Kendi sistesini, arama sonuçlarında gösterilmesi için tüm çalışmaların yapılarak, arama kelimelerimizin sonuçlarına bağlı olarak kendi sitesine linkler vermis olup, şikayet konusundaki kelimeleri kullandığı, İlgili sayfada “2022 ÖSYM verilerine dayanmaktadır” ibaresinin yazdığı, ilgili sayfa başlığı olarak "üniversite Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları 2022" kullanıldığı

✓ Haksız Rekabet Açısından :Dosyanın mevcut içeriği ve yapılan teknik incelemelerden hareketle aynı sektörlerde faaliyet göstermeseler bile (fiilen rakip konumunda olmaları kanun koyucu tarafından aranmadığı için) davalının fiillinin (esasen 2022 verilerine dayanılmıyor olması sebebiyle), davacı tarafından hazırlanan tercih similasyonu programının kullanımını azaltacağından davacıya zarar vermesinin yahut bu yönde bir zarar tehlikesini meydana getirmiş olmasının mümkün olduğu, buna karşın üniversite sınav tercihlerinin hangi verilerden hareketle yapıldığı hususunda bir uzmanlığımızın bulunmadığı yönündeki tespit ve değerlendirmelerimizi Sayın Mahkemenin takdirine sunarız. " şeklinde değerlendirmede bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememizce tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi için dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 07/11/2023 tarihli ek raporda kök raporda yapılan açıklama ve değerlendirmeler açısından herhangi bir değişiklik bulunmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca ek rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.

Mahkememizce taraflarca rapora karşı sunulan beyan ve itiraz dilekçeleri de incelenerek davacı vekilinin kök rapora itiraz dilekçesi içeriğinde; "davalının huzurdaki dava açıldıktan sonra uyuşmazlığa konu kaynak kod içeriğinde değişiklik yaptığını, dava tarihinde 2022 yılı başlığı altında 2021 yılı verilerine yer verilirken yargılama sırasında bu hususun güncellendiği ve bu hususun arşiv kayıtlarından anlaşılacağını iddia etmiş olmakla" ek raporda bu itiraza ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı görülmekle bu yöndeki itirazın değerlendirilmesi ve davalının kaynak kod içeriğinde belirtildiği gibi bir değişiklik yapılıp yapılmadığının,

yapılmış ise değişikliğin hangi tarihte yapıldığının, dava tarihi itibari ile hangi başlık altında hangi verilere dayanıldığının tespiti hususlarında ek rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş ve dosyanın yeniden ek rapora tevdine karar verilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 24/03/2024 tarihli ek raporda " Yazılım kaynak kodlarında istenen incelemeler yapılmış olup, ekran görüntüleri ile sunulmuştur. Bu kapsamda.

22/05/2023 tarihinde Bilirkişi Heyeti Ana Raporunun verildiği, davanın 06/09/2022 tarihinde açıldığı, yapılan yerinde incelemede kodda değişiklik olduğu, davalı taraf teknik yetkililerine sorulduğunda bunun her sene yeni sınav için yapılan periyodik değişiklik olduğunun ve içeriğinde tam olarak hangi sınav sonuçlarına atıf yapıldığının yazıldığı görülmüş/tespit edilmiş olup, bu durumun dava açılış tarihi öncesinde de aynı olduğu,

ancak atıf yapılan sınav sonuçlarının hangi yıla ait olduğunun kodda yer aldığı buna karşılık ... aramalarında ise Bilirkişi Ana Raporunda belirtiği şekilde sınavın yapıldığı yılın üçüncü kişiler tarafından görüldüğü Sayın Mahkemenin takdirine saygıyla sunulur." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Haksız rekabet, TTK'nın 54 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TTK 54/1'de haksız rekabetin amacı "bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması" olarak ifade edilmiş; 54/2'de ise haksız rekabet tarif edilerek "rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır" şeklinde belirtilmiştir. TTK'nın 55. maddesinde ise haksız rekabet sayılan bazı haller, sınırlayıcı olmamak üzere sayılmıştır. Bu nedenle sayılan haller dışındaki eylemlerin haksız rekabet oluşturup oluşturmadığının da somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

TTK'nın 56. maddesinde ise; haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin, fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin önlenmesini, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, kusur varsa zararın tazminini, TBK'nın 58. maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceği belirtilmiştir.

Somut olay yönünden yapılan değerlendirmede; davacı tarafça, davalının internet sitesinde " Üniversite Taban Puanları ve Sonuçları 2022" olarak listede yer almakta iken söz konusu internet sitesine girildiğinde "Üniversite Taban Puanları 2021 ÖSYM verilerine dayanmaktadır." ibaresinin yer aldığını, davalının kendisinde 2022 verileri olmamasına rağmen arama listesinde 2022 ibaresine yer vermek suretiyle kullanıcı nezdinde böyle bir veriye sahip olduğu algısını oluşturduğunu bu durumun aldatıcı reklam olup haksız rekabet teşkil ettiğini beyan ettiği,

davacının aşamalardaki beyanında davacı şirketin kendi sunduğu ilanlarda iki yılın ismini birlikte kullandığını (örneğin 2024 yılında yayınladıkları ilanlarda 2023-2024 şeklinde yazılması gibi), yazımın bu şekilde yapılması gerektiğini, kendi iddiasının bu yönde olduğunu ancak davalının yalnızca tek bir yıl yazarak yanılmaya sebebiyet verdiğini ve haksız rekabet oluştuğunu ileri sürmüş ise de; dosya kapsamında alınan ve dosyaya sunulan bilirkişi raporları incelendiğinde huzurdaki dava açılmadan önce değişik iş dosyasından davacı tarafça alınan kök raporda bilirkişinin aldatıcı unsura rastlanmadığını bildirdiği,

itiraz sonrası alınan ek raporda ise linkin başlık kodlarında "Üniversite Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları 2022" şeklinde yazdığını tespit ettiği, esasen taraflar arasındaki uyuşmazlığın da 2021 verilerine dayanan içerik olmasına rağmen başlık kodunda 2022 ibaresinin kullanılmasının haksız rekabet teşkil edip etmediği noktasında olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi kök raporunda bilirkişinin bu kullanımın davacıya zarar vermesinin yahut zarar tehlikesinin meydana gelmesinin mümkün olduğunu ancak üniversite tercihlerinin hangi verilerden hareketle yapıldığı hususunda bir uzmanlığının bulunmadığını bildirdiği,

öte yandan taraf itirazı üzerine alınan 24/03/2024 tarihli ek raporda yapılan yerinde incelemede davanın açıldığı tarihten sonra, kodda değişiklik olduğu, davalı taraf teknik yetkililerine sorulduğunda bunun her sene yeni sınav için yapılan periyodik değişiklik olduğunun ve içeriğinde tam olarak hangi sınav sonuçlarına atıf yapıldığının yazıldığı görülmüş/tespit edilmiş olup, bu durumun dava açılış tarihi öncesinde de aynı olduğu,

ancak atıf yapılan sınav sonuçlarının hangi yıla ait olduğunun kodda yer aldığı buna karşılık ... aramalarında ise Bilirkişi Ana Raporunda belirtiği şekilde sınavın yapıldığı yılın üçüncü kişiler tarafından görüldüğü hususunun saptandığı, davacının iddiasına konu başlığa bakıldığında davalının 2022 yılında yayınladığı puan sıralamalarını gösterir içeriğin "Üniversite Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları 2022" olarak yayınladığı içeriğinde ise 2021 yılının yerleştirme verilerinin açıklandığı, öncelikle başlığın lafzi yorumuna bakıldığında konu ve içinde bulunulan yıl yazılarak başlık kullanıldığı,

başlık içeriğinde 2022 yılı ÖSYM verileri olduğuna dair bir iddia bulunmadığı öte yandan dosya kapsamında mevcut bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere davacı tarafından yayımlanan içerikte atıf yapılan sınav sonuçlarının hangi yıla ait olduğunun kodda yer aldığı bu hususun bilirkişi incelemesi ile de tespit edildiği,

