İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/534 K.2026/19

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ciro yoluyla intikal eden, keşidecisi ... olan ve ... ile müvekkili arasında ticari ilişkinden kaynaklanan çekin müvekkili tarafından kaybolduğunu, yapılan aramalara rağmen çekin bulunamadığını, çekin kötüniyetli kişilerin eline geçmesi halinde doğabilecek sorumlulukların önlenilmesi adına iş bu davayı açtıklarını belirterek davanın kabulünü, Keşidecisi ... olan ... ... Bankası , ... ... Şubesi , 300.000,00 TL bedelli 22/07/2025 keşide tarihli ... numaralı çekin iptalini, çek hakkında ödeme yasağı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememiz dosyasının 21/07/2025 tarihli tensip zaptının 6 numaralı ara kararı uyarınca davacı vekiline yetkili hamil olduğunu gösterir ve iptali istenen çekte davacının keşidecisi ile ciranta arasındaki ticari ilişkiyi gösterir kayıtları sunması için 1 haftalık süre verildiği, verilen süre de beyan sunulması halinde ihtiyati tedbir talebinin değerlendirileceğine karar verildiği verilen süre içerisinde beyan dilekçesinin sunulmadığı görüldü.

Davacı vekilinin 14/01/2026 tarihli mazeret dilekçesi içeriğinde dosyanın mevcut haliyle karara çıkmasını talep ettiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK' nın 757/1 maddesi uyarınca zayi nedeniyle hasımsız olarak açılan çek iptali istemine ilişkindir.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 758. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır" , 759. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." ve 763. maddesinde "(1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemeleri yer almaktadır.

759. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. Şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür. Mevcut durumda davaya konu çekin 22/07/2025 tarihinde takastan tahsil edildiğinin, 23/07/2025 tarihli ... Bankası yazı cevabı ile dosyaya bildirildiği görülmüştür.

Emsal mahiyetteki ...

Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 2023/432 E., 2023/385 K. Sayılı kararında " Çek iptali davaları özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardan olup yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde çek iptali davası konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Ancak somut olayda çek iptali davasının devamı sürecinde dava dışı 3.kişi tarafından çekin bankaya ibraz edilerek tahsil edildiği bildirilmiştir. O halde iptal davasına konu çekin yargılama sırasında tahsil edilmesi ve çekin 3.kişinin elinde olmaması nedeniyle çek iptalini talep eden davacıya çek istirdadı davası açmak için bu aşamada süre verilmesinde hukuki yarar bulunmamaktadır.

Mahkemece verilen davanın reddi kararı yerinde olmamakla birlikte toplanacak başkaca bir delil kalmadığından dava konusu çekin bankaya ibraz edilerek tahsilinin sağlanmış olması ve bu suretle davanın konusuz kalmış olması nedeniyle davacının istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. " şeklinde yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2014/11081 E., 2014/18387 K. Sayılı kararında " Mahkemece tüm dosya kapsamına göre,

davacı vekilinin 10.04.2014 tarihli duruşmada çekin keşidecisi tarafından ödendiğini beyan ettiği bu nedenle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüş olmakla;

emsal yüksek mahkeme içtihatları ve mevcut dosya durumu itibari ile dava konusu çek ödendiğinden ve davaya konu edilen çekin kayıp olma durumu ortadan kalktığından bu aşamadan sonra davacının çek veya çek bedeli üzerinde bir iddiası var ise bu hususun ayrı bir dava ile ileri sürülmesi gerekip huzurdaki hasımsız çek iptali dosyasında tartışılması mümkün olmadığından mahkememizce esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)