İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/909 K.2024/439

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'nun işletmesinin müvekkil şirketi tarafından yürütüldüğünü, davalı ...'ın ... plaka sayılı aracıyla 28.05.2020 ile 12.09.2020 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlâlli geçişler yaptığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin 7. Fıkrası ve 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe giren 6001 Sayılı KGMHH Kanunu'nun 54 maddesi ile eklenen geçici 6. madde gereğince, ihlâlli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de,

işbu davaya konu ihlâlli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketinin davalı şirket aleyhine ...

37. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 08.09.2021 icra takibi başlatıldığını, takibin davalıya tebliğ 05.02.2022 tarihinde edildiğini, davalının takibe süresinde itiraz edilerek takibi durdurduğunu, icra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olmasından davacı yararına İİK' nın 67/2 maddesi uyarınca %20'den az olmamak kaidesiyle icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, belirterek davanın kabulünü, ...

37. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafından dosyaya sunulan herhangi bir cevap dilekçesinin bulunmadığı görüldü.

Mahkememiz dosyasında, Dosyanın ihlalli geçiş/taşımacılık alanında uzman bir bilirkişiye tevdii ile takip konusu ihlalli geçiş iddiaları yönünde inceleme yapılarak davalının ihlalli geçişler nedeni ile davacıya borcunun bulunup bulunmadığı varsa takip tarihi itibariyle miktarının tespiti noktalarında rapor alınmasına karar verilmiş olup, 11/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;" Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,

6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı,

Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir.

Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı,

bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği,

Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüsünü kıyaslanarak 82 adet geçişe ait geçiş görüntüsünün CD içerisinde dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği,

Davaya konu ... plaka sayılı aracın ücret ödenmeksizin geçişler yaptığı iddia edilen 28.05.2020 ile 12.09.2020 tarihleri arasında davalı ... adına kayıtlı olduğu

... plaka sayılı araç için bildirilen 82 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu,

... plaka sayılı araca ait 82 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 23.911,00 TL geçiş ücreti + 3.575,66 TL İşlemiş Faiz + 643,62 TL İşlemiş Faiz KDV'si olmak üzere Genel Toplam: 28.130,27 TL olduğu,

Yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutarın: 28.130.27 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; davaya konu ihlâlli geçişler için ... 37. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında talep edilen tutarın 28.150,94 TL olduğu, dava dosyasında harca esas değerin 28.150,94 TL olarak talep edilmesi nedeniyle taktirin Sayın Mahkemeye sunulduğu,..." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, ihlalli geçiş ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce ihlalli geçiş iddiasına konu kayıtları, trafik tescil kayıtları ve taraflarca gösterilen deliller celbedilmiş akabinde bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporu alınmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlâli" başlığı altında yer alan ve takip tarihi itibari ile yürürlükte olan "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)

(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, İşletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.

(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşi fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklindeki düzenlemesi somut olaya uygulanması gereken mevzuattır.

Tüm dosya kapsamı ve dosya kapsamında alınan hazırlanan denetime elverişli bilirkişi raporu göz önüne alındığında Karayolları Trafik Kanununu hükümleri uyarınca davalının aracın işleteni konumunda olduğu, davalının usulüne uygun olarak ücretli yollardan geçiş ücretini ödeyeceği HGS/OGS ürünü olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği, işbu hali ile bilirkişi raporu ile davacının talepleri karşılaştırıldığında davacının ihlalli geçiş ve 4 katı ceza tutarı olmak üzere toplam 23.911,00-TL geçiş ücreti alacağının bulunduğu hesaplanmıştır.

Davacının itirazın iptali talebine konu icra takip dosyası incelendiğinde davacının asıl alacak, faiz ve KDV alacağı istemine bulunduğu görülmüştür. Dosya kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davacının 23.911,00-TL asıl alacağa hak kazandığı kanaatine varılmış ve asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkememiz 2. Celsesinde davacı vekiline asıl alacağın ödenmesi yönünde takip başlatılmadan evvel davalı tarafa gönderilmiş bir ihtarname bulunup bulunmadığı hususunda beyanda bulunmak üzere süre verilmiş, davacı vekili tarafından sunulan 22/03/2024 tarihli beyan dilekçesi ile mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ihlalli geçişe ilişkin bir bildirim yapma zorunluluğunun bulunmadığı bildirilmiştir. Bu hali ile davalıya dava açılmadan önce ihlalli geçişe ilişkin gönderilmiş bir ihtarname bulunmadığı anlaşılmıştır.

Emsal mahiyetteki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. H.D. Nin 2019/3765 E. 2023/872 K. Sayılı kararında " Somut davada, Mahkemece, dava konusunun ceza miktarına ilişkin olduğu gerekçesiyle faiz talebi reddedilmiştir. TBK'nun 117/1 maddesine göre, muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.

Davacının yasal dayanağı olan 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesine göre ise, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Davacı ise, ihlalli geçişi takiben 15 gün içerisinde bu geçiş ücretlerinin ödenmemesi sebebiyle ayrıca bir ihtara gerek olmaksızın davalının bu süre sonunda temerrüde düştüğünü ileri sürmüştür. Oysa davacının dayanağı olan madde, ayrıca bir ihtar ve bildirim yapılması gerekmeden, ihlalli geçiş sebebiyle ceza bedelinin talep edilebilmesi olanağını tanır.

Yoksa ödeme yapılmadığından bahisle maddede belirtilen süre sonunda temerrüdün oluştuğu ve bu tarih itibariyle faizin işlemeye başlayacağından söz edilemez.

Bu nedenle takip öncesi işlemiş faizin talep edilebilmesi için davalının yasanın aradığı şekilde usulünce temerrüde düşürülmesi gerektiği, ancak dosya kapsamında TBK'nun 117. maddesinde belirtildiği şekilde icra takibinden önce davalının temerrüde düşürüldüğüne dair bir delilin davacı tarafça icra dosyası ve dosya kapsamına ibraz edilmediği, esasen davacının böyle bir iddiasının da bulunmadığı,

bu sebeple davalının işlemiş faiz ve dolayısıyla faizin KDV'sinden de sorumlu tutulamayacağı.." şeklinde değerlendirme yapılmış, emsal içtihat da dikkate alınarak dava açılmadan önce davacı tarafından davalıya gönderilmiş bir ihtarname bulunmayıp davalının temerrüde düşürülmediği anlaşıldığından davacı vekilinin işlemiş faiz ve bunun kdv sine ilişkin alacak istemlerinin reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda davacının asıl alacak talebi yönünden davasında haklı olduğu, davalının haksız olarak takibe itiraz etmiş olduğu anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin asıl alacak tutarı üzerinden kabulüne karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · (e-imza) Hakim · (e-imza)