İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/289 K.2025/391

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... A.Ş. tarafından alınan ...Asliye Ticaret Mahkemesi 04/04/2024 tarihli 2024/... Değ. İş, 2024/... K Sayılı İhtiyati Haciz kararı sonrasında 08/04/2024 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı icra edildiğini, sonrasında ise esas takibe geçildiğini, ancak davacı müvekkilinin takip alacaklısı şahsa böyle bir borcu bulunmadığını, davalı ... A.Ş. tarafından .... İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyasında müvekkili ... aleyhine 07/11/2022 tanzim tarihli 30/11/2022 vade tarihli 35.000,00-TL, 07/11/2022 tanzim tarihli 31/12/2022 vade tarihli 50.000,00-TL, 07/11/2022 tanzim tarihli 31/01/2023 vade tarihli 50.000,00-TL, 07/11/2022 tanzim tarihli 31/06/2023 vade tarihli 250.000,00-TL olmak üzere toplam 385.000,00-TL bedel için kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığını, davalı şirket ile müvekkili arasında 15/01/2022 tarihinde Franchise Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme süresince müvekkili ... tarafından söz konusu sözleşme hükümleri ve yükümlülüklerinin eksiksiz yerine getirildiğini, ödemelerin eksiksiz yapıldığını,

davalı yanca, müvekkili ile imza olunan Franchise sözleşmesinin 8.5.maddesi gereğince teminat mektubu olarak 4 adet boş senetin teslim alındığını, davalı yanca haksız ve kötü niyetle müvekkilince imzalanan açık senetlerin üzerinin doldurularak müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını beyanla; öncelikle kötü niyetle açılan takibin durudulmasına, akabinde iptaline, yapılacak yargılama ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespit edilmesine, müvekkilinin, olası bir durumda her ne nam altında olