İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/221 K.2025/352

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili sigorta şirkete .../... numaralı "Trafik Sigorta Poliçesi" ile sigortalı bulunan dava dışı ...'ye ait ...

Plaka no.lu aracın İstanbul, Kağıthane'de 11.05.2020 tarihinde davalının malik/işleteni olduğu ... plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından hazırlanan kusur durumunu gösteren kayda göre dava konusu trafik kazasının meydana gelişinde müvekkili şirkete sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, davaya konu olay nedeni ile ödenen sigorta tazminatının, rücu muhatabı olan davalı borçludan tahsili amacı ile gönderilen rücu ihtarının sonuçsuz kalmasına istinaden ....

İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine karşı herhangi bir haklı sebep göstermeksizin itiraz etmiş olmasının davalının kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, davalı borçlu aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmolunması gerektiğini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün 2022/...

Esas sayılı dosyasına karşı yaptığı haksız itirazların iptali ile takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamını, %20'den az olmamak kaydı ile davalılar aleyhine icar inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddini, aracının maddi hasır için 30/06/2020 tarihinde 12.669,79 TL maddi hasır için, 13/07/2020 tarihinde 13.181,39 TL değer kaybı için toplamda 25.851,18 TL ekspertizin belirlemiş olduğu bu tutarın Sompo Sigorta tarafından kendisine ödendiğini, bu tutarın aracının işçilik + parça + değer kaybı olarak kullanıldığını, davanın esastan reddini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davaya ilişkin dava dosyasının 28/07/2023 tarihinde .... Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı 05/03/2024 tarihli Görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi olunduğu, Mahkememizin 2024/221 esas numarasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 24/09/2024 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı gereğince, Dosyanın Adli Trafik Uzmanı, Sigorta alanında uzman ve Makine Mühendisi bilirkişilere tevdine karar verilmiş olup, bilirkişilerin 17/10/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,

"Kusur Yönüyle;

Maliki ve sürücüsü ... olan, davacı Sigrota Şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altında bulunan ... plaka sayılı aracı sevk ve idare edenin, rapor kapsamında izahatları yapıldığı üzere, bahse konu kazanın oluşumunda Asli ve Tam Kusurlu ( "%100 oranında ) olduğu,

Diğer araç olan Maliki ... ya ait ... plaka sayılı aracı sevk ve idare eden ...” nın, rapor kapsamında izahatları yapıldığı üzere kazanın oluşumunda Atfı Kabil Kusurunun bulunmadığı ( *% 0 oranında ),

Hasar Onarım ve Değer Kaybı Zararı ile Sigorta Yönünden Değerlendirildiğinde;

ZMM Sigorta Poliçesi; davaya konu 11/05/2020 tarihli kazaya karışan ... plakalı aracın 05/11/2019-2020 vadeli .../... numaralı ZMMS poliçesinin davacı sigorta şirketi tarafından tanzim edildiği, ZMMS sigortacısının azami sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami teminat limiti 41.000,00 TL ile sınırlı olduğu,

Heyetimizce tespit edilen kusur durumu, hasar bedeli ve değer kaybı zararı deki kanaati

Sayın Mahkeme tarafından kabulü durumunda;

*Maliki ve sürücüsü ... olan, davacı Sigrota Şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile teminat altında bulunan ... plaka sayılı aracı sevk ve idare edenin, rapor kapsamında izahatları yapıldığı üzere, bahse konu kazanın oluşumunda Asli ve Tam Kusurlu ( *%100 oranında ) olduğu,

*Hasar Onarım Tutarı Yönünden Değerlendirme; Yukarıda ayrıntılı olarak verilen hasar fotoğrafları ve eksper raporları incelendiğinde, araçta onarım sırasında değişmesi gereken parçalarında bulunduğu, sadece işçilik olarak Sigorta Tahkim Komisyonunca düzenlenen Bilirkişi raporunda belirtilen tutarın eksik olduğu, kaza sonrası aracın onarımında KDV dahil 12.669,79 TL * nin kadri maruf olarak değerlendirilmesi gerektiği,

*Değer Kaybı Yönünden Değerlendirme; Sigorta Tahkim komisyonuna verilen raporda araçta değer kaybı olmadığı belirtilmiş ise de, aracın hasarlı fotoğraflarından, değer kaybına neden olmayacak farlar, ön tampon gibi parçaların değişimi dışında, ön panjur, motor kaputu ve sağ ön çamurluk onarımı yapılması ve bu parçaların boyanması nedeni ile araçta değer kaybı olacağı, böylece yapılan onarım sonrası aracın değerinin 200.000.-TL olacağı takdir edilerek araçtaki değer kaybının:

212.500 200.000 - 12.500.-TL olduğu

Davacı sigorta şirketi tarafından davalı tarafın maliki olduğu ... plakalı araçta oluşan zarar için; 30/06/2020 tarihinde 12.669,79 TL hasar onarım bedeli,

13/07/2020 tarihinde 13.181,39 TL değer kaybı tazminatı olarak toplam 25.851,18 TL ödeme yapıldığı dikkate alındığında;

30/06/2020 tarihinde ödenen 12.669,79 TL hasar onarım bedel edilemeyeceği, kadri maruf olduğu,

13/07/2020 tarihinde ödenen 13.181,39 TL değer kaybı tazminatından heyetimizce tespit edilen 12.500,00 TL değer kaybı zararının tenzili sonrası; 681,39 TL *nin 13/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edilebileceği.

Ancak, Sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerine ulaşılmıştır.." yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.

Mahkememizin 11/02/2025 tarihli celsesinin 1 numaralı ara kararı gereğince, Davacı vekilinin itirazlarını değerlendirmek üzere bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup,

Bilirkişilerin 25/03/2025 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak,

"Hasar Onarım Tutarı Yönünden Değerlendirme; Yukarıda ayrıntılı olarak verilen hasar fotoğrafları ve eksper raporları incelendiğinde, araçta onarım sırasında değişmesi gereken parçalarında bulunduğu, sadece işçilik olarak Sigorta Tahkim Komisyonunca düzenlenen Bilirkişi raporunda belirtilen tutarın eksik olduğu, kaza sonrası aracın onarımında KDV dahil 12.669,79 TL ' nin kadri maruf olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilinin kök rapora itirazlarında, hasar onarım bedelinde işbu bilirkişi raporunda belirtilen sadece işçilik tutarının dikkate alınması gerektiğini, yukarıda ekran görüntüsü de bulunan ve onarım sırasında bağımsız eksper tarafından düzenlenen rapor dahilinde ve onarım için değişen parçalarında tedariği ve fatura karşılığı ödendi; belgelendirilmesine karşın, parça bedelinin hasar onarım bedeline dahil edilmemesi gerektiğini, STK kararının kesin olarak verildiğini iddia ettiği görülmüş olsa da,

Dosyaya kök rapor sonrası herhangi bir belge de sunulmamış olduğu görülmekle, kalınarak, davalı tarafın aracında oluşan maddi zararın 12.669,79 TL olduğu (KDV dahil) görüşümüzde değişikliğin söz konusu olmadığı kanaatine varılmaktadır.." yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporlarının taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkartıldığı, davacı vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesini dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Dairesi 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davacı, dava konusu trafik kazası sebebiyle meydana gelen kazada ödediği sigorta tazminatının rücunu talep etmektedir. Dle meydana gelen kazada ödediği sigorta tazminatının rücunu talep etmektedir. Dolayısıyla davacının aktif husumeti halefiyet ilkesine dayanmaktadır.

TTK md. 1472 uyarınca, sigortacı tarafından sigortalısının talebi üzerine sigorta tazminatı ödemesi yapılması halinde sigortacı, sigortalısının haklarına halef olur.

Başka bir anlatımla sigortacı; sigorta tazminatı ödemesine sebep teşkil eden somut olay akabinde, sorumlulara karşı, diğer tarafın onayını gerektirmeksizin, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat etmek koşuluyla, sigortalısının haklarına halef olur ve sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, söz konusu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder.

Davacı, dava dışı sigortalısına ödeme yaptığına ilişkin belgeleri dosyaya ibraz ettiğinden halefiyet ilkesi gereği işbu davayı açmakta aktif husumetinin bulunduğunu ispatlamıştır.

Dava konusu kaza, 11/05/2020 tarihinde davacının sigortalısı olarak kayıtlı ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında meydana gelmiştir. Kaza tarihinde davalının, aracın zorunlu sigortacısı olması ve kazanın riziko kapsamında olması sebebiyle davalının pasif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Yapılan bilirkişi incelemesi ile davacının meydana gelen hasar onarım bedelinin davalıda talep edemeyeceği dolayısıyla talep edilen tutarlar yönünden yapılan ödemelerin mahsubu ile sadece değer kaybı tutarındaki 681,39 TL nin tahsili davalıdan talep edilebileceği kanaatine varıldığından davanın bu tutar yönünden kabulü ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine ve icra inkar tazminatı talebinin de alacağın dava başından itibaren likit olmadığı kanaatine varıldığından reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır