İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/98 K.2024/39

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ... A.Ş.'ye ait ... plakalı aracın müvekkili şirkette kasko sigortasının bulunduğunu, 19.07.2021 tarihinde ... plakalı vasıtanın kasko sigortalı bulunan ... plakalı vasıtaya çarptığını ve trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı aracın davalı ...

Sigorta A.Ş. nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet sigortasının mevcut bulunduğunu ve davalı şirkete sigortalı bulunan aracın sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, polis memurlarınca kaza tutanağı düzenlendiğini, dava dışı sigortalıya 4.969,79 TL ödeme yapıldığını, davalı sigorta şirketi aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

E sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı şirketin takibe itiraz ettiğini beyanla; itirazın iptaline, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı vasıtanın Zorunlu Mali Mesuliyet sigortasının mevcut olduğunu, kusurun ve davacı tarafa sigortalı araçta oluşan hasarın miktarının bilirkişi vasıtasıyla tespit edilmesi gerektiğini, trafik kazasında sigortalı araç sürücüsünün tek başına kusurlu olmadığını, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğinden faiz talebinin yerinde bulunmadığını beyanla; davanın reddine, faiz ve icra inkar tazminat isteminin reddine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Ekspertiz raporu örneği, Arabuluculuk Son Tutanak örneği, ödeme dekontları, poliçe örneği, kaza tespit tutanağı örneği, hasar fotoğrafları, fatura örneği, başvuru dilekçesi örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı dosyasının bir suretinin çıkarılarak dosya içerisine alındığı görülmüştür.

... plakalı araç kaydının UYAP sisteminden çıkarılarak dosya içerisine alındığı görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta ... plakalı araca ait kayıtların gönderildiği görülmüştür.

... ne yazılan müzekkerenin cevap verilmiş olduğu, verilen cevapta ... plakalı aracın tescil bilgilerinin gönderildiği görülmüştür.

Mahkememizce verilen ara karar gereğince dosya üzerinde bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyeti 04/08/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsünün dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek, doğrultu değiştirme manevralarını ve manevraları düzenleyen genel kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, çevre yolu üzerinde Topboğazı istikametinden gelip Hassa istikametine doğru seyir halinde iken, ...

Adliyesi hizasına geldiğinde, sol şeritten kontrolsüz bir şekilde sağ şeride doğru manevra yaptığı esnada, aynı yol üzerinde sağ şeritte seyir halinde olan sürücü ...' ın sevk ve idaresindeki aracın sol ön çamurluk kısımlarına kendi aracının sağ taraflarını çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğu,

2918 Sayılı K.T.K.’ nun 46/b,c (hatalı şerit değiştirme), 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 67/ c. (hatalı manevra yapma), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 56/ 1-a (hatalı şerit değiştirmek), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 81/d (kaza mahallini terk etmek) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin neler olduğunun belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/f-j maddesinde (hatalı manevra) tarif edildiği gibi hatalı bir şekilde doğrultu değiştirme manevrası yaparak ... plakalı aracın sol ön kısımlarına,

kendi aracının sağ kısımlarıyla çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğu anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu,

Dava konusu ... plakalı araç sürücüsü ...' ın ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kazada kusurunun bulunmadığı,

Dosya muhteviyatı ve Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tutanağı incelendiğinde, Hasar Ekspertiz raporda belirtilen, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu,

Dava konusu ... plakalı aracın, dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre,10/08/2021 tarihli Hasar Tespit Ekspertiz Raporunda ifade edilen, aracın onarımı için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelleri toplamı olan, 4.969,79 TL'nin (KDV dahil) piyasa koşullarına ve hesaplanan hasar miktarına uygun olduğu,

Davacı sigorta şirketinin farklı tarihlerde toplam 4.969,79 TL ödeme yaptığı ve yaptığı ödeme uyarınca davalı sigorta şirketine rücu edebileceği,

Davalı sigorta şirketinin 09.11.2021 tarihinde temerrüde düştüğü,

İcra takip dosyasında davacının yasal faiz talep edeceğine kanaat getirilmesi durumunda takip tarihi itibariyle işleyen yasal faizin 268,37 TL olarak tespit edildiği, avans faizi talep edeceğine kanaat getirilmesi durumunda işleyen avans faizinin 477 TL olarak tespit edildiği" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Bilirkişi raporunun taraf vekillerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davacı vekilinin bilirkişi raporuna 14/08/2023 tarihli beyan dilekçesi sunduğu, mahkememizin 15/11/2023 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince davacı vekilinin beyan ve itirazları doğrultusunda, sunduğu belgeler dikkate alınarak temerrüt başlangıcı ve faiz hesaplaması hususunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyetinin 22/12/2023 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacı tarafça davalı sigorta şirketine 26.10.2021 tarihinde başvuru yapıldığına dair mail yazışması ibraz edildiği,

Davalı Sigorta şirketinin günü sonunda 8 iş 05.11.2021 tarihinde temerrüte düştüğü,

İcra takip dosyasında davacının yasal faiz talep edeceğine kanaat getirilmesi halinde, takip tarihi itibari ile takip dosyasında ki yasal faizin 272,04 TL olarak belirlendiği, avans faizi talep edileceğine kanaat getirilmesi halinde, takip tarihi itibari ile takip dosyasındaki avans faizin 483,84 TL olarak belirlendiği" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tazminine ilişkin olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

.... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; alacaklı ... A.Ş. vekili tarafından borçlular ... SİGORTA A.Ş. ve ... aleyhine 4.969,79 TL asıl alacak + 321,57 TL işlemiş faiz + 351,70 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.643,06 TL üzerinden takip başlatıldığı, borçlulara ödeme emrinin tebliğ edildiği, borçlu ... SİGORTA A.Ş. vekilinin 21/06/2022 tarihli dilekçesi ile borca itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu ve takibin durdurulmuş olduğu görülmüştür.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Dava konusu somut uyuşmazlıkta; 19.07.2021 tarihinde saat 19.15'de, sürücüsü firar olan ... plakalı aracın, Topboğazı istikametinden gelip Hassa isitikametine seyir halindeyken, ... Adliye sarayı önüne geldiğinde, sol şeritten sağ şeride kontrolsüz bir şekilde geçmek istediği esnada, aracının sağ ön kısmı ile yine aynı istikamette sağ şeritte seyir eden sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön çamurluk kısmına çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası olayının meydana geldiği anlaşılmıştır.

Dava konusu ... plakalı aracın 2010 model ... marka/model motosiklet olduğu, kaza esnasında 196.735 km'de olduğu anlaşılmıştır.

10/08/2021 tarihli Hasar Ekspertiz raporunda, aracın onarımı için değişmesi gereken parçaların; SOL FAR VE SOL SİNYAL LAMBASI olduğu, hasarın onarımı için tamir edilmesi gereken parçaların; SOL ÖN ÇAMURLUK, ÖN TAMPON, MOTOR KAPUTU, ÖN PANEL, SOL FAR ÜST SACI, SOL ÖN SİS FARI ÇERÇEVESİ olduğu, toplam hasar miktarının 4.211,69 TL +KDV (4.969,79 TL KDV dahil) olduğu anlaşılmıştır.

Davacı ... Şirketi nezdinde dava dışı sigortalısı ... A.Ş.'ye ait ... plakalı vasıtanın kaza tarihini kapsar 24.05.2021 başlangıç - 24.05.2022 bitiş tarihli ... sayılı poliçe ile kasko sigortası mevcut bulunmaktadır. Kasko sigortalı vasıtaya 19.07.2021 tarihinde ... plakalı aracın çarptığı ve ... Trafik Denetleme Amirliği'nce maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde, ... plakalı vasıtanın 09.12.2020 başlangıç - 09.12.2021 bitiş tarihli ... sayılı poliçe ile ZMM sigortası mevcut bulunmaktadır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, KTK. m. 91’de belirtildiği üzere işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları karşılamak amacıyla oluşturulmuş bir zarar sigortası türüdür.

2918 sayılı KTK.nun 91.maddesine göre: "İşletenlerin, bu Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."

Yasanın 85/1. maddesine göre de, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüs unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."

Yasanın 91/1. ve 85/1. maddeleri bir arada ele alındığında, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yapan sigortacının poliçede belirlenen limite kadar, işletenin sorumluluğunu üstlendiği sonucuna varılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu 19.07.2021 tarihli trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü'nün % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü Baki ... 'ın ihlal ettiği trafik kuralı olmadığından kazada kusurunun bulunmadığı, ...

Türk Sigorta Şirketi, kasko sigortalı vasıta üzerinde yaptırmış olduğu incelemede ekspertiz raporu ile hasar miktarının KDV dahil 4.969,79 TL olarak tespit edildiği, aracın onarımı için zorunlu olarak değişmesi gereken parçaların ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, hasarın kaza ile illiyet bağının bulunduğu, davacı tarafça davalı sigorta şirketine 26.10.2021 tarihinde başvuru yapıldığı, davalı sigorta şirketinin 8 iş günü sonunda 05.11.2021 tarihinde temerrüte düştüğü, icra takip dosyasında davacının takip tarihi itibari ile takip dosyasındaki avans faizin 483,84 TL olacağı bilirkişi raporu ile sabit olup;

davacı sigorta şirketi tarafından toplam 4.969,79 TL ödeme yapıldığından, davacı şirket yaptığı ödeme uyarınca TTK m.1472 kapsamında sigortalısının haklarına halef olmuş ve kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ZMM sigortacısı bulunan davalı ... Sigorta A.Ş.'ye rücu etmiş olup, bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ve ek raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile ... İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile 4.969,79 TL asıl alacak, 483,84 TL işlemiş faiz ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin istemlerin reddine, asıl alacak likit olmayıp, asıl alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak...

Dava Şartı Dosya No: ...sayılı dosyasından arabulucuya 3.120,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen 07/02/2023 tarihli Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek davalı tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı ve davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek; ret ve kabul oranına göre taraflar aleyhine arabuluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

179,90 TL BAŞVURMA HARCI 179,90 TL PEŞİN HARÇ 179,90 TL PEŞİN HARÇ + 192,63 TL EKSİK HARÇ 86,40 TL VEKALET HARCI 372,53 TL KARAR VE İLAM 111,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ HARCI

+5.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

5.557,20 TL TOPLAM