İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/494 K.2024/480

...

İSTANBUL

19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/494 Esas

KARAR NO : 2024/480

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali -Hasımsız)

DAVA TARİHİ : 16/08/2023

KARAR TARİHİ : 27/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davacı ile ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasındaki ticari ilişki kapsamında ... ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi'ne ait 25.06.2024 ödeme tarihli 1.500.000-USD bedelli ... çek seri numaralı çekin teslim alındığını, çekin ödeme günü beklenmek üzere kasaya kaldırıldığını, çekin ...A.Ş. tarafından ... ve ... adlı kişiler avalist olarak gösterilerek ... ... Bankası A.Ş. ... ...

Şubesi üzerinden "ciro edilemez" kayıtlı olarak düzenlendiğini, kasanın olağan kontrolü esnasında bakıldığında, çekin kasada olmadığının görüldüğünü, çek üzerinde ciro edilemez şerhi bulunsa da banka çalışanlarının olası tecrübesizliği ya da olası sahte kimlik vs. yollar ile çekin tahsil için ibrazı halinde davacının telafisi imkansız zarara uğrayabileceğini beyan ederek; davanın kabulü ile öncelikle çekin taraflarının belli olması,

ciro edilemez şerhi de göz önüne alınarak teminatsız olarak davaya konu çeklere ödeme yasağı konulmasını, teminatsız ödeme yasağı talebinin kabul edilmediği takdirde teminat ile ödeme yasağı konulmasını, işbu davanın açıldığının ... ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi'ne bildirilmesini, ... Ticaret A.Ş. tarafından düzenlenen ... ... Bankası A.Ş. ... ...

Şubesi'ne ait 25.06.2024 ödeme tarihli 1.500.000-USD bedelli 0037098 seri numaralı çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; TTK'nın 651. ve izleyen maddeleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali isteminden ibarettir.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde davaya konu çekin fotokopisini sunmuş olduğu görüldü.

Dava dilekçesi ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

Mahkememizin 17/08/2023 tarihli tensip tutanağı ile dava dilekçesinde belirtilen çek ile ilgili ilanların yaptırılmasına ve ilan yaptırdığına dair makbuzu ibraz ettikten sonra ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulüne karar verildiği görüldü.

Davacı vekilince 18/08/2023 tarihli dilekçe ekinde ilanların yaptırılmış olduğuna dair makbuzun sunulmuş olduğu görüldü.

... ... Bankası A.Ş. ... ... Şubesi'ne yazılan yazıya verilen cevapta çekin müşteride olarak gözüktüğünün ve ibraz edilmediğinin bildirildiği anlaşıldı.

Davacı vekilinin 28/08/2023 tarihli dilekçesi ile çekin vade tarihine 10 aydan uzun bir süre olduğunu ayrıca üzerinde ciro edilemez kaydı bulunduğundan teminat gerektirecek bir durum olmadığını beyan ederek ödeme yasağının teminatsız şekilde uygulanmasını talep ettiği, mahkememizin 31/08/2023 tarihli ara kararı ile davaya konu çek hakkında teminatsız olarak ödeme yasağı konulmasına karar verildiği ve ... ... Bankası A.Ş.'ye ödeme yasağı kararı yazısı yazıldığı anlaşıldı.

Mahkememizin 14/12/2023 tarihli celsesinde çekin vade tarihi dolmamış olduğundan "vade tarihi dolduğunda dosya üzerinden karar verilmesine" dair karar verildiği anlaşıldı.

Mahkememizce vade tarihi geçtikten sonra çekin ibraz edilip edilmediği hakkında ... ... Bankası A.Ş.'ye yeniden yazı yazıldığı, verilen cevapta çekin ibraz edilmemiş olduğunun bildirildiği anlaşıldı.

Kıymetli evrakın ziyaı ve iptali TTK'nun 651 ve 652. maddelerinde düzenlenmiştir. Yasa hükümlerine göre kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Yargıtay içtihatlarına göre yiten, yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden her hangi bir şekilde çıkan senetler zayi kavramı içinde değerlendirilir.

Senedin kimin elinde olduğu biliniyorsa o kişiye karşı istirdat davası açılması gerekir. Senedin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa senedin iptali davası açılması gerekir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak tetkik edildiğinde; davacı vekilinin iptali istenen çekin hesap ve seri numarası, keşidecisi, tarihi ve miktarı ile ilgili bilgileri sunduğu, ilan prosedürünün yerine getirildiği, ancak üçüncü kişiler tarafından çekin ele geçirildiğine dair bir başvuru yapılmamış olduğundan, iptali istenen çekin davacı elinde bulunuyorken kaybolduğu kanaatine varılmıştır.

Yine iptali talep edilen çekin davacının rızası hilafına elinden çıkarak zayi olduğu, Türk Ticaret Kanunu' nun 761. ve 762. maddeleri gözetilerek 3 ay önelli 3 ilanın Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yaptırıldığı, usulüne uygun olarak yapılan yasal ilanlara süresinde itiraz edilmediği, çeklerin de bulunamadığı anlaşılmış olmakla talep gibi karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Katip ... · ¸e-imzalıdır