İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/336 K.2023/781

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı araç ile 27.12.2019 - 25.06.2020 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, davaya konu ihlalli geçiş ücretinin süresi içerisinde ödenmediğini, davacı şirket tarafından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/...

E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalının borca ve ferilerine itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın hukuki mesnetten yoksun olduğunu belirterek davacı şirketin fazlaya ilişkin ve başkaca tüm yasal talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile ....

İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına, davalı tarafça .... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı dosyasına konu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İşbu dava davacı vekili tarafından Tüketici Mahkemelerine hitaben sunulan dava dilekçesi ile birlikte 21/01/2023 Tarihinde açılmakla ... Tüketici Mahkemesinin 2023/... Esasına kaydının yapıldığı, mahkemesince dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilerek taraf teşkilinin sağlandığı, davalı tarafça davaya cevap verilmemiş olduğu, mahkemesince ön inceleme duruşmasının yapılarak aynı celsede "Dosyaya getirtilen araç tescil kayıtlarının tetkikinde davaya konu aracın kullanım şeklinin yolcu nakli, amacının ise ticari olduğu görülmekle davalının yukarıda tanımı yapılan tüketici sıfatının bulunmadığı anlaşılmaktadır." gerekçesi ile mahkememize yönelik olarak vermiş olduğu görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememizin işbu esasına kaydı yapılarak yargılama devam olunmuştur.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davalının işleteni olduğu aracın davacının işlettiği otoyoldan yapmış olduğu geçişlerin ücretlerini ödemediği iddiasıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı aracın 27.12.2019 - 25.06.2020 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin davacının işletmesini yapmış olduğu ... ”)’ndan geçiş yaptığını, bu ücretlerin tahsili amacıyla davalı aleyhine 580,50 TL asıl alacak (geçiş ücreti + para cezası), 51,05 TL yıllık ticari faiz, 9,19 TL KDV olmak üzere toplam 640,74 TL alacak istemi ile ... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davalının itirazın iptali istemi ile işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.

Yargılama esnasında davacı vekili tarafından mahkememize sunulan ihlalli geçiş görüntüleri uyarınca ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen aracın söz konusu geçiş tarihleri itibariyle tescil bilgileri, ... bilgileri ...'den ve Karayolları Genel Müdürlüğünden celp edilmiş, davacı tarafından sunulan ihlalli geçiş listesi ve buna ilişkin görüntüler karşılaştırılmak sureti ile mükerrer talep olup olmadığı her bir geçiş bakımından ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi için dosya karayolları geçiş ücretleri konusunda uzman bilirkişiye tevdii edilmekle bilirkişi tarafından hazırlanan rapor dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi tarafından hazırlanılarak mahkememize sunulan 26.09.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,

6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı,

Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında ... sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında ... etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da ... bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini demeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği,

Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 2 adet geçişe ait 1 adet geçiş görüntüsünün CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, 1 adet geçişe ait geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulmadığının tespit edildiği,

Davaya konu ... plaka sayılı aracın ücret ödenmeksizin geçişler yaptığı iddia edilen 27.12.2019 ile 25.06.2020 tarihleri arasında davalı ... adına kayıtlı olduğu,

... plaka sayılı araç için bildirilen 2 adet geçişin her ikisinin de “ihlâlli geçiş” olduğu,

... plaka sayılı araca ait 2 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 580,50 TL geçiş ücreti + 51,05 TL İşlemiş Faiz + 9,19 TL İşlemiş Faiz KDV'si olmak üzere Genel Toplam: 640,74 TL olduğu,

Mahkememize bildirilmiştir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlâli" başlığı altında yer alan ve takip tarihi itibari ile yürürlükte olan "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)

(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, İşletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.

(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşi fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklindeki düzenlemesi somut olaya uygulanması gereken mevzuattır.

Yargılama esnasında Karayolları Genel Müdürlüğüne, ... A.Ş.'ye yazılan müzekkereler ile dava konusu aracın ... kayıtlarına ilişkin celp edilen belgeler, davacı şirketi nezdinde tutulan listeler ve görüntüler karşılaştırılmak sureti ile hazırlanan denetime elverişli rapor göz önüne alındığında Karayolları Trafik Kanununu hükümleri uyarınca davalının araçların işleteni konumunda olduğu,

davacı tarafça her ne kadar dosyaya ibraz edilen CD içeriğinde geçiş görüntülerinden birisinin eksik olması sebebi ile bilirkişi tarafından seçenekli hesaplama yapılmış ise de söz konusu eksik görüntü yargılama esnasında dosyaya ibraz edilmekle mahkememizce kontrol edilmiş olup bilirkişinin hesaplaması uyarınca her iki geçişin de ihlalli olduğu kanaatine varılmakla davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda davacının davasında haklı olduğu, davalının haksız olarak takibe itiraz etmiş olduğu anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmekle icra dosyasında asıl alacak tutarı olan 580,50 TL'nin %20'si oranında olan 116,10 TL'nin icra inkar tazminatı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.