İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/655 K.2024/220

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının ...

36. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, alacağın faizi ve tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına karar verilmesini, TTK 4/2 maddesinde miktar veya değeri beş yüz bin Türk Lirası'nı geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulünün uygulanacağını, basit yargılama usulünde mahkemenin, HMK 320/1 hükmü gereğince eğer mümkün ise dosya üzerinden karar verebileceğini, mahkemeden tüm delillerin işbu dava dilekçesi ile sunulmuş olması,

temini gerekenlerin de ilgili kurum ve birimlerden mahkeme ara kararları ile sağlanabileceği hususları gözetilerek yargılamanın dosya üzerinden duruşmasız yürütülmesini ve karar verilmesini talep ettiklerini, icranın yetkili icra dairesinde başlatıldığını, müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait dava dilekçe ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı araç ile 24/07/2021 tarihinde toplam 1 adet olmak üzere gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ...

36. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalının borcun tamamına ferileri ile birlikte itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, yapılacak yargılama neticesinde davalının ...

36. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile alacağın reeskont avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve ek 6'da yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

İhlal iddiasının 24/07/2021 tarihine ilişkin olduğunu, İlgili tarihte yürürlükte olan mevzuat hükmünün 2022 yılında değiştiğini, geçici maddede tanzimi suretiyle yürürlük tarihi öncesinde tahsil edilmeyen alacaklarda yeni düzenlemenin uygulanmasının hükme bağlandığını, 6001 sayılı Kanunun 30.maddesinin 5.fıkrasında yer alan "idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın" ibaresi, 01/07/2022 tarihinde mülga edilmiş, yeni düzenleme ile "ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza,

araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verileceğini, bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir." şeklinde değiştirildiğini, 6001 Sayılı Kanun Geçici Madde 6- (Ek: 1/7/2022-7417/54 md.),

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kanunun geçiş ücretlerini ödemeden yapılan geçişlere ilişkin olarak verilen veya verilmesi gereken veya bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla ödenmemiş olan para cezaları ve idari para cezaları hakkında kanunun 30ncu maddesinin birinci ve beşinci fıkralarının bu maddeyi ihdas eden kanunla değişik hükümleri uygulanacağını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilmiş olan tutarların red ve iade edilmeyeceğini, İhlalli geçiş iddiasını kabul etmemekle birlikte.

01/07/2022 tarihli değişiklikle birlikte ihlalli geçiş halinde 4 katı tutarında para cezasının tahsili, araç sahibine kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi ve benzeri yöntemlerle bilgi verilmesi şartına bağlandığını, 05/07/2022 tarihinden önce ödenmemiş para cezaları hakkında yeni düzenlemenin uygulanacağı hüküm altına alındığını,

bu bağlamda ihlal iddiası 01/07/2021 tarihine ilişkin olsa da davacının geçiş bedeli ve para cezasının ödenmediği yönünde iddiası bulunduğundan davaya konu geçişin yeni düzenlemenin kapsamında olacağını ve yeni düzenlemeye göre davacının bilgi verme yükümlülüğünü yerine getirmediğinden tahsili yönündeki icra takibinin haksız nitelikte olup itirazlarının yerinde olduğu davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

...'ne müzekkere yazılarak Davalıya ait ... plakalı aracın HGS kartının 24/07/2021 - 30/07/2021 tarihi ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın aktif - pasif mülkiyet kayıtlarının çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

Karayolları Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... Otoyolunda 24/07/2021 - 30/07/2021 tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak Mahkememize bildirilmesi istenilmiştir.

... 36. İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ...esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden bir örneğinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

16/02/2024 tarihinde Uluslararası Karayolu taşımacılık uzmanı Mali Müşavir bilirkişi vasıtası ile bilirkişi raporu alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, ... 36. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Somut olayda takip sebebi ihlalli geçişe dayanmaktadır. Ücretli otoyollardan geçiş sözleşme sorumluluğu doğurmaktadır. Davalı borçlu, ücretli otoyoldan geçerek geçiş ücretini ödeme borcunu yüklenmiş olur.

6001 sayılı Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir.

Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” şeklindedir.

Aynı maddenin 7. fıkrasına göre geçiş tarihinden itibaren 15 gün içinde geçiş ücretini ödeyen kişiler hakkında ceza uygulanmaz.

İhlalli geçişlere ilişkin açılan davalar hizmet sözleşmesine dayalı bir para alacağına ilişkin olması sebebiyle TBK md. 89 ve HMK md. 10 hükümleri uyarınca yetkili mahkeme belirlenir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler uyarınca ücretli otoyollardan geçiş yapan kişiler, geçiş ücretini ödemekle yükümlü olup, ödemenin yapılıp yapılmadığını takip etmek zorundadır. İstanbul BAM 17. HD 2019/105 Esas ve 2022/389 Karar sayılı ilamında “Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.” şeklinde karar vererek geçiş yapanların ödeme yapmadığını bildiğini kabul etmiştir.

İcra inkâr tazminatına ilişkin olarak ise Yargıtay 3. HD 2022/3213 Esas ve 2022/5927 Karar sayılı ilamında “…bu nedenle davacı şirketin 6001 sayılı Kanun’un 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca geçiş ücreti ile kesinleşmiş olan dört katı tutarındaki cezadan ibaret olan alacağını takibe konu ettiği, alacak miktarının belirlenebilir (likit) nitelikte olduğu gözetilerek, alacak miktarının tamamı üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken…” şeklinde karar vererek, geçiş ücreti ile cezai bedelin likit olduğunu içtihat etmiştir.

Yargılamanın basit yargılama usulüne tabi olduğu gözetilerek, Yargıtay 3. HD’nin 2022/7984 Esas ve 2023/1968 Karar sayılı “Şu durumda, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, bu deliller ile dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirilerek 6100 sayılı Kanun'un 320 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olduğu, diğer bir anlatımla duruşma açılmadan karar verilmiş olmakla hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden” şeklindeki ilamı uyarınca duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. Tarafların belirttiği deliller toplanmış, dava dilekçesi, tensip zaptı, ara kararlar ve bilirkişi raporları usulüne uygun olarak taraflara tebliğ edilmiş ve beyanda bulunmaları için yasaya uygun olarak süre verilmiştir.

TBK md. 89 uyarınca davacı alacaklının kendi yerleşim yerinde takip başlatması ve dava açması usule uygun olduğundan, davalı borçlunun yaptığı icra dairesinin v mahkememizin yetkisine itiraz kabul edilmemiştir. Somut olayda dava konusu ... plakalı aracın davalı borçlu adına kayıtlı olduğu ve 24/07/2021 tarihinde bir kez ücret ödemeden davacının sorumluluğundaki otoyoldan geçiş yaptığı görülmüştür. Alanında uzman bilirkişi tarafından hazırlanan rapor uyarınca davacı alacaklının bu ihlalli geçiş sebebiyle 61 TL geçiş ve 244 TL cezai bedel alacağının bulunduğu, aracın HGS bakiyesinin yetersiz olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle; davalı borçlunun takibe yaptığı itirazın yerinde olmadığı kanaatiyle davanın kabulüne ve alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkâr tazminatına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır