İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/239 K.2025/452

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (rücuen tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurum bünyesinde hizmet alımı kapsamında çalışmış olan ... tarafından müvekkili kurum aleyhine işçilik alacakları talebiyle açılan davada verilen .... İş Mahkemesinin 12/11/2019 tarih, ...E.... K. sayılı davanın kabulü kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 50. Hukuk Dairesinin 26/01/2023 tarihli ... E., ...

K. Sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun reddine kesin karar verildiğini, kararda hükmolunan alacak kalemlerinin davacı tarafından .... İcra Dairesinin...

E. sayılı icra dosyası ile ilamın icra takibine konulması neticesinde icra dosyasına 30.03.2023 tarihinde (stopaj dahil) 92.150,86-TL yatırılarak dosya borcunun kapatıldığını ve 26.07.2023 tarihinde 1.781,19-TL yargılama harcı ödemesi yapıldığını, yüklenici firma olan davalılardan herhangi bir ödeme yapılmaması sebebiyle müvekkili kurumun alacağını rücuen tahsil amacıyla dava/icra takibi yoluyla talep etme zarureti hasıl olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin diğer hukuki hakları saklı kalmak kaydıyla;

davanın kabulüne, davalı firmaların çalışanı davadışı çalışan ...'e ödenen toplam tutardan davalı firmaların sorumluluğundaki 93.932,05-TL ödemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.109 hükmü gereğince şimdilik 30.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihinden hesaplanacak avans faiziyle birlikte (davalı ... ... ŞİRKETİ yönünden 10.000,00-TL, davalı ... ... HİZ. VE TİC. LTD.

ŞTİ. yönünden şimdilik 10.000,00-TL, davalı ... ... yönünden şimdilik 10.000,00-TL) tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin de davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ... LTD. ŞTİ. vekilinin 20/05/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle. 2 yıllık zaman aşımı defi’in de bulunduklarını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, 4857 Sayılı İş Kanunun 112.

Maddesinin 6. Ek fıkrasında (Ek fıkra:21/2/2019-7166/11 md.) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmeyeceğini,

kaldı ki anılan tarihten itibaren kamu da çalışan işçilerin tüm özlük hakları ile birlikte devlet kadrosuna geçirildiğini, müvekkili şirketin husumet ehliyeti olmadığını, beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... TİC. LTD. ŞTİ. vekilinin 22/05/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, görev ve yetki itirazları olduğunu, yetkili ve görevli mahkemenin ...

Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirket bünyesinde belirli süreli iş sözleşmesi kapsamında çalıştığını, dava sonra farklı firma bünyesinde ve aynı iş yerinde çalışmaya devam ettiğini, 4857 sayılı İş Kanununun 6. maddesinde işyeri devrinin düzenlendiğini, devreden ve devralan işverenlerin sorumluluk esaslarının belirlendiğini, buna göre dava dışı işçinin iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçları ile birlikte devralan firmaya geçtiğini, müvekkilinin sorumluluğuna dair herhangi bir düzenleme yapılmadığını beyanla;

davanın usul ve esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... İNŞAAT HİZMETLERİ VE TİC. LTD. ŞTİ.'ne usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneğinin, .... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

.... İş Mahkemesinin ... sayılı dosyasının bir örneğinin gönderildiği görülmüştür.

SGK'ya yazılan müzekkereye cevap verildiği, dava dışı işçiye ilişkin kayıtların gönderildiği görülmüştür.

Mahkememizin 25/09/2024 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmış olup, bilirkişi 18/11/2024 tarihinde sunmuş olduğu raporunda sonuç ve özet olarak;

"Dava dışı işçi ...'in, (davaya konu olan alacaklar döneminde) 21.03.2011- 30.11.2016 tarihleri arası + 4 aylık boşta geçen sürenin ilavesi ile (toplam:2.195 gün) davalı şirketlerin işçisi olarak .../... işyerlerinde “özel güvenlik görevlisi” olarak çalıştığı,

İstanbul BAM 50 Hukuk Dairesi incelemesinden geçen (26.01.2023 tarih ....) .... İş Mahkemesi'nin 12.11.2019 tarih .... sayılı karar ile hüküm altına alınan alacaklar (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, işlemiş faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti) için davacı ... ... tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyasına 30.03.2023 tarihinde 92.150,85 TL + 26.07.2023 tarihinde 1.781,19 TL yargılama harcı olmak üzere toplam: 93.932,04 TL ödendiği,

Yasal düzenlemeler, Yargıtay'ın ve İstanbul BAM Hukuk Dairesi'nin emsal kararları, davacı Kurum ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alımı Sözleşmelerinin 22. Maddesi ile 36/5-7 maddeleri (madde metinleri yukarıda yazılmıştır) birlikte değerlendirildiğinde;

Davacı ... ... ile davalı şirketler arasında “asıl işveren- alt işveren ilişkisinin” bulunduğuna,

Davacı ... ... tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyasına 30.03.2023 tarihinde 92.150,85 TL ödendiği ayrıca 26.07.2023 tarihinde 1.781,19 TL olmak üzere toplam: 93.932,04 TL olarak yapılan ödeme + avans faizler ile birlikte borçluların sorumlulukları" yönünden hesaplama yapılmıştır.

Mahkememizin 29/01/2025 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince .... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasına borçlu tarafından harçlarda dahil olmak üzere hangi tarihte ne kadar ödeme yapıldığı bilgisinin celbedildiği görülmüştür.

Mahkememizin 29/01/2025 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı gereğince davacı vekiline ödemeye ilişkin belgelerin sunulması hususunda 2 haftalık kesin süre verildiği, 06/02/2025 tarihli beyan dilekçesi ve eki makbuzların sunulduğu görülmüştür.

Mahkememizin 29/01/2025 tarihli celsesinin 3 nolu ara kararı gereğince bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 17/04/2025 tarihinde sunmuş olduğu ek raporunda sonuç ve özet olarak;

"1- Davalı ... Güv. Hiz. Ltd. Şti. ile davalı ... Özel Güv... Şti. vekili tarafımca düzenlenen 19.11.2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı yapmış oldukları itirazlarına iştirak olunmadığına,

2- Davalı ... Özel Güv... Ltd. Şti. vekilinin, “ıslaha karşı zamanaşımı itirazına” iştirak olunmadığına,

3- İstanbul BAM 50 Hukuk Dairesi incelemesinden geçen (26.01.2023 tarih ....) .... İş Mahkemesi'nin 12.11.2019 tarih .... Sayılı karar ile hüküm altına alınan alacaklar için, davacı Kurum tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün... E. sayılı dosyasına 30.03.2023 tarihinde 89.936,97 TL, ayrıca 26.07.2023 tarihinde yargılama harcı: 1.781,19 TL + 21.08.2023 tarihinde stopaj vergi ödemesi: 2.165,28 TL olmak üzere toplam: 93.883,44 TL ödendiğine,

4- Davacı Kurum tarafından .... İcra Müdürlüğü... E. sayılı dosyasına 30.03.2023 tarihinde 89.936,97 TL, ayrıca 26.07.2023 tarihinde yargılama harcı:1.781,19 TL + 21.08.2023 tarihinde stopaj vergi ödemesi: 2.165,28 TL olmak üzere toplam: 93.883,44 TL olarak yapılan ödeme + avans faizler ile birlikte; ... Güv. Hiz. Ltd. Şti. İçin 23.976,87 TL, ... Şti. İçin 28.460,36 TL, ... ... İnşaat Hizmetleri Ve Tic. Ltd. Şti. İçin 41.446,21 TL hesaplanarak" rapor tanzim edildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; taraflar arasında düzenlenen Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmesi gereğince davacının dava dışı işçiye ödemek durumunda kaldığı işçilik alacaklarına ilişkin bedelin davalı şirketlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 07.12.2017 tarih ... E. ... K. sayılı ilamı ile onanan .... İş Mahkemesi'nin 08.02.2017 tarih ve .... sayılı kararı, İstanbul BAM 50. Hukuk Dairesi incelemesinden geçen (26.01.2023 tarih ... E. ...K.) .... İş Mahkemesi'nin 12.11.2019 tarih .... sayılı kararı) ile davacı Kurum ile davalılar arasında yapılan “hizmet alımı sözleşmeleri” birlikte değerlendirildiğinde; Davacı ... (...) ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin olduğu tartışmasızdır.

4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesinde "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmü yer almaktadır.

Kanunun kullandığı "birlikte sorumluluk" deyiminden tam teselsülün kastedildiği sonucuna varmak gerekir. Böylece alacaklı işçi; kendi işvereni olan alt işverenden alamadığı işçilik haklarını dilerse alt işverenden, dilerse asıl işverenden isteyebilecek hatta her ikisinden birden talepte bulunabilecektir. Asıl işverenin ödemek zorumda kaldığı tutarlar için alt işverene rücu etmesi mümkündür.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişi raporu, ek raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ...'in, 21.03.2011- 30.11.2016 tarihleri arası ve 4 aylık boşta geçen sürenin ilavesi ile (toplam:2195 gün) davalı şirketlerin işçisi olarak .../... işyerlerinde “özel güvenlik görevlisi” olarak çalıştığı, İstanbul BAM 50. Hukuk Dairesi incelemesinden geçen (26.01.2023 tarih ....) ....

İş Mahkemesi'nin 12.11.2019 tarih .... sayılı karar ile hüküm altına alınan alacaklar (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, işlemiş faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti) için davacı ... ... tarafından .... İcra Müdürlüğü...

E. sayılı dosyasına 30.03.2023 tarihinde 89.936,97 TL, ayrıca 26.07.2023 tarihinde yargılama harcı:1.781,19 TL + 21.08.2023 tarihinde stopaj vergi ödemesi: 2.165,28 TL olmak üzere toplam: 93.883,44 TL ödendiği, yasal düzenlemeler, Yargıtay'ın ve İstanbul BAM Hukuk Dairesi'nin emsal kararları, davacı kurum ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alımı sözleşmelerinin 22. maddesi ile 36/5-7 maddeleri birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı ... ... ile davalı şirketler arasında “asıl işveren- alt işveren ilişkisinin” bulunduğu anlaşılmış olup, dava dışı işçinin kapsamında çalıştırdığı hizmet alımı sözleşmesine göre, davacı şirketin ödemek zorunda kaldığı dava dışı işçiye ait ödemeyi yüklenici şirketlerden rücu edebileceği, davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı süre ile sınırlı olmak üzere ödenen bedelden sorumlu olduğu, ödemenin dava dışı işçinin davalı şirketteki çalışma sürelerini de kapsadığı anlaşılmakla;

bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 23.976,87 TL'nin 21/08/2023 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ...'nden alınarak davacıya verilmesine, 28.460,36 TL'nin 21/08/2023 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ...

Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 41.446,21 TL'nin 21/08/2023 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... İnşaat Hizmetleri ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2024/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.800,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı gözetilerek,

davalılar aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ

427,60 TL BAŞVURMA HARCI 512,33 TL PEŞİN HARÇ 1.091,80 TL TAMAMLAMA HARCI 2.000,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ 4.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

+ 60,80 TL VEKALET HARCI

8.092,53 TL TOPLAM