İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/565 K.2023/721

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememizin 2022/... Esas sayılı dosyasında verilen hükümden sonra sunulan talep dilekçesinde;

Davacı vekilinin 22/03/2023 tarihinde davadan feragat ettiği, bunun üzerine davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği, davacı vekilinin 26/04/2023 tarihli feragatin iptaline ilişkin beyanında özetle ; davalı tarafça müvekkili şirket arasında davalı tarafça yapılan baskı üzerine müvekkili şirketin dava dosyasından feragat ettirildiğini, akabinde taraflar arasında yapılan protokole davalı tarafından uyulmadığını, dava dosyasında gelinen aşama itibariyle feragat edilmesinin esasen hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

ilgili kuruma müzekkere yazıldığını ve müzekkere cevabının gelerek müvekkilinin dava konusunu teşkil eden fabrika binasının devlet teşviki ile yaptırılmış olduğu iddiasının sübut bulduğunu, tam da bu aşamada organize sanayi bölgesi yönetiminden evrak ve kiracısı için ruhsat almak zorunda kalan müvekkili şirketin elinin kolunun bağlandığını, ilgili belgeleri müvekkiline teslim etmek için davasını geri çekme şartı koştuğunu, müvekkili şirket kiracısı ile ilgili aralarında bir sıkıntı çıkmaması ve gerekli belgeleri almak adına borçlu olmadığı halde icra dosyasını ödemek zorunda kaldığını ve dava dosyasından feragat etmek zorunda kaldığını,

izah edilen sebeple feragatin iptalini, müvekkilinin davalı yönetim tarafından ruhsat ve belirli belgeleri teslim almak için şart koşulan feragat ve ödemeyi yapmak zorunda kaldığını, davanın devamını, mahkeme aksi kanaatte ise de istinaf kanun yoluna başvurulması adına kararın tebliğini talep ettiği anlaşıldı.

Davacı vekilinin birleşen davada da aynı iddialar ile feragatin iptali için ayrı bir dava açtığı görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; İstinafın kaldırma kararının usuli olup, mahkeme dosyasıyla birleştirilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına yeni bir delil sunulmadığını, bir başka deyişle usulden bozma kararının esası değiştirecek nitelikte olmadığından mahkemenin ek kararıyla aynı gerekçelerle davacının feragatinin iptali taleplerinin reddinin gerektiğini, ispat yükü üzerinde bulunan davacının iddiasını ispatlayamadığı dikkate alınarak asıl ve birleşen dava yönünden davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; asıl dava yönünden feragat nedeniyle davanın reddine karar verilen dosyada feragatin iptali istemine; birleşen dava yönünden feragat sebebiyle reddedilen dava haricinde ayrı bir dava olarak feragatin iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce davacının iptal talebi ek karar olarak değerlendirilmiş ve talebin reddine karar verilmiştir. Mahkememizce verilen 03/05/2023 tarih ek karar, ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi' nin 06/07/2023 tarih ve 2023/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamıyla kaldırılmıştır. İstinaf ilamının içeriğinden, davacının .... ATM'de görülmekte dava dosyasının incelenmesi gerektiği yönünde kaldırma kararı verdiği anlaşılmıştır.

Ek kararın kaldırılması üzerine yeni bir dosya numarası alınmaması gerekirken sehven mahkememizce yapılan hata sonucu, asıl hüküm kaldırılmış gibi yeni bir esas numarasına kayıt yapılmıştır. .... ATM'nin birleştirme kararı sonucu dosyanın mahkememize gönderilmesi üzerine sistem üzerinden esas numarasının düzeltilmesi teknik olarak mümkün olmamıştır. Bu sebeple asıl davada davacının feragatin iptaline ilişkin talebi ek karar olarak değerlendirilmiş, ancak sistemsel zorunluluk sebebiyle yeni esas üzerinden işbu karar yazılmıştır.

Davadan feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi anlamına gelir. Feragat, hüküm kesinleşinceye kadar, kayıtsız ve şartsız olarak yapılır. Feragat, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur ve sadece irade bozukluğu hallerinde iptali istenebilir. Feragatin iptali aynı davada talep edilebileceği gibi, farklı bir dava açarak da talep edilebilir.

İrade bozukluğu halleri TBK'da yanılma, aldatma ve korkutma olarak düzenlenmiştir. Davacı taraf feragatin iptalini talep ederken, davadan feragat edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ifade edilmiştir. Talep dilekçesinin ekinde yer alan belgelerden taraflar arasında 22/03/2023 tarihinde protokol yapıldığı, protokolün taraf vekillerince yapıldığı ve bu protokol kapsamında davacının davasından feragat ettiği anlaşılmıştır. Davacının dayandığı sebepler taraflar arasındaki işbu protokole aykırılık olup, protokol gereği edimlerini ifa etmeyen tarafa karşı yöneltilecek talepler ayrı bir dava konusu olabilir.

Davacı taraf tacir olup, basiretli davranma yükümlülüğü bulunmaktadır. Somut olayda taraflar aralarında yaptıkları protokol ile anlaşmaya varmışlardır. Protokol taraf vekilleri tarafından imzalandığına göre, anlaşma sırasında tarafların vekillerinden hukuki yardım aldığının da kabulü gerekir. Davacı talebinde aldatma veya korkutmaya ilişkin davalı tarafın herhangi bir eyleminden bahsetmemiş; bu hususta herhangi bir delil de sunmamıştır. Böyle bir durumda basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunan davacının yanılma, aldatma veya korkutma hallerinden birine başvurması mümkün değildir.

Asıl davada talep tarihi 26/04/2023 iken, birleşen davanın talep tarihi 27/04/2023'tür. Aynı talebin birden çok davada görülmesinde hukuki yarar yoktur. Zira derdestlik HMK md. 114'te sayılan dava şartlarındandır. Dolayısıyla davacının asıl davada feragatin iptalini talep ettikten sonra, aynı hususta ayrı bir dava açmasında hukuki yararı bulunmamaktadır; birleşen dava yönünden derdestlik dava şartı eksiktir.

Basit yargılama usulüne tabi davalarda HMK md. 320 uyarınca mümkün olduğunca dosya üzerinden karar verilir. İşbu dosyada datarafların hukuki dinlenilme hakları gereği taraflara dilekçelerini sunmaları ve delillerini bildirmeleri için gereken ihtarlar yapılmış ve bildirilen deliller toplanmıştır. .... ATM tarafından birleşen dosyanın ön incelemesinin duruşmalı olarak yapıldığı, tarafların duruşmada da dinlenildiği görülmüştür. Mahkememizce karar aşamasında tahkikat duruşması yapılmasına gerek olmadığı, yazılı ve sözlü beyanlar ile dosya üzerinden inceleme yapılabileceği kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda açıklanan sebeplerle feragatin iptalinin şartları oluşmadığı, davacının feragatinden dönmesinin mümkün olmadığı kanaati ile asıl dava yönünden talebin reddine, birleşen dava yönünden derdestlik dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş; asıl dava yönünden yapılan değerlendirmenin ek karar mahiyetinde olması sebebiyle yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır