Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/537 K.2026/25

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACILAR : 1-

2-

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARAR YAZMA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Müvekkile ait ... plaka numaralı araç ile davalı ... adına tescilli ... plaka numaralı araç arasında 29.05.2024 tarihinde KONYA/SELÇUKLU ilçesinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, karşı araç sürücüsünün kusurun kendinde olduğunu kabul ederek masrafları ödeyeceğini kabul ettiğini, trafik polisleri köprü üzerinde resimleri çekmelerini köprüden aşağı araçları indirerek rapor tutmalarını söylediğini, kendilerinin de araçların fotoğraflarını çektiklerini, rapor tutmak için aşağı inecekleri sırada karşı araç sürücüsünün durmayarak kaza yerinden kaçtığını,

müvekkili ...'in telefonlarına bakmadığını, Konya .Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyası ile kusur tespiti talebinde bulunulduğu gibi nedenlerle 6100 sayılı HMK 107.

Maddesi uyarınca (belirsiz) alacak miktarı tam ve kesin olarak hesaplandığı takdirde ıslah, değer artırımı ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; müvekkili ... lehine şimdilik 100,00-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkili ... lehine Şimdilik 100,00-TL hasar tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek avans ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkili ... lehine Şimdilik 100,00-TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsilini,

müvekkili ... lehine kusur tespiti için açılan Konya .Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyasında yapılan masraflar olan. 195,80 TL başvuru harcı, 704,5 TL peşin harç, 3000 tl gider avansı, 3030,30 TL keşif harcı olmak üzere toplamda ödenen 6930,60 TL'nin 09.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, yargılama sırasında konusunda uzman bilirkişi eliyle rapor alınmasını, kazadaki kusur oranlarının tespit edilmesini, hesaplamanın kanun yollaması gereği, genel şartlarda yer alan formüle göre yapılmasını, aracın rayiç değeri, geçmiş kazaları ve tamir gören kalemlerinin değerlendirmede dikkate alınmasını, hasar kalemlerinin tespit edilmesi ve de kaza ile uyumlu olup – olmadığının belirlenmesini talep ettiği gibi nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının ifadelerinin çelişkili ve gerçeğe uygun olmadığını, kaza gününde davacının davalıyı aradığına dair kaydın mevcut olmadığını, kazaya ilişkin yaptığı açıklamaların kötü niyetli olduğu gibi nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 29/05/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı aracının zarar görmesinden kaynaklı değer kaybı bedeli, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tazmini ve davacının Konya . Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasında yapmış olduğu masrafların tazmini hususunda olduğu görülmüştür.

Konya . Sulh Hukuk Mahkemesine, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine, Türk Reasürans Aş'ye, Türkiye Noterler Birliğine, İl Emniyet Müdürlüğüne, ... Sigorta Aş'ye yazılan müzekkerelere cevap verildiği görülmüştür.

Uyap üzerinden ... plakalı aracın 29/05/2024 tarihli ruhsat bilgileri dosya kapsamına kazandırılmıştır.

Mahkememizin 03/09/2025 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.

Mahkememize sunulan 11/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Dava Konusu Trafik Kazasında; ... Plakalı araç sürücüsü ...'ın %100(Yüzde Yüz) kusurlu olduğu, ... Plakalı araç sürücüsü ...'in kusurunun bulunmadığı, dava konusu ... Plakalı aracın toplam hasar onarım bedelinin 20.000,00 TL olarak hesaplandığı, bu hasar onarım bedelinden davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi'nin, 85613548 numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı ...'ın müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu, dava konusu ... Plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 7.500,00 TL olarak hesaplandığı, bu değer kaybı bedelinden davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin, ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu, davalı ...'ın müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu, dava konusu ...

Plakalı aracın onarımdan kaynaklanan araç mahrumiyeti süresinin 7 gün, günlük araç kirasının 1.250,00 TL olup toplam araç mahrumiyeti tutarının 8.750,00 TL olarak tespit edildiği, 2.016,13 TL amortisman ve yakıt tasarrufu düşüldükten sonra kalan rakamın 6.733,87 TL olacağı, bu tutardan poliçe teminatlarında olmadığından davalı ...'ın sorumluluğu bulunduğunu bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.

Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tazminine ilişkindir.

Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalılar kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı, araç işleteni olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zararlardan (hasar bedeli ve değer kaybı yönünden) poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.

Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır.

Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.

Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.

Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerekir.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen raporun olayın oluş ve şekline uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı tarafın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu değerlendirilerek yapılan hesaplama uyarınca hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının aşağıdaki hüküm uyarınca tazminine dair karar vermek gerekmiştir. Davalı sigorta şirketi yönünden limit dahilinde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Sigorta Şirketinin Temerrüt Tarihine İlişkin Değerlendirmede;

2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir.

2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.

Davalı ZMMS sigorta şirketine yapılan başvurudan itibaren davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda yani 04/06/2025 tarihinde temerrüde düşmüş olması nedeni ile bu tarihten itibaren tazminat miktarından sorumlu olmasına karar verilmiştir. Davacı ... yönünden; değişik iş dosyasında yapılan masrafların, davanın ve talebin haklılığı uyarınca davalı ...'dan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN

Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.

Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.

Katip Hakim