öte yandan davalının bu şekildeki kullanımın sektör uygulaması olduğunu beyan ettiği ve davalının dosyaya sunduğu 11/06/2024 tarihli, davacı tarafça sunulan uzman mütalaasına itirazında ÖSYM nin dahi 2021 yılı verilerini 2022 başlığı ile yayınlamakta olduğunu, bu hususun davacı tarafından dosyaya sunulan mütalaada da tespit edildiğini, ÖSYM nin dahi 2021 verilerini 2022 ibareleri ile sunmasının açıkça bu uygulamanın sektör standardı haline geldiğini beyan ettiği,

davalının itirazına yönelik olarak davacı tarafından dosyaya sunulan uzman mütalaasının 8. Sayfasına bakıldığına uzman/bilirkişi tarafından rapora eklenen üst kısımdaki tabloda 2022-Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Klavuzu şeklindeki başlık altında tablo-3 ve tablo-4 şeklinde belirtildiği ve raporun devamında "Tablo-3 kısayoluna tıklandığında ... xlsx dosyasına erişim sağlanmakta ve kaydedilen dosyada altta görüldüğü üzere ÖSYM tarafından yayınlanan üniversite bazında sıralama listesi olduğu görülmüştür." şekildeki açıklamadan sonra eklenen tabloya bakıldığında tabloda 2021-YKS başarı sırası 2021-YKS en küçük puan şeklinde belirtme

yapıldığı bu hali ile davalının ÖSYM nin 2021 yılı verilerini 2022 başlığı ile yayınlamakta olduğuna ilişkin iddiasının, davacı tarafça dosyaya sunulan uzman mütalaasında da bu şekilde kabul edildiği ve açıklanan nedenle davalının kendilerince yapılan yazımın genel uygulama olduğu yönündeki aşamalardaki beyanına itibar edilmesi gerektiği kanaatine varıldığı,

nitekim dosya kapsamındaki beyanlardan davacının kendi kullanımlarında da yazım yapılırken iki yılın ismini (davacı şirket yetkilisinin 6. Celseki beyanında davacı şirket tarafından 2023-2024 şeklinde yazım yapıldığını beyan ettiği) birlikte belirtecek şekilde kullanım yapıldığını beyan ettiği,

bu hali ile tüm deliller değerlendirildiğinde dosyaya sunulan uzman mütalaasının sonuç kısmında her ne kadar davalının kullanım şeklinin yanılmaya sebebiyet verebileceği şeklinde değerlendirme yapılmış ise de raporun teknik bilgisayar mühendisi bilirkişi tarafından hazırlandığından ve bilirkişinin haksız rekabet konusunda uzmanlığı bulunmadığından tek başına bu hususun davanın ispatı için yeterli olmadığı, mahkememiz dosyasına sunulan kök raporda ise haksız rekabet alanında uzman bilirkişinin sınav tercihlerinin hangi verilerden hareketle yapıldığı hususunda uzmanlığının bulunmadığını bildirdiği,

mahkememiz 6. Celsesinde davacı tarafın yeni bir bilirkişi raporu alınması taleplerinin de olmadığını beyan ettikleri, bu hali ile dosya kapsamındaki belgelerden davalının "Üniversite Taban Puanları ve Başarı Sıralamaları 2022" şeklindeki kullanımının içeriğinde verilerin ait olduğu yılın açıkça yazıldığının bilirkişi ek raporu ile ortaya konulduğu, ana başlık kısmındaki kullanımının ise genel uygulama olduğu kanaatine varılmakla davacının haksız rekabete ilişkin iddiasının dosya kapsamındaki belgelerle ispatlanamadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza