İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/204 K.2026/79

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin kendi üretimi olan makinelerin ithalat ve ihracatını yaptığı, davalı şirketin ise nakliyat sektöründe faaliyet gösterdiği, taraflar arasında İzmir'den İtalya'ya jant düzeltme makinesi ve sair emtianın taşınması konusunda anlaşma yapıldığını, davacının edimlerini yerine getirerek malları davalıya teslim ettiğini, ancak 10.03.2023 tarihinde teslim alınan ürünlerin taşıma sırasında hasar gördüğünü ve mevcut haliyle teslim edilemediğini, hasara ilişkin fatura, talep formu ve belgelerin dosyaya sunulduğunu, davalıya yapılan bildirimlerin sonuçsuz kaldığını,

davalının teslim edilmeyen ürün için hasarsız teslim evrakı tanzim ettiğini, sigorta sürecinin bu sebeple olumsuz sonuçlandığını, davacının İtalya'daki müşterisine aynı ürünü ikinci kez göndermek zorunda kaldığını, bu süreçte nakliye ve gümrük masraflarının ara satıcı tarafından ödenerek davacıya rücu edildiğini, teslim edilmeyen ilk ürünün bayiye bırakıldığını, hasara ilişkin tüm yazışmaların ve noter ihtarlarının karşılıksız kaldığını, davalının sorumluluğu kabul etmeyerek gerçeğe aykırı beyanlarda bulunduğunu, davacının ise uzlaşmacı tutumuna rağmen ticari itibar ve müşteri kaybı yaşadığını,

oluşan maddi zararın yanı sıra manevi zarar da doğduğunu, ödemelerin Euro cinsinden yapıldığı dikkate alındığında dövizdeki değer kaybı nedeniyle zararın arttığını, tüm bu nedenlerle 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin taşıma işlemi kapsamında yalnızca taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla görev aldığını, fiili taşımanın üçüncü bir firma olan ...tarafından gerçekleştirildiğini, bu nedenle davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu hasarın CMR Konvansiyonu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve | yıllık hak düşürücü sürede dava açılmadığını, davacının hasara ilişkin zamanında bildirimde bulunmadığını, teslim evrakında hasar kaydı bulunmadığını, davaya konu eşyanın ambalajının yetersiz olduğunu, hasarın bu nedenle meydana gelmiş olabileceğini,

davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını, dava dilekçesinde belirtilen zararın belirlenebilir nitelikte olduğunu, manevi tazminatın belirsiz alacak kapsamında ileri sürülemeyeceğini, davalıya yapılan bildirimlerin geç yapıldığını, sigorta tahsilatının yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, dava dosyasına sunulan belgelerin büyük kısmının İtalyanca olup Türkçe çevirilerinin sunulmadığını, tüm taşıma süreci boyunca davalının yükümlülüklerini yerine getirdiğini, CMR uyarınca sınırlı sorumluluk ilkesi gereğince davalının olası sorumluluğunun 8,33 SDR ile sınırlı olduğunu,

faiz başlangıcının dava tarihi olması gerektiği ve reeskont faizi yerine CMR madde 27 uyarınca %5 faiz oranının esas alınması gerektiği hususları ileri sürülerek, davalı aleyhine yöneltilen maddi ve manevi tazminat taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğu, davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce davacı tanıklarının dinlenilmesi için ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, davacı tanığı ... 04/02/2025 tarihli celsede dinlenilmiştir. 05/11/2025 tarihinde Mali Müşavir, Makine Mühendisi, Karayolu Taşımacılığı alanında uzman vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına alınmıştır. Davacı vekili tarafından 10/01/2026 tarihli dilekçesi ile bedel artırım dilekçesi sunmuştur.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında taşınan malın hasarlanması sebebiyle meydana gelen zararın tazmini talebine ilişkindir.

Dava konusu taşıma işinin Türkiye ile İtalya arasında kara yolu ile yapılması sebebiyle ihtilafın çözümünde CMR hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. CMR md. 17 uyarınca “Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.” Aynı maddenin ikinci fıkrasında taşıyıcıya sorumluluktan kurtulma imkânı getirilmiştir.

CMR md. 17/2’ye göre, “Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.” Madde metninden anlaşılacağı üzere, taşıyıcının önlemesi mümkün olmayan durumlardan kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulması mümkün değildir.

Bu hususta Yargıtay 11. HD’nin 2015/817 Esas ve 2015/2126 Karar sayılı ilamında “Taşıyıcıyı sorumluluktan kurtaran haller ise CMR'nin 17/2. maddesinde sayılmış olup, bu hallerden biri de, hasarın taşıyıcının kaçınamayacağı ve önleyemeyeceği bir halden kaynaklanmasıdır. Kaçınılamayacak durumun varlığı için taşıyıcı, deneyimli ve basiretli bir taşıyıcının göstermesi gereken özeni göstermiş olmalıdır.” şeklinde karar verilmiştir.

Dolayısıyla taşıyıcı, gereken tüm özen ve dikkati göstermesine rağmen, kaçınılmayacak bir sebeple taşınan malın zarar görmesinden taşıyan sorumlu olmayacaktır. Burada tüm özen ve dikkatin gösterildiğini ve olayın kaçınılamayacak nitelikte olduğunu taşıyan ispat etmelidir.

Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile sözleşmenin içeriğinden davacının gönderici davalının da komisyoncu olduğu anlaşılmıştır. Davalının fiilen taşımayı gerçekleştiren kişi olmaması sebebiyle zarardan sorumlu olmadığı yönündeki savunması yerinde değildir. Davalı komisyoncunun, taşıma işi sebebiyle meydana gelen zarardan taşıyan ile birlikte müteselsil sorumluluğu bulunmaktadır. Davacı ile yapılan taşıma sözleşmesinin diğer tarafı da davalı olduğuna göre, davalının davacıya karşı sözleşmesel sorumluluğu bulunmaktadır.

Sözleşme konusu taşınan mal jant düzeltme makinesidir. Davacı, ilk gönderilen malın hasarlanması sebebiyle müşterisine ikinci kez gönderim yapmak zorunda olduğunu iddia etmiştir. Dosya kapsamında bulunan maillerden alıcının hasarı süresi içinde taşıyıcıya ihbar ettiği ve malın iadesine ilişkin sürecin başlatıldığı görülmüştür. Süreç içinde malın iadesinden vazgeçildiği ve hasarlı olarak alıcıya teslim edildiği anlaşılmıştır.

Bu durum davacı tarafından iadenin yaratacağı mali yük kaynaklı olarak açıklanmıştır. Malın alıcı tarafından teslim alınması, hasarlı olarak kabul edildiği ve hasar sebebiyle doğan haklardan feragat edildiği sonucunu doğurmamaktadır. Zira malın hasarlı olduğu alıcı tarafından yapılan kontrolde anlaşılmış ve süresi içinde taşıyıcıya bildirilmiştir.

Taşıma senetlerine göre malın taşıyıcı tarafından hasarsız olarak teslim alınması sebebiyle, hasarın taşıma sırasında meydana geldiği kabul edilmiştir. Dolayısıyla meydana gelen zarardan fiili ve akdi taşıyıcı birlikte sorumludur.

Zararın hesaplanması hususunda mahkememize ibraz edilen bilirkişi raporuna göre, makinenin bedelinin 3.400 EURO olduğu, 850 EURO sovtaj bedelinin düşümü ile 2.550 EURO makine bedelinin kadri maruf olduğu tespit edilmiştir. İkinci makinenin gönderilmesine ilişkin gümrük ve nakliye bedellerine ilişkin 400 EURO zararın da kadri maruf olduğu raporda değerlendirilmiştir. SDR kuruna göre sorumluluğun üst sınırı ise 4.014,71 EURO olarak hesaplanmıştır. Bu doğrultuda davacının, talep edebileceği zarar miktarı 2.950 EURO’dur. 06/11/2025 tarihli bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu, denetime elverişli olduğu anlaşıldığından rapor açıklanan tespitler doğrultusunda hükme esas alınmıştır.

Davacı, davasını TL para birimi üzerinden açarak kur tercihini dava tarihindeki değere göre yapmıştır. UYAP sisteminden alınan kur bilgilerine göre dava tarihine göre M.B. efektif satış EURO kuru 34,5234’tür. Bu kura göre davacının zararı 2.950*34,5234=101.844,03 TL olarak hesaplanmıştır.

Davacı maddi zararının yanında, 10.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Manevi tazminatın niteliği konusunda doktrinde tatmin görüşü hakimdir. Bu görüşe göre manevi tazminat, zararın telafi edilmesini veya zarar verenin cezalandırılmasını değil, zarar görende, uğramış olduğu manevi zararı, acı ve üzüntülerini dindirecek veya hiç olmaksa hafifletip azaltacak bir tatmin fonksiyonu görmektedir.

Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına göre manevi tazminat miktarının belirlenmesinde paranın değeri gözetilmeli; zarar gören açısından zenginleşmeye sebep olmayacak, aynı zamanda da sadaka vasfında bir tazminat miktarı belirlenmemelidir. Bunun yanında diğer tarafın da ekonomik olarak mahvına sebep olunmaması gerekir.

Somut olayda davacının, taşıma sözleşmesi uyarınca malın hasarlanması suretiyle meydana gelen uyuşmazlıkta ticari itibar kaybı yaşadığına dair bir delil dosyaya sunulmamıştır. Bu sebeple davacının manevi bir zararının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalının taşıma işi sebebiyle meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, taşınanın alıcıya hasarlı olarak teslim edildiği ve hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, taşıyıcının hasardan sorumlu olmadığına dair ispat yükünü yerine getiremediği ve davacının toplamda 2.950 EURO karşılığı 101.844,03 TL maddi tazminat talebinde bulunabileceği, davacının manevi bir zararının ise bulunmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · ¸