İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/442 K.2024/637

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ... plakalı aracını ... nolu sigorta poliçesiyle davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortası ile sigortalattırıldığını, bahse konu sigorta poliçesine göre sigorta teminatı 01.02.2021 tarihinde başlamakta olup, 1 yıl sonra 01.02.2022 tarihinde son bulduğunu, sigorta teminatı devam etmekteyken 15.05.2021 tarihinde yukarıda anılan ... plakalı araç ile bir trafik kazası yapıldığını ve sözkonusu araçta maddi hasar meydana geldiğini, kazadan sonra gerekli trafik kaza tutanakları tutulduğunu ve müvekkili tarafından hasar davalı sigorta şirketine bildirildiğini,

araç bir servise çektirildikten sonra davalı sigorta şirketince araç hasar dosyası açıldığını, davalı şirketin yetkilendirdiği eksper gelerek kazayla ve araçtaki hasarla ilgili gerekli incelemeleri yaptığını, eksper raporu ile müvekkiline ait aracın tahmini tamir maliyetinin 23.962,36.-TL olabileceği değerlendirildiğini, davalı şirket anılan eksper raporuna rağmen müvekkili şirkete gönderdiği 22.06.2021 Tarihli, 11/... dosya numaralı yazı ile tazmin talebini reddettiğini, davalı şirketin aracı tamir ettirmeyeceğini bildirmesi üzerine müvekkili şirketin aracını özel bir serviste 17.280,00.-TL'ye tamir ettirdiğini,

anılan tamire ilişkin 10.07.2021 Tarihli, 17.280,00.-TL bedelli fatura dilekçe ekinde dosyaya sunduklarını, müvekkilinin anılan faturaya konu ödediği bedelinin ödenmesi için davalı aleyhine ....

İcra Müdürlüğü’nün 2021/... esas sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça, icra takibine, haksız ve hukuki mesnetten yoksun ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğinden icra takibi durduğunu beyanla fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalının, ....

İcra Müdürlüğü’nün 2021/... esas sayılı dosyası tahtında başlatılan icra takibine vaki haksız, hukuki mesnetten yoksun ve kötü niyetli itirazının iptaline ve takibin devamına, takip konusu alacağa, takip talebimizde açıklandığı gibi faiz uygulanması taleplerinin de kabulüne, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeni ile alacağın likit olduğu nazara alınarak, alacak miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere, icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama masrafları ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından yapılmış geçerli bir başvuru söz konusu olmayıp, mahkeme huzurunda ikame edilen başvuru anılan dava şartını haiz olmadığından ötürü, ilgili davanın başkaca hiçbir incelemeye gerek duyulmaksızın reddinin gerektiğini, dava konusu trafik kazası anılan zamanaşımı süreleri geçtikten çok sonra açılmış olduğunu, müvekkili şirket nezdinde ... numaralı kasko sigorta poliçesi bulunan ... plakalı aracın 15/05/2021 tarihinde meydana gelen hasarı ile ilgili olarak ... numaralı hasar dosyası açıldığını,

söz konusu hasar talebi inceleme ve araştırma sonucu araç üzerindeki iz ve emarelerinin beyan edilen hasar ile örtüşmediği tespit edildiğini, araştırma raporunda ayrıntıları görüleceği üzere hasarın (sürücü beyanı ile) uyumsuz olduğu yapılan teknik inceleme ve araştırmalarda kaza ile olay yerinin uyumsuz olduğu, sürücü konumundaki şahsın çelişkili ifadeler vermesi,

çekicinin şifahi olarak bildirdiği görüşe istinaden sürücü değişikliği ve yoğun alkol şüphelerinin tespit ile elde edilen bilgi ve bulgular doğrultusunda olumsuz olarak değerlendirildiğini, dosyaya sunulmuş olan evrakların hiçbiri araçta meydana gelen hasar tutarını kanıtlar nitelikte olmadığından kabul anlamına gelmemek üzere araç hasarının uzman sigorta eksperi tarafından Yargıtay içtihatları doğrultusunda belirlenmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber, davanın haklı olduğu varsayılsa bile,

müvekkili şirketin faizden sorumluluğu sınırlı olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvurana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

.... İcra Müdürlüğü' nün 2021/... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

... ' ne müzekkere yazılarak, ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle sahiplik bilgilerinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş, yazı cevaplarının mahkeme dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Davalı şirkete müzekkere yazılarak, 01/02/2021 tarihli ve ... no'lu kasko poliçesinin, kaza tutanaklarının ve davaya konu kaza ile ilgili oluşturulan hasar dosyasının mahkememize gönderilmesi istenilmiş, hasar dosyasının mahkeme dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

