İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/336 K.2023/478

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı müteahhit ... San. Ve Tic Ltd Şti arasında iş sahibinin ... A.Ş olduğu ...

Kampüsü inşaat işi bünyesindeki duvar açma bandı ve lavabo arkası PVC vinil kaplama montaj işlerinin yapılması amacıyla taraflar arasında 17/09/2019 tarihli taşeron sözleşmesi yapıldığını, ilgili sözleşme gereği hakediş bedelinin hesaplaması ve ödenme usulünün kararlaştırıldığını, davacının gördüğü işin karşılığı olan alacağının tam olarak ödenmediğini davalı şirkette 19/06/2017 tarihinde genel müdür göreviyle çalışmaya başladığını, müvekkilinin bu görevi, davalı şirketin ortaklar kurulunun almış olduğu 27/12/2017 tarihli kararı ile tek taraflı olarak sona erdirilmiş ve aynı tarihti iş akdinin feshedildiğini,

müvekkiline çalıştığı süre boyunca ücret ödenmediğini, Sgk bildirimlerinin de yapılmadığını, dolayısıyla SGK primleri tahakkuk ettirilip ödenmemiş, bu çerçevede yapılması gereken gelir vergisi tahakkuk ve ödemeleri de yapılmadığını, müvekkilinin çalıştığı süre içerisinde işin gereği olarak yapmış olduğu masraflar değişik zamanlarda şirkete bildirilmiş olduğunu, bu belgelerin de ilgili muhasebe birimine teslim edildiğini, daha sonrasında davacının yaptığı masrafın kur hesabı yapılarak yapılan masraf kadar alacaklı olduğundan bu miktarda bir para müvekkil tarafından şirket yetkilisi olarak şirket banka hesabından çekildiğini,

davalı şirket tarafından11/01/2018 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacının genel müdür olarak çalıştığı dönemde şirketin banka hesabından çekilen paraya ilişkin belgelerin ibrazı veya bu miktarda paraların nakden iadesini talep ettiğini, davalı şirketin bu talebinin haksız olduğunu, davacının daha sonrasında yasal haklarının ödenmemesi üzerine ihtarname ile tüm bu hak ve alacaklarının ödenmesi talepli ihtarda bulunduğunu, açıklayarak kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı alacağı ile bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 'ne müzekkere yazılarak ... T.C. Kimlik numaralı ... 'in Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... Başkanlığı'na müzekkere yazılarak ... T.C. Kimlik numaralı ... 'in Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

Çankırı Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... T.C. Kimlik numaralı ... 'in Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının çıkartılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

GEREKÇE

Dosya, ... İş Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyası ile verilen görevsizlik kararı üzerine mahkememize gönderilmiştir. Görevsizlik kararı verilirken mahkememizin görevli olduğu yönünde yetkiyi de belirleyecek şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Ancak dava şartlarından niteliği gereği önce incelenmesi gereken görev hususu değerlendirilerek mahkememizce karar verilmiştir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay ... HD'nin 2019/... Esas ve 2019/...

Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Somut olayda davacı, taraflar arasında bulunan taşeron sözleşmesi kapsamında yapılan iş karşılığı ücret talebi bulunmaktadır. Bu kapsamda davacının tacir olup olmadığı mahkememizce araştırılmış ve davacının esnaf sınırını aşan gelirinin bulunmadığı, tacir olmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın asliye ticaret mahkemelerinin görevine girmesi için mutlak veya ticari davalardan olması gerekir. Somut olayda dava konusu itibariyle mutlak ticari davalardan değildir. Davacının tacir olmadığı gözetildiğinde dava, nispi ticari davalardan da sayılamaz.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır