İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/536 K.2021/334

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacı ... 'nin uzun yıllardır çeşitli içeceklerin imalatında kullanılan aroma ve esans maddelerinin imalat ve ticareti ile iştigal ettiğini, davalı borçlu şirketin müvekkili şirketten 400 kg ürünü e-posta yazışmaları ile sipariş ettiğini, e-posta yazışmalarını dilekçe ekinde sunduklarını, müvekkili şirketin davalı şirket arasındaki ticari ilişki ve dava konusu faturanın dayandığı ürün satışının gerçeklemiş olduğunu verilen sipariş üzerinde bahse konu ürünlerin davalı şirkete teslim edildiğini, ürünlerin teslimatının eksiksiz olarak yapıldığını,

bu siparişlere binayen 48.972,99.-TL bedelli 02/09/2016 tarihli, ... sıra nolu faturayı düzenlediğini ve davalı şirkete gönderdiğini, davalı şirketin fatura bedelinin 36.832,19.-TL'sini müvekkili şirkete ödediğini ancak geri kalan kısmı ödemediğini, ödememekte ısrarcı olması sebebiyle de haklarında İstanbul... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile genel haciz yoluyla ilamsıuz icra takibine başlandığını, davalının hiçbir gerekçe göstermeden borcun tamamnına itiraz ettiğinden takibin durduğunu beyanla, haksız olarak yapılan itirazın iptali ile davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı yana tebligatların yapılamaması üzerine adres araştırılması cihetine gidilmiş, İstanbul ... İflas Dairesi'nin ... İflas dosyası ile davalı ... Anonim Şirketi 'nin iflasına karar verildiği görülmüş, İstanbul ... İflas Dairesi'ne duruşma günü, tensip zaptı ve dava dilekçesi tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davadaki uyuşmazlık; fatura alacağından kaynaklı başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemi hususlarında toplandığı görülmüştür.

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi ve ekleri, Arabuluculuk Son Tutanağı, İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

İstanbul ... İcra Dairesi'nin ...takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde, davacı ... tarafından davalı ...Anonim Şirketi aleyhine 42.811,11.-TL tutarındaki toplam alacak üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67/1 maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...E. Sayılı dosyası UYAP üzerinden celp edilmekle, yapılan incelemesinde, mahkemece ..Anonim Şirketi 'nin 08/05/2019 tarih saat 16:34 itibari ile iflasına karar verildiği görülmüştür.

Davacı vekili, 12/01/2021 tarihli dilekçesiyle ; müvekkili şirketin davalı yan alacağı bakımından İstanbul ... İflas Müdürlüğü kararı ile sıra cetveline kaydının yapıldığı, kayıt kararında yazılı alacak tutarı hatalı olduğundan ikinci bir dilekçe verilerek düzeltilmesi talep edilmiştir.

Mahkememizce İstanbul ... İflas Müdürlüğü'ne yazılan cevabi yazı ile, "...Ticaret Sicil Memurluğunun...sicil sayısında kayıtlı ve... Caddesi No:.., Levent/İSTANBUL adresinde mukim ... ANONİM ŞİRKETİ’nin (Vergi No:...) iflasına İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/05/2019 tarih ve ... Esas sayı ile saat 16:34 itibariyle açılmasına karar verilmiştir.

İlgi sayılı yazınız üzerine dosyamızda yapılan incelemede davacı, ... LİMETİD ŞİRKETİ'nin alacak kaydı yapılmış olup kayıt numarası 8 olduğu tespit edilmiştir. Müdürlüğümüzün ...iflas sayılı dosyasında iflas kararının henüz kesinleşmemiş olduğu, tasfiye şeklinin basit usulle yürütülmesine karar verilmesi nedeniyle alacaklılar toplantısı yapılmayacak olup dosyamızda görevli iflas idare memurları bulunmamaktadır. Tasfiye işlemleri müdürlüğümüz... İflas sayılı dosyasında devam etmekle hukuk davalarındaki tebligatların müdürlüğümüze yapılabileceği hususu." belirtilmiştir.

İflasın açılması, maddi hukuka ilişkin ilişkileri ve hükümleri cebri şekilde etkilediği gibi medeni usul ve icra hukuku kuralları üzerinde de etki meydana getirir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2017/14240 Esas 2017/15777 Karar sayılı ilamında da değinildiği üzere kural olarak, İİK'nın 191. maddesi gereğince borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüz olup, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflâs ile kısıtlandığından, aynı Kanun’un 226. maddesinde de masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu hükmü kabul edilmiştir.

Diğer anlatımla, iflasın açılmasıyla dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflas idaresine ait olup, adi tasfiyede İİK'nın 226-229 maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK'nın m. 218) usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Müdürlüğü'ne (İflas Dairesine) aittir.

Müflisin tasarruf yetkisinin kısıtlanmış olması (İİK'nın m.191), müflisin iflâs masasına giren mal ve haklarına ilişkin davaları takip etme yetkisini de etkiler. Müflis, iflâsın açılması ile hak ehliyetini kaybetmediği gibi, dava ehliyetini de kaybetmez. Ancak müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki dava takip yetkisi (ve taraf sıfatı), artık müflise değil, iflâs idaresine aittir.

İflâs idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını (yani davalara devam edip etmeyeceğini) tespit edebilmek için, ilk önce iflâs organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle, Kanun, müflisin taraf bulunduğu hukuk davalarının, iflâsın açılması ile belli bir süre için durmasını kabul etmiştir. (md. 194).

İflastan önce açılmış olup da devam eden, müflisin (davacı veya davalı olarak) taraf bulunduğu hukuk davaları, (maddede yazılı istisnalar dışında) iflâsın açılması ile durur. Bu durma, ikinci alacaklılar toplantısından (md. 237) on gün sonraya kadar devam eder; ancak bundan sonra, duran hukuk davalarına devam edilebilir. (md. 194/1)

İflâsın açılması ile duracak olan davalar, iflâstan önce açılmış olup da halen derdest bulunan (görülmekte olan) ve iflâs masasına giren mal, alacak ve haklara ilişkin hukuk davalarıdır. Bunlar, (davacı olarak) müflisin açmış olduğu davalar ile müflise karşı (davalı olarak) açılmış olan davalardır. Somut olaydaki alacak davası da bu tür davalardandır.

Davaların durduğu bu süre içinde, iflâs idaresi, duran davalar hakkında araştırma yapar ve bu davaların geleceği hakkında karar verir.

Burada, müflisin davacı veya davalı olmasına göre, bir ayrım yapmak gerekir:

Müflisin davalı olduğu davalarda: iflâs idaresi, alacakları tahkik ederken, ( md. 230 vd) müflise karşı dava açan alacaklının alacağının mevcut olup olmadığı hakkında bir karar vermez; sadece, bu alacağı davalı (çekişmeli) alacak olarak sıra cetveline geçirir. Bu alacağın, dolayısıyla davanın kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki kararı, ikinci alacaklılar toplantısında karar verilir. İkinci alacaklılar toplanması davaya devam edilmesine karar verirse, iflâs idaresi, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra (müflis yerine) davayı takip eder veya tayin edeceği bir avukat vasıtasıyla davayı takip ettirir.

Alacak masaca kesin suretle kayıt ve kabul edilmiş ise, konusu kalmayan davada hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmesi; masaya kayıt edilmesi istenip de alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise ve kayıt-kabul davası ayrıca açılmamışsa, davaya alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilerek, varılacak sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davalı şirketin dava açıldıktan sonra iflasına karar verildiği, eş söyleyişle davalı şirketin yargılamanın devamı sırasında müflis halde olduğu anlaşılmaktadır. Açıklandığı üzere iflas eden şirketin bütün hak ve borçları yasa gereği olarak iflas masasına intikal ettiğinden ve müflisin bu hak ve borçları üzerinde tasarruf ehliyeti kalktığından iflas açıldıktan sonra masaya giren tüm mal, hak ve alacaklara ilişkin dava açılması ve açılmış davanın takibi iflas idaresine aittir (İİK m. 194).

Somut dosyada müflis şirketi temsilen iflas masasının dosyaya sunduğu 23/01/2021 tarihli cevap yazısında 55.630,20-TL'nin tamamının kabulüne karar verildiği ve sıra cetvelinde 4. sıraya kaydının yapıldığı belirtilmiştir. Dava değeri ise 36.832,19-TL dir. Davacı tarafından iflas masasına bildirilen ve kaydedilen alacağın tamamının kabul edilerek kesinleştiği bu nedenle eldeki davanın konusuz kaldığını bildirdiği görülmektedir.

Dava konusu alacak, davalı müflisin masasına kabul edilip sıra cetveline davacı alacağı olarak yazıldığından, dava konusuz kalmıştır. Çünkü, davalının iflası ile iş bu dava kayıt kabul davasına dönüşmüştür. Kayıt kabule karar verilmesi halinde elde edilecek sonuç, alacağın müflisin masasına yazılmasından ibarettir. İş bu alacağın müflisin masasına kaydının yapıldığı ve böylece eldeki iş bu davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla dava hakkında mahkememizde esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur. Takip düştüğünden icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır