İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/431 K.2026/157

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'den faturalı mal karşılığı ... Bankası ... ... Şubesi ... iban nolu ... çek nolu 30/12/2024 vade tarihli 395.000,00 TL bedelli çek aldığını, çekin vadesi geldiği gün çekin bedelini karşılıksız olduğu için ilgili bankaya yazdırdığını, daha sonra bedelinin nakden ... tarafına ödediğini, çekin evde olduğunu, çekin pantolon cebine koyduğunu, pantolonun eşi tarafından çamaşır makinesine atıldığını, elbiselerin yakınması sonucu çekin parçalanarak zayi olduğunu, ...'yü aradığını, durumu bildirdiğini, ve aralarında 06/01/2025 tarihli ibranameyi verdiğini, çek tutarının elden verildiğini belirterek davanın kabulünü alacağının kalmadığını, ilgili çekin zayi olması sebebiyle çek iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz dosyasının 17/07/2025 tarihli tensip zaptının 3/b uyarınca çekin kimin uhdesinde iken kaybolduğu hususunda beyanlarını sunmak üzere davacıya 2 hafta süre verildiği, 08/10/2025 tarihli celsesinde davacıdan çekin kimin elinde olduğu hususunun sorulduğu, davacının beyanında;" Çek benim elimde iken pantolonumun cebinde kalmış ve bu şekilde eşim benim pantolonumu makinede yıkadığı için zayi olmuştur. Dosyaya sunduğum ibranamede borçlunun eşi tarafından makinede yıkandığı şeklinde yazılmış ise de çek benim uhdemde iken benim eşim tarafından pantolonumun cebinde yıkandığı için zayi olmuştur, ben bu çek bedelini çek borçlusundan tahsil ettim, ancak sorun olmaması için bu davayı da açtım, davanın kabulüne karar verilsin." dediği görüldü.

Mahkememiz dosyasının 08/10/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı uyarınca ilgili bankaya müzekkere yazılarak davaya konu çekin keşidecesinin kimin olduğu hususunun sorulmasına, ilgili müzekkere cevabı geldikten sonra ilan hususunun değerlendirilmesine karar verildiği, ilgili müzekkere cevabının geldiği ve ilgili ilanların yapıldığı görüldü.

Mahkememiz dosyasının 06/03/2026 tarihli celsesinde davacının beyanında;" Ben davaya konu çeki keşideci ...'den aldım. Vadesinde ödeme için bankaya ibraz ettiğimde karşılıksız işlemi yapıldı ve çek bana geri teslim edildi. Ben bu çeki başka herhangi birine ciro etmedim. Çek benim uhdemde iken eşimin, benim kıyafetlerimi yıkaması sonucu çek zayi oldu. Davamın kabulüne davaya konu çekin iptaline karar verilsin." dediği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, çek iptali istemine ilişkindir.

6102 s. Kanun madde 818 uyarınca, poliçenin iptali hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çek hakkında da uygulanır.

6102 s. Kanun:"MADDE 759; Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

MADDE 760; Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.

MADDE 761; Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.

MADDE 762- Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.

MADDE 763- Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.

MADDE 764- Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir. " hükmünü içermektedir.

Dosyamız ile emsal mahiyette olan ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi 2025/710 E., 2025/763 K. Sayılı kararında " Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çekin pantolon cebinde unutularak çamaşır makinesinde yıkanmak suretiyle zayi olduğu ileri sürülmüş ve anılan çekin içeriği hakkında, keşidecisi, keşide tarihi, numarası ve bedeli gibi bilgiler dosyaya sunulmuştur.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. (Yargıtay 11. HD, 2015 / 1043 Esas, 2015 / 5862 Karar, 27.04.2015 Tarih)

Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan deliller toplanarak, gerekli ilanlar yapılıp yasal süreler beklendikten sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken.." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür.

Dava "Çek İptali" talebine ilişkin olup, davacı tarafından mahkememiz 1 nolu celsesinde " Çek benim elimde iken pantolonumun cebinde kalmış ve bu şekilde eşim benim pantolonumu makinede yıkadığı için zayi olmuştur.

Dosyaya sunduğum ibranamede borçlunun eşi tarafından makinede yıkandığı şeklinde yazılmış ise de çek benim uhdemde iken benim eşim tarafından pantolonumun cebinde yıkandığı için zayi olmuştur, ben bu çek bedelini çek borçlusundan tahsil ettim, ancak sorun olmaması için bu davayı da açtım, davanın kabulüne karar verilsin" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüş, tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça dava dilekçesinde bildirilen ve unsurları açıklanan dava konusu çeke ilişkin mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan ilanlara karşılık herhangi bir müracaat veya itirazın olmaması dikkate alınarak,

davacının sübut bulan davasının kabulü ile dava konusu olan çekin iptaline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)