... Ltd. Şti'ye müzekkere yazılarak, davaya konu kazaya ilişkin olarak düzenlenen raporda kullanılan fotoğraf ve bilgilerin eksiksiz bir şekilde mahkememize gönderilmesi istenilmiş, yazı cevaplarının mahkeme dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Bilirkişilerin 25/09/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda sonuç ve özet olarak,

"1-Meydana gelen tek taraflı trafik kazasında 15.05.2021 hasar tarihini kapsayan kasko poliçesinin mevcut olduğu, davacı sigortalı ve davalı sigortalı arasında düzenlendiği,

2-Mal sigortası türünden olan kasko sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyi niyet esasına dayalı sözleşme türlerinden olduğu,

3-Trafik kazasında sigortalı aracın hasar gördüğü ve kaza sonrası kaza tespit tutanağı tanzim ettirmemiş olması sebebi hasarın nedeni ispat külfetinin sigortalının üzerinde kaldığı,

4-Kasko Sigortası Genel Şartları A.5. maddesinde “Teminat Dışında Kalan Haller” düzenlenmiş olup ve 5.5 maddesini ihlal ettiği, meydana gelen hasarın sigorta teminatının dışında olduğu, Somut olayda sigortalının meydana gelen hasar sonrası alkol raporu almadığı bu Maddede belirtilen hususları da ihlal ettiği,

5-Araştırma firması tarafından düzenlenen raporda şirket adına olan sigortalı aracın sürücüsü tarafından çelişkili ifadeler verildiği,

6-TTK nın, 1447 maddesinde ise, Sigorta ettirenin, rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve sigortalıdan beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak zorunda olduğu,

7-... plakalı araç sürücüsü ... 'ın %100 oranında tam derecede etkili olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.

Bilirkişilerin 19/06/2024 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda sonuç ve özet olarak,

"... plakalı araç sürücüsü ... 'ın %100 oranında tam derecede etkili olduğu değerlendirilmiş olup, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde kusur yönünden kök rapordaki görüşümü değiştirecek itiraz, bilgi ve belge sunulmamıştır.

TTK nın, 1447 maddesinde ise, Sigorta ettirenin, rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve sigortalıdan beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak zorunda olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun tebligat çıkartıldığı, davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesini, davalı vekilinin itiraz dilekçesini dosyaya ibraz ettiği görüldü.

GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık konusunun, 15/05/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin taraflar arasında düzenlenen kasko poliçesi kapsamında davalıdan tahsili talepli, davacı tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğü' nün 2021/... esas sayılı icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve takibin kaldığı yerden devamı ile icra inkar tazminatı talebi noktalarında toplandığı anlaşıldı.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir. Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Dava davacı tarafından gerçekleşen trafik kazası sonrasında davacıya ait araç üzerinde meydana gelen hasarın davalı tarafından karşılanmamasıyla birlikte davacı tarafından karşılanan hasar onarım bedelinin davalı taraftan iadesine ilişkin olduğu anlaşılmakla beraber,

Yapılan sigorta sözleşmesi ile birlikte sözleşme her iki tarafa da yükümlülükler doğurduğu, alanında uzman bilirkişilerce dosya arasına alınan denetime elverişli bilirkişi raporu incelendiğinde ise taraflar arasında yapılan sigorta sözleşmesinde davacının kendisine ait yükümlülüklerini yerine getirmediği anlaşıldığı, alkol testinin kaza sonrasında yapılmadığı, kaza tespit tutanağının düzenlenmemiş olması sebebiyle ispat yükünün davacıya geçtiği dikkate alınarak ayrıca kaza dosyasında çelişkili ifadelerin mevcut olduğu, bunların sonucunda yapılan sigorta sözleşmesinde teminat altına alınamayacak hallerin ayrıca düzenlendiği,

dava konusu olayın mevcut kaza dosyası da ayrıca değerlendirildiğinde teminat dışında kalan durumların içinde olduğu tespit edildiğinden mahkememizce ispatlanamayan davanın reddine karar verilmekle beraber aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya Numarası 2022/... sayılı dosyasından arabulucu olarak atanan ... ekte sunulan 1.560.-TL tarife bedeli üzerinden kesilen 27/04/2022 tarihli Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, davanın reddine karar verildiği de dikkate alınarak davacı aleyhine ara buluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır