İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/218 K.2024/885

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... nun işletme hakkı sahibi; davalının ise, işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan tüzel kişi olan tacir olduğunu, davalının, ... plakalı araçları ile 01.09.2016 - 08.05.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ndan 335 adet ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine icra takibine başlandığını, davalının ise,

borcunun bulunmadığı gerekçeleriyle icra takibine itiraz ettiğini beyanla davanın kabulü ile davalının .... Genel İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligatlar yapılmasına rağmen dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Mahkememizin 11/09/2024 tarihli celsesinde dosyanın karayolu taşımacılığı konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile; dosya arasındaki bilgi belgeler değerlendirilerek davacının iddiasına konu ihlalli geçiş alacağı hususunda icra takibindeki veriler de dikkate alınarak hesaplama yapılmasının istenilmesine karar verilmiş olup 08/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"IV-) SONUÇ ve KANAAT ;

Sayın Mahkeme tarafından yapılan görevlendirme çerçevesinde, tüm dosya kapsamı incelenmek ve değerlendirmek suretiyle, ayrıntıları ve sebepleri yukarıda açıklandığı şekilde ve takdiri Mahkeme’ye ait olmak üzere;

1-) DAVALI -BORÇLU- ... ... SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ üzerine kayıtlı , yukarıda plaka bazında inceleme yapılarak düzenlenen plakalı araçları ile 01.09.2016 - 08.05.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı DAVACI şirkette olan ... ndan ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığı,

2-) Borçluya ait araçların Otoyol’u kullandığı anlarda geçişle ilgili hesapları müsait olmadığı, HGS/OGS , hesaplarını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak Davalı-Borçlunun sorumluluğunda bulunduğu, Ücret Ödemeden Geçiş Yaptığı Tespit Edilen Araç Sahiplerine İlişkin Tesis Edilen İşlemler, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’a Uygun Şekilde Yürütüldüğü, ücret ödemeden geçiş yapanların geçiş ücreti ile birlikte 4 katı cezaya muhatap oldukları,.

Bu Kapsamda Davalı firma araçlarının Yaptığı İhlalli Geçişlerle İlgili Ceza Uygulanması Hukuka Uygun olduğu Araç maliklerinin, ödemeye müsait bulunan aktif olan bir hesaplarının bulunması ve bununla birlikte, hem hesaplarında yeterli bakiye bulundurmak, hem de ürününü blokesiz / muteber şekilde talimatlı / ürün-plaka eşleşmesi yapılmış şekilde, ödemeye müsait tutmaları gerektiği,

3-) Geçiş hizmeti ile ilgili olarak taraflar arasında bir ihtilaf (gişe arızası,aracın geçtiği halde geçmedi iddiası) bulunmadığı, hizmet veren firma tarafından geçiş hizmetinin engelsiz olarak yerine getirildiği halde hizmeti alan DAVALININ geçiş ihlali yaptığından dolayı, DAVACI işleticisi firma tarafından 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30.maddesine göre davalı borçlu adına çıkartılan ve davaya konu olan geçiş ihlal cezasının davacının hizmet hatasından değil, davalının geçiş ihlalinden kaynaklı olduğu, kanuni süresi içinde geçiş ücretini ödemediğinden bahse konu cezaya muhatap olduğu,

4-) Araç sürücüsü veya davalı şirket yetkililerince internet ortamından İHLALLİ GEÇİŞ SORGULAMALARI yapılabildiği ve İhlal tarihinden itibaren 15 gün içerisinde”cezasız” ödeme yapılabileceği halde geçiş ücretinin ödenmediği,

5-) Davalı araçlarının ihlalli geçişleri nedeniyle Başlatılan .... Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... E. (Kapatılan Eski: ....İCRA DAİRESİ 03.01.2018 TARİHLİ İCRA DOSYASI) dosyasına vaki itirazının iptali ile alacağın tespiti yapılabilen ihlal tutarı 9.060,50 TL ile takibin devam etmesinin uygun olacağı, ancak Davacının 04/04/2024 HARÇ TARİHLİ DAVA DİLEKÇELERİNDE taleplerinin 7.828,07 TL olarak görüldüğü,

6-)Davacı Tarafın faiz ve diğer taleplerinin karşılanması kararının Sayın Mahkemenin uhdesinde olduğu," şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava , davacının işlettiği köprü ve otoyollardan davalıya ait araçlardan ihlalli geçiş yapılması nedeniyle doğan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup , uyuşmazlık köprü ve otoyollardan geçiş yapan araçların geçiş tarihlerinde davalıya ait olup olmadığı, davacının geçiş tarihlerinde alacaklı olup olmadığı ve varsa alacağın miktarı ile davalının ceza tutarından sorumlu olup olmadığı noktasındadır.

Davalı taraf borcu itiraz dilekçesinde yetkili icra müdürlüğünün ... İcra Müdürlükleri olduğunu iddia ederek her ne kadar yetki itirazında bulunmuş ise de; HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesine göre, borcun ifa yeri konusunda aksine bir anlaşma yoksa, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde; parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde; bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir.

Somut olayda davacı şirketin takip tarihindeki merkez adresinin takibin yapıldığı yer olan ... yargı çevresi içerisinde kaldığı görülmekle davalının borca itirazındaki yetki itirazına itibar edilmemiştir.

Mahkememizce dava konusu araçlara ilişkin sahiplik belgeleri dosya arasına alınmış, tarafların gösterdiği deliller toplanmış, bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Dosya kapsamında alınan 08/11/2024 Tarihli bilirkişi raporu ile; " 5-) Davalı araçlarının ihlalli geçişleri nedeniyle Başlatılan .... Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... E. (Kapatılan Eski: ....İCRA DAİRESİ 03.01.2018 TARİHLİ İCRA DOSYASI) dosyasına vaki itirazının iptali ile alacağın tespiti yapılabilen ihlal tutarı 9.060,50 TL ile takibin devam etmesinin uygun olacağı, ancak Davacının 04/04/2024 HARÇ TARİHLİ DAVA DİLEKÇELERİNDE taleplerinin 7.828,07 TL olarak görüldüğü, " şeklinde değerlendirme yapıldığının görüldüğü,

İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlâli" başlığı altında yer alan ve takip tarihi itibari ile yürürlükte olan "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)

(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, İşletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.

(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşi fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklindeki düzenlemesi somut olaya uygulanması gereken mevzuattır.

Tüm dosya kapsamı itibari ile yapılan kontrolde hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu uyarınca davalıya ait araçların, davacının işletmesini yapmakta olduğu ücretli otoyoldan ücret ödemeksizin yapmış olduğu geçişlerin ihlalli geçiş olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmış açıklanan nedenlerle, davacının dava dilekçesinde bildirmiş olduğu dava değeri ve hükme esas alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının takip talebinde talep etmiş olduğu takip öncesi işlemiş faiz ve bu faizin KDV si yönünden yapılan değerlendirmede; her ne kadar takip tarihinden önce borçlu temerrüde düşürülmemiş ise de; ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2021/... Esas 2024/... Karar sayılı güncel emsal yüksek mahkeme içtihadı da dikkate alınarak davacının takip öncesi işlemiş faiz ve faizin KDV sine ilişkin alacak kalemlerinin de kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatı istemi kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