İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/525 K.2024/583

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;25/08/2023 tarihinde davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın kusurlu olarak müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybının ve aracın onarım süresince meydana gelen kazanç kaybına ilişkin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL değer kaybı, 1.000,00TL aracın onarım süresi boyunca meydana gelen kazanç kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında meydana gelen hasar sebebiyle değer kaybı ve mahrum kalınan kazancın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilmiş olan dava dilekçesinde özetle; 25.08.2023 tarihinde davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın müvekkili ... Hasta adına kayıtlı ... plakalı araca çarpması sonucunda meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davacının aracının hasara uğradığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve belirsiz alacak davası olarak şimdilik, 1.000,00 TL değer kaybı ve 1.000,00 TL aracın onarım süresi boyunca meydana gelen kazanç kaybı bedelinin kaza tarihi olan 25.08.2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

6100 Sayılı HMK'nın "Dava şartlarının incelenmesi" başlığını taşıyan 115. Maddesinin 1. Fıkrası "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." uyarınca yargılamanın her aşamasında dava şartlarının bulunup bulunmadığının re'sen incelenmesi gerektiğinden aynı kanunun "Dava şartları" başlığını taşıyan 114. Maddesi uyarınca " (1) Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır."

Şeklindeki düzenlemesi uyarınca dava şartlarına ilişkin re'sen yapılacak olan kontrol işbu maddede yer alan sıralamaya göre yapılması gerektiğinden mahkememizce öncelikle görev hususu irdelenecektir.

Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde ticari davalar tanımlanmış ve sayılmıştır. Bu maddeye göre “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”, “ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri” ve “tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan davalar" ticari dava sayılır. Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için ya tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması; ya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması ya da açılan davanın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Diğer taraftan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Dosya üzerinden yapılan inceleme esnasında kazaya karıştığı beyan edilen araçların trafik tescil kayıtları UYAP sisteminden çıkartılarak dosyamız arasına alınmış, davacıya ait olan ... plakalı aracın 2015- jetta modelli ... marka hususi kullanıma ait bir araç olduğu, davalının ise sigorta şirketi olmadığı, bu hali ile eldeki davanın mutlak ticari dava olmadığı; tarafların karşılıklı tacir olmalarından ve ticari davadan bahsedilemeyeceği, davacıya ait aracın da ticari araç olmaması sebebiyle eldeki davanın, gerçek kişinin davalı şirkete karşı açmış olduğu haksız fiilden kaynaklı bir dava olduğu kabul edilerek davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde görevsizlik kararı vermek gerekmiştir.