İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/497 K.2025/48

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 05/05/2022 tarihli yük taşıma sözleşmesi düzenlendiğini, davacı şirketin davalı şirkete yük taşımacılığı hizmeti verdiğini, sözleşme gereğince davacı şirkete ait aracın 09/04/2022 tarihinde yükleme yeri olan İspanya'da olduğunu, taraflar arasında 11.000,00 Euro navlun bedeli belirlendiğini ve navlun bedelinin %50'lik kısmının yükleme esnasında peşin, kalan %50'lik kısmının ise emtianın Türkiye'ye varışında ödeneceğinin taraflarca kararlaştırıldığını,

davalı şirketin yükün vasıflarına ilişkin bildirmiş olduğu yük detaylarının farklı çıkması nedeniyle yapılmış olan yeni ölçümlere göre ortaya çıkan yeni duruma istinaden yeni navlun bedeli 13.500,00 Euro olarak kararlaştırıldığını, emtianın 23/05/2022 tarihinde İspanya gümrük evraklarını alarak İspanya'dan yola çıktığını, 29/05/2022 tarihinde davacı şirkete ait aracın Türkiye'ye giriş yaptığını, davacıya ait aracın davalıdan kaynaklı sebeplerle 13 gün bekletildiğini, sözleşme hükümleri gereğince ek navlun bedeli olarak 13 gün x 500 Euro olmak üzerek 6.500,00 Euro'nun davalı tarafa yansıtılacağının davalıya bildirildiğini,

yük davacı araçtayken davalı şirket tarafından davacı şirkete yükün boşaltma yerinin değiştiğinin, yeni boşaltma yerinin İran olduğunun bildirildiği, 13.500,00 Euro olan önceki navlun bedeli toplamda 18.000,00 Euro olarak revize edilerek emtianın yola çıktığını, İran'da davalının bildirdiği yere vardığını fakat davalı tarafından sözleşmeden kaynaklı mali yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, bu nedenle davacı şirket aracı beklemeye aldığını, davalı tarafa fatura edilen alacak kalemlerinin ödenmesi beklendiğini, toplamda 49.035,00 Euro fatura kesildiğini, davalının faturaların hiçbirine itiraz etmediğini,

davalı tarafından davacıya farklı tarihlerde toplam 20.000,00 Euro ödeme yaptığını, ... Noterliği'nin 29/07/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete bakiye 29.035,00 Euro borcunu 3 iş gününde ödemesi, aksi halde yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiği, davalının borcunu ödememesi üzerine alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafın icra takibine itiraz ettiğini, yapılan arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını, icra takibine yapılan itirazın takibi uzatmak amacıyla kötü niyetle yapıldığını beyanla; itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında 05/05/2022 tarihinde İSPANYA-TÜRKİYE arası taşıma işi ve devamındaki taşıma anlaşması için ...

No'lu anlaşma yapıldığını, taşıma anlaşması kapsamının sadece İSPANYA-TÜRKİYE arası için olduğunu, mallar Türkiye'ye girip gümrük işlemleri yapıldıktan sonra müvekkili ile aralarındaki sözleşmenin sona erdiğini, müvekkilinin TÜRKİYE-İRAN arasındaki taşımacılık faaliyeti, navlun bedeli, gecikme cezasından sorumlu olmadığı gibi davacının davaya konu icra takibini ve işbu davayı asıl alıcı olan ve kesilen faturada ... Sorumlusu olan müşteri ... Şirketinin acentesi olan ...

Şirketinden uğradığı zararlarla ilgili bilgi verilmesini talep ettiklerini, bu nedenle bahsi geçen şirketlerin dahi sorumluluğu bulunmamakta olduğunu, davacı tarafın bahsi geçen şirketleri dahi maddi ve manevi mağdur ettiğini,husumet itirazları olduğunu, zamanaşımı itirazları olduğunu, 05/05/2022 tarihli yapılan taşıma sözleşmesinde belirtilen 11.000 euro’luk navlun bedeli tutarına davacı taraf uymadığı için karşı tarafla ihtilaf başladığını, davacı tarafın müvekkiline 27 Mayıs 2022 tarihinde ürün yüklenip İstanbul'a geldiği zamanlarda 18.000 euro’luk faturayı kestiklerini,

FCA kurallarına müşteri uyup ödemeyi yaptıktan sonra müvekkilinin taşıma ile ilgili sorumluluğu kalmadığını beyanla; davanın usul ve esastan reddi ile davacı aleyhine %20'den aşağıdan olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

05/05/2022 tarihli Taşıma Sözleşmesi örneği, mail yazışmaları, sevk irsaliyeleri, e-irsaliyeler ve cari hesap ekstreleri örneği, ... Noterliğinin 29/07/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

... İcra Müdürlüğü'nün 2022/ ... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyaya eklendiği görülmüştür.

Davacı vekili tarafından mahkememizin 18/08/2023 tarihli tensip tutanağının 21. maddesi uyarınca eksik harcın süresi içerisinde tamamlandığı görülmüştür.

Mahkememizin 24/08/2023 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği görümüştür.

Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davalı şirketin 2022 yılı BA-BS formlarının gönderildiği; ... Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacı şirketin 2022 yılı BA-BS formlarının gönderildiği görülmüştür.

Mahkememizin 29/11/2023 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı ile dosya üzerinde bilirkişi heyeti marifeti ile inceleme yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 22/07/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Mali açıdan; İncelenen davacı şirkete ait 2022 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,

İncelenen davalı şirkete ait 2022 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu, davalı yanın 2022 yılı ticari defterlerini TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davalı yanın 2022 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,

Tarafların 2022 yılına ait ticari defter ve kayıtlamın incelenmesi neticesinde: Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında her ne kadar icra takip tarihi olan 12.08.2022 tarihi itibariyle 31.035,00 € alacağı gözükse de, davacı yanın kabul ettiği 2.000,00 € bedelideki tahsilatın toplam alacaktan tenzili ile davacı şirketin icra takip tarihi olan 12.08.2022 tarihi itibariyle davalı yandan 29.035,00 € (31.035,00 €-2.000,00 € ) alacağının bulunduğu,

Davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarında her ne kadar icra takip tarihi olan 12.08.2022 tarihi itibariyle 31.035,00 € borcunun bulunduğu gözükse de davacı şirketin ticari defter kayıtlarında yer alan ödemelerin borcundan tenzil edilmesi gerel kanaatine varılmış olup, yapılan ödemelerin davacı yana olan borçtan tenzil edilmesi ile davalı şirketin icra takip tarihi olan 12.08.2022 tarihi itibariyle 11.035,00 € (31.035,00 €-20.000,00 €) borcunun bulunacağı,

ihtilafa konu olan faturalardan davalı yanın sorumlu tutulacağına dair kanaate varıldığı takdirde de davalı şirketin icra takip tarihi olan 12.08.2022 tarihi itibariyle davacı şirkete 29,035,00 € borcunun bulunacağı,

Uluslararası taşımacılık açısından; Taraflar arasındaki navlun sözleşmesinin İspanya-Türkiye arasındaki taşımaya ait olduğu, davalının sözleşmeye göre belirlenen daha sonra revize edilen navlun ücreti ve İspanya-İstanbul bekleme ücretini 20.000,00Euro olarak borcunu ödediği,

Davacı tarafından davalıya düzenlenen 18.000,00Euro tutarındaki hariç diğer tüm faturaların açıklamasının “... / (ES) İspanya- (TR) İstanbul İthalat Navlun Farkı” şeklinde olduğu,

Davalı tarafından İran'daki alıcıya düzenlenen satış (transit ticaret) faturasına göre emtianın teslim şeklinin FCA olarak belirlendiği, İstanbul- İran taşıma ücretinin alıcıya ait olacağı, dosya kapsamında davacının alıcı ile yapılmış taşıma ücreti ve şartlarını içeren herhangi bir taşıma sözleşmesi ve yazışmanın bulunmadığı, davalının, Türkiye-İran arasında davacının yapmış olduğu taşıma hizmetinin muhatabı olamayacağı, sektör teamüllerine göre; kendisine emtia faturası verilen ve bu faturaya istinaden Taşıma belgelerini düzenleyen davacı taşımacının, emtia faturasında belirtilen FCA teslim şekline göre, alıcıya vereceği taşıma hizmeti için navlun ücretinden alıcının sorumlu olduğunu basiretli bir tacir olarak bilmesi gerekeceği,

Sonuç olarak davacının, emtianın İstanbul-İran taşıma hizmetinden kaynaklı olduğunu belirttiği taşıma ücretini davalıdan talep edemeyeceği, bu talebe binaen davalı aleyhine başlatmış olduğu takibe davalının vaki itirazının yerinde olduğunun söylenebileceği" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememizin 18/09/2024 tarihli celsesinin 1 nolu ara karar gereğince davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 29/11/2024 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak;

"Kök rapordan sonra yeni bir bilgi ve belge sunulmadığı, davalının sorumlu olacağı ödemelerden, ödemiş olduğu 20.000 Euro dikkate alındığında davalının borcunun bulunmadığı" yönünde ek rapor tanzim edildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; taşıma sözleşmesinden doğan ve faturaya bağlanmış navlun ve navlun farkı alacaklarından bakiye kısmın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları ile dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki navlun sözleşmesinin İspanya-Türkiye arasındaki taşımaya ait olduğu, davalının sözleşmeye göre belirlenen daha sonra revize edilen navlun ücreti ve İspanya-İstanbul bekleme ücretini 20.000,00 Euro olarak ödediği, tarafların defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğundan taraf şirketlerin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahipleri lehine delil niteliği taşıdığı,

davalı tarafından İran'daki alıcıya düzenlenen satış (transit ticaret) faturasına göre emtianın teslim şeklinin FCA olarak belirlendiği, İstanbul- İran taşıma ücretinin alıcıya ait olacağı, dosya kapsamında davacının alıcı ile yapılmış taşıma ücreti ve şartlarını içeren herhangi bir taşıma sözleşmesi ve yazışmanın bulunmadığı, davalının, Türkiye-İran arasında davacının yapmış olduğu taşıma hizmetinin muhatabı olamayacağı, sektör teamüllerine göre;

kendisine emtia faturası verilen ve bu faturaya istinaden taşıma belgelerini düzenleyen davacı taşımacının, emtia faturasında belirtilen FCA teslim şekline göre, alıcıya vereceği taşıma hizmeti için navlun ücretinden alıcının sorumlu olduğunu basiretli bir tacir olarak bilmesi gerektiği, dolayısıyla davacının, emtianın İstanbul-İran taşıma hizmetinden kaynaklı olduğunu belirttiği taşıma ücretini davalıdan talep edemeyeceği, bu talebe binaen davalı aleyhine başlatmış olduğu takibe davalının vaki itirazının yerinde olduğu kanaatine varılmış;

hükme esas alınan, bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve ek raporu doğrultusunda davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2023/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.120,00-TL tarife bedeli üzerinden serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilmiş, her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın reddine karar verildiği gözetilerek;

davacı aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza