İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/115 K.2025/714

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı araçlar ile muhtelif tarihleri arasında ücret ödemeksizin, müvekkilinin işletme hakkına sahip olduğu köprü ve otoyollardan ihlalli geçişler gerçekleştirdiğini, alacaklarının tahsili için .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyası ile takip başlattıklarını, davalının ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyan ederek; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; takip talebinde takip dayanağı kısmında herhangi bir belge belirtilmediğini, müvekkili şirket adına kayıtlı araçlarda HGS barkodu bulunduğunu, bu nedenlerle geçişlerde gerekli ödemeler sistemsel olarak yapıldığını, davacı tarafından geçiş ihlali yapıldığı iddiasına yönelik olarak ödeme yapılmamış olması durumu davacının ve sistem kusurundan kaynaklandığını, geçiş ücreti alınıp alınmadığının ve ihlalin yapıldığı iddia edilen tarihlerde hesapta tutarın bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini,

dava ve takip dosyasında para cezasının müvekkiline bildirildiğine dair tebliğ evrakı bulunmadığını, davacı tarafın bildirim şartını sağlamadığını, müvekkili yönünden kanunda öngörülen 1 aylık ödeme süresinin başlamadığı ve müvekkilinin temerrüte düşürülmediğini, açıklanan nedenlerle davanın reddini, haksız ve kötü niyetli olarak konu takibi başlatmasından dolayı alacağın %20’si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesini talep etmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, davalının işleteni olduğu araçların davacının işlettiği otoyoldan geçiş ücretlerini ödemediği iddiasıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Somut olayda davacı vekili tarafından mahkememize sunulmuş olan dava dilekçesinde özetle; davacının işletmekte olduğu otoyoldan davalının ... plakalı araçları ile yapmış olduğu geçişlerin bedelini ödememesi sebebiyle davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden 10.767,50 TL asıl alacak, 4.949,66 TL takip öncesi işlemiş faiz, 989,92 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 16.707,08 TL'nin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine asgari %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemiyle işbu davanın açılmış olduğu görülmüştür.

İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyalarına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır.

Davalı vekili tarafından her ne kadar işbu davada idari yargının görevli olduğu beyan edilmiş ise de davacının özel kişi tacir olması, kamu tüzel kişisi olmaması sebebiyle eldeki davada verilen hizmet karşılığı talep edilen geçiş ücretinin tahsili bakımından adli yargının görevli olduğu kanaatine varılmıştır.

Yargılama esnasında davacı vekili tarafından mahkememize sunulan ihlalli geçiş görüntüleri uyarınca ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen aracın söz konusu geçiş tarihleri itibariyle tescil bilgileri, HGS/OGS bilgileri PTT'den ve Karayolları Genel Müdürlüğünden celp edilmiş, davacı tarafından sunulan ihlalli geçiş listesi ve buna ilişkin görüntüler karşılaştırılmak sureti ile mükerrer talep olup olmadığı her bir geçiş bakımından ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi için dosya karayolları geçiş ücretleri konusunda uzman bilirkişiye tevdii edilmekle bilirkişi tarafından hazırlanan rapor dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi tarafından hazırlanılarak mahkememize sunulan bilirkişi raporunda özetle;

Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği,

6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (01/07/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e- devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı,

Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir.

Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı,

bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği,

6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği,

Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 99 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği,

Davaya konu ... ve ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptıkları iddia edilen 14.04.2023 ile 24.05.2024 tarihleri arasında davalı ... İNŞAAT GIDA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ adına kayıtlı olduğu,

... ve ... plaka sayılı araç için bildirilen 99 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu,

... ve ... plaka sayılı araca ait 99 adetlik “ihlâlli” geçiş için

davacı otoyol işletmecisinin davalı taraftan talep edebileceği tutar:

Genel Toplam: Geçiş Ücreti: 10.767,50 TL + İşlemiş Faiz: 4.940,91 TL + İşlemiş Faiz

KDV'si: 973,24 TL olmak üzere Genel Toplamın: 16.681,65 TL olarak hesap edildiği,

Kanaatine varıldığı mahkememize bildirilmiştir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlâli" başlığı altında yer alan ve dava tarihi itibari ile yürürlükte olan "(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)

(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, İşletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.

(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşi fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez." şeklindeki düzenlemesi somut olaya uygulanması gereken mevzuattır.

Yargılama esnasında Karayolları Genel Müdürlüğüne, PTT A.Ş.'ye yazılan müzekkereler ile dava konusu aracın HGS/OGS kayıtlarına ilişkin celp edilen belgeler, davacı şirketi nezdinde tutulan listeler ve görüntüler karşılaştırılmak sureti ile hazırlanan denetime elverişli rapor göz önüne alındığında Karayolları Trafik Kanununu hükümleri uyarınca davalının araçların işleteni konumunda olduğu, davalının usulüne uygun olarak ücretli yollardan geçiş ücretini ödeyeceği HGS/OGS gibi kartlarını taşıtta bulundurmasına rağmen geçişten sonraki yasal süreç içerisinde ödemelerini gerçekleştirmemiş olduğu, bakiyelerini uygun hale getirmediği,

tarafların karşılıklı tacir olması sebebiyle talep edilen faizin de yerinde olduğu, işbu hali ile davacının icra takibinde davalıdan 10.767,50 TL asıl alacak, takip öncesi işlemiş 4.940,91 TL faiz ve 973,24 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 16.681,65 TL üzerinden talepte bulunabileceği kanaatine varılmış olup bu miktarlar üzerinden davalının itirazının iptaline karar vermek gerekmiştir.

Davacının dava dilekçesi ile borçlunun %20'den aşağıda olmamak üzere inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi yönündeki talebi değerlendirildiğinde İİK m. 67 hükmü uyarınca davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun itirazında haksızlığına karar verilmiş olması ve alacağının likit olması gerekmekte, kural olarak davalı borçlunun kötü niyetli olması şartı aranmamaktadır. Somut olayda davacının davasında haklı olduğu, davalının haksız olarak takibe itiraz etmiş olduğu anlaşılmakla davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmekle işbu davaya konu edilen asıl alacak tutarı olan 10.767,50 TL'nin %20'si oranında olan 2.153,50 TL'nin icra inkar tazminatı olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır