İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/759 K.2025/112

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi ... A.Ş. ile sigortalı davalı ... Tic. Ltd.

Şti. arasında ... numaralı ve 30.09.2021 - 29.09.2022 tarihleri arasında sigorta teminatından yararlanmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi akdedildiğini, poliçede belirtilen sigorta konusu ... plakalı araca ilişkin olarak meydana gelen rizikoların teminat altına alındığını, davalı tarafın maliki olduğu sigortalı ... plakalı araç, 24.01.2022 günü dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışarak maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, sigortalı araçta davalı tarafın maliki olduğu aracın kusuru ve sorumluluğu nedeniyle maddi hasar meydana geldiğini,

söz konusu hasar sebebi ile sigortalı araç için yapılan ödemeye ilişkin olarak sigortalının haklarına halef olunması nedeniyle de Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine istinaden işbu dava ikame edilmeden önce İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun ... Büro Dosya, ...

Arabuluculuk numarası ile arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını ve arabuluculuk süreci anlaşmama şeklinde neticelendirildiğini, işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu ileri sürerek, ... 3. İcra Dairesinin ...

Esas dosyasında talep edilen alacağın varlığına, dosyada vaki itirazın iptaline ve takibin işlemiş ve işleyecek faizi ile devamına, borçlular tarafından haksız, dayanaksız ve kötüniyetli olarak yapılmış itiraz sebebiyle takip bedelinin %20'sinden az olmamak kaydıyla talepleri olan %50 oranında İcra İnkar Tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücreti karşı tarafların uhdesinde bırakılmak üzere karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...Tic. Ltd. Şti oto kiralama işi ile iştigal etmekte olup bu konuda sektörün önde gelen firmalarından olduğunu, müvekkil şirket tarafından ... plakalı araç 06.12.2021 tarihinde ... Şirketine kiralandığını, aracın uzun dönem kiralanmış olduğunun gerek icra dosyasına sunmuş oldukları borca itiraz dilekçesinde belirtildiğini gerekse de ...

Arabuluculuk Bürosu ... numaralı dosyasında tanzim edilen anlaşmama tutanağına şerh düşüldüğünü, bir başka deyişle davacı işbu davayı ikame ederken müvekkilinin ... plakalı araç üzerinde işleten sıfatının bulunmadığından haberdar olduğundan işbu davanın müvekkili şirket açısından reddine ve davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, araç kiralama işi ile iştigal eden müvekkil şirketin araçla ilgili ortaya çıkan herhangi bir haksız fiilden sorumlu tutulabilmesi için;

araç işletenin araç üzerinde fiili ve ekonomik hakimiyetinin olmasının gerekli olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu kazadan sorumlu tutulabilmesi için işleten sıfatını haiz olması gerekmekte iken belirtilen olayda müvekkili şirketin işleten sıfatı bulunmadığını, müvekkili şirketin işleten sıfatının mevcut olmadığını, bu sebeple dava konusu zarar nedeniyle bir sorumluluğu bulunmadığını, dosya kapsamı itibari ile değerlendirildiğinde ise;

müvekkil şirkete ait ... plakalı aracın ...Şirketi tarafından 06.12.2021 tarihinde uzun dönem araç kiralama sözleşmesi ile kiralandığı ve müvekkiline ait söz konusu aracın ...' nin sevk ve idaresinde iken kazanın meydana geldiğini, bu nedenle kira sözleşmesi incelendiğinde söz konusu kaza tarihinde, aracın işleteni, kiracı konumundaki destek bilgisayar ve iletişim hizmetleri ticaret anonim şirketi ve araç sürücüsü olan ... olduğunu, ilgili yasal mevzuat ve Yargıtay kararları dikkate alındığında müvekkil şirketin söz konusu kaza nedeni ile herhangi bir hukuki sorumluluğu bulunmadığını,

kabul anlamına gelmemekle birlikte meydana gelen hava koşulları nedeniyle kazada müvekkili şirkete ait araca atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davacı, müvekkili şirketin borçtan sorumlu olmadığını , araç üzerinde işleten sıfatının bulunmadığından haberdar olduğundan hem icra takibini hem de işbu davayı kötüniyetli oalrak ikame ettiğinden ...

3. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosya alacağının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve hukuka aykırı davanın usule ilişkin itirazlarının kabulü ile öncelikle usulden reddine, müvekkili şirketin davada sorumluluğu olmadığı için davanın müvekkili şirket açısından esastan reddine, davada herhangi bir şekilde sorumluluğu kabul etmemekle birlikte, huzurdaki davanın Araç Kiralama Sözleşmesine taraf olan ... şirketi 'ne ve aracın kasko sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş'ne ihbarına, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas, ... Karar sayılı ve 17/10/2024 tarihli yetkisizlik kararı ile dosya mahkememize tevzi edilmekle 2024/759 Esas sırasına kaydedilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. Dosyanın yetkisizlikle mahkememize gönderilmesine karar verilmiştir.

Davalının davaya cevap dilekçesi incelendiğinde; takibin yetkili icra dairesinde açılmadığına ilişkin itirazda bulunduğu ancak mahkemenin yetkisine ilişkin herhangi bir itiraz sunmadığı, davanın ilk olarak ... Ticaret Mahkemesinde açıldığı ve dava tarihinde davalının yerleşim yerinin de Antalya olduğu görülmüştür.

6100 sayılı HMK'nun 19. Maddesinde; "(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir." hükmüne yer verilmiştir.

İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verecektir.

Somut olayda; dava ilk olarak ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış, davalı davaya cevap dilekçesinde icra takibinin yetkili icra müdürlüğünde açılmadığını ileri sürmüş ancak mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazda bulunmamıştır. Her ne kadar ...

4. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından icra takibinin yapıldığı yer mahkemesinin yetkili mahkeme olduğu gerekçesi ile resen yetkisizlik kararı verilmiş ve dosya yetkisizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilmiş ise de; somut olayda kesin yetki halinin ve resen yetkisizlik kararı verilebilecek halin söz konusu olmadığı, davanın davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesinde açıldığı, davalı tarafından cevap dilekçesinde mahkemenin yetkisine yönelik bir itiraz bulunulmadığı,

davalı tarafça ileri sürülmeyen yetki ilk itirazının mahkemece resen dikkate alınamayacağı, davalının, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmadığından davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir hükmü karşısında, davanın ilk olarak ikame edildiği ...

4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili hale geleceği , itirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden ve davanın açıldığı ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkisine yönelik davalı tarafından süresinde ileri sürülmüş bir yetki itirazı bulunmadığından davanın ilk açıldığı ...

Ticaret Mahkemesince görülmesi gerektiği kanaatine varılmış ve açıklanan nedenlerle karşı yetkisizlik kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin ... E., ... K. Sayılı kararı da emsal mahiyettedir) Nitekim emsal mahiyetteki Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin ... E., ...K. Sayılı kararında da" İtirazın iptali davaları İcra İflas Kanununun 67.maddesinde düzenlenmekte olup özel bir yetki kuralı getirilmemiştir.

Bu haliyle itirazın iptali davalarına bakacak mahkemelerin yetkisi HUMK'nun 9. vd. (HMK'nun 5. vd.) maddeleri uyarınca genel yetki kuralları çerçevesinde belirlenmelidir. Özel bir yetki kuralı öngörülmediğine göre kamu düzenine ilişkin bir yetki kuralından bahsedilemez.

Hal böyle olunca, resen verilen yetkisizlik kararı usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüş açıklanan nedenlerle mahkememizin yetkisizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸ Hakim · ¸