İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/281 K.2025/121

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili aleyhine .... İcra Dairesi ...

E. Numaralı dosya ile 108.000-TL bedelli bono kambiyo senetlerinden kaynaklanan icra takibi ikame edildiğini, 05/04/2022 tarihinde müvekkilinin evinin bahse konu icra takibi ile satışının yapılacağını, İİK 72/3 maddesi gereği %15 teminat karşılığı icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir talep ettiklerini, müvekkilinin işvereni ...'in müvekkilinin müzayaka halinde olmasından faydalanarak iş akdi devam ederken teminat adı altında müvekkilinden bono aldığını, almış olduğu senedi ciro ederek icra alacaklısı davalı ...'a teslim ettiğini,

Davalı ...'ın senedin bedelsiz ve müvekkilinin zor durumundan faydalanarak teminat karşılığı olduğunu bildiği halde kambiyo senedinde cirantaya ileri sürülecek defilerin sınırlı olmasından faydalanarak haksız menfaat elde etmek için müvekkili aleyhine icra takibi ikame ettiğini, icra takibini hem müvekkiline hemde göstermelik olarak işverene yönelterek kötüniyetini gizleme gayretinde olduğunu, müvekkili işçi, işveren ... bünyesinde 2015 senesi sonu 2016 senesi başlarında kesim ustası olarak istihdam edilmeye başlandığını, Kendisine sonradan idari işlerin de verildiğini,

...' in müşkül insanlar adına kurduğu firmalar üzerinden naylon fatura gibi yasal olmayan çeşitli faaliyetlerden gelir elde ediyor olması sebebiyle eşi ... üzerine kurduğu ...Yat. Danş. San. Ve Tic.

A.Ş. isimli firmanın işyerinde ... tarafından müvekkili işçi istihdam edildiğini, işverenin müvekkiline kullandırdığı ... plakalı aracın ve işveren firma üzerine gelecek vergi borcu ve hacizleri işlevsiz kılmak amacıyla müvekkili üzerine devredeceğini iddia ettiği makinelerin teminatı, keza tazminat yükümünden de kurtulmak için şahsı lehine müvekkiline bono imzalatarak teslim aldığını, müvekkilinin senedi boş olarak imzaladığını fakat aceleye getirilmesi ve üzerinden çok uzun zaman geçmesine rağmen hangi kısımların boş olduğunu tam hatırlayamadığını,

müvekkili işten ayrıldıktan sonra ...'in senedi müvekkiline iade etmek yerine birlikte mal kaçırma ve firma işlerini gerçekleştirdiği gizli ortağı ...'a ciro ederek teslim ettiğini, takibe konu senet ile ilgili müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi için %15 teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verilmesine, karşı taraf aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncelikle görev yönünden itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın .... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile 108.000,00-TL bedelli bono kambiyo senetlerinden kaynaklanan icra takibinden kaynaklı olarak menfi tespit davası açtığını, söz konusu menfi tespit davası sebebi ile İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğunu, davacı tarafın iddia ve beyanlarının tamamıyla çelişkiler ile dolu olduğunu, kendisinin ...Yat. Danş. San.

Ve Tic. A.Ş. Firmasında çalıştığını beyan ettiğini, bu diğer davalı ...'nin de eşine ait olan bu şirkette müdür olarak çalıştığını beyan ettiğini, bu firmanın adresinde çalıştığını, bu şirketin işlerini yaptığını beyan ettiğini, söz konusu açılacak davada da işveren sıfatı firmanın müdürü olan ...'e ait olmadığını, işveren sıfatının ...Yat. Danş. San. Ve Tic. A.Ş. Firmasına ait olduğunu, davalının kendi beyanında ...Yat. Danş. San. Ve Tic.

A.Ş.'nin çalışanı olduğunu beyan ettiğini, söz konusu diğer davalı ...'nin de sgk kayıtlarının çıkartılması halinde bu kişinin de ...Yat. Danş. San. Ve Tic. A.Ş. firması çalışanı olduğunun tespit edileceğini, davalının tamamıyla hukuka aykırı olarak işçi - işveren ilişkisini haksız ve gerçeğe aykırı olarak ileri sürerek menfaat elde etme gayesinde olduğunu, kaldı ki SGK kayıtlarında da tespit edileceği üzere davalı ...

Şirketi çalışanı olduğunu, Ticaret Sicil Gazetesinden firma bilgilerinin incelendiğini, söz konusu şirketin sahiplerinin ... ve ... olduğunu, diğer davalı ...'nin söz konusu şirketle herhangi bir bağının bulunmadığını, davacı tarafın beyanlarında takip konusu senedi kendisinin kullandığı ... plakalı aracın devri için verdiğini beyan ettiğini, yani aralarında ticari bir alım satım işlemi olduğunu kendisinin beyan ettiğini, söz konusu senetin davacı yanın beyanından da anlaşılacağı üzere teminat senedi olmadığını, kaldı ki senet üzerinde de nitekim teminat senedi olduğunun yazmadığını,

söz konusu senede ilişkin herhangi bir sözleşme bulunmadığını, söz konusu senedin teminat senedi olduğuna ilişkin yazılı herhangi bir somut delil bulunmadığını, öncelikle usulüne uygun bir vekaletnameyle ikame edilmeyen işbu davanın görev itirazlarının kabulü ile İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmesine,

işbu talepleri uygun görülmez ise dilekçe ekinde sunmuş oldukları deliller ve ispat vasıtaları neticesinde esasa girilerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, işbu davanın açılmasından ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İİK md 72/4 uyarınca alacağının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyanın .... İş Mahkemesi' nin ...esas ... karar sayılı 14/03/2024 tarihli Görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi olduğu anlaşıldı. Tarafların ticaret sicil kayıtları incelenmiştir. Tarafların sunmuş oldukları dilekçeler ve dilekçelerinin eklerinde sunmuş oldukları deliller incelenmiştir.

GEREKÇE

Dava, üçüncü kişi tarafından İİK md. 89/3 uyarınca açılan menfi tespit davasıdır.

İİK md. 89 uyarınca alacaklı, borçlunun üçüncü kişilerdeki mal ve alacaklarının haczini talep edebilir. Bu haciz üzerine üçüncü kişiye birinci haciz ihbarnamesi gönderilir. Üçüncü kişi, yedi gün içinde borcunun bulunmadığı veya borçluya ait malın kendisinde olmadığını icra müdürlüğüne bildirmek zorundadır. Bu şekilde ihbarnameye itiraz etmeyen üçüncü şahıs yönünden borcun bulunduğu veya malın elinde bulunduğu sonucu doğar.

Bu hukukî sonuç üçüncü kişiye ikinci haciz ihbarnamesi ile bildirilir. İkinci haciz ihbarnamesine karşı da aynı sebeplerle itiraz hakkı bulunmaktadır. İkinci haciz ihbarnamesine de itiraz etmeyen borçlunun borcunu icra dairesine ödemesi veya malı icra dairesine teslim etmesi istenir.

İtirazda bulunmayıp, borcu da ödemeyen üçüncü kişiye üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilerek on beş gün içinde borcu ödemesi veya malı teslim etmesi ya da aynı süre içinde menfi tespit davası açması gerektiği bildirilir. Açılacak olan menfi tespit davasında üçüncü kişi, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur.

Üçüncü kişi açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu menfi tespit davaları maktu harca tabidir. Dava açılması için öngörülen on beş günlük süre, niteliği itibariyle hak düşürücü süre olup, bu durum mahkemece re’sen araştırılır.

Eldeki dava .... İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile açılmış, mahkeme tarafından takip borcunun kambiyo senedine dayanması sebebiyle 14/03/2024 tarihinde görevsizlik kararı verilmiştir. Görevsizlik kararının istinaf incelemesi olmaksızın kesinleşmesi üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

.... İş Mahkemesi tarafından her ne kadar takip konusu borcun kambiyo senedinden kaynaklanması sebebiyle görevsizlik kararı verilmiş ise de, Yargıtay 11. HD’nin 2023/5228 Esas ve 2023/6468 Karar sayılı ilamı ile “Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede görüleceğine dair açık bir kanuni düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesi esastır.

2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda Kanun'da özel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir.” şeklinde karar verilerek İİK md. 89/3 uyarınca açılan menfi tespit davalarında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğuna

hükmetmiştir.

Açıklanan sebeplerle İİK md. 89/3 uyarınca açılan menfi tespit davalarında takip konusu borcun kambiyo senedinden kaynaklanmasının mahkemelerin görevinin belirlenmesinde etkisinin bulunmaması, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin İş Mahkemesi olduğu anlaşıldığından karşı görevsizlik yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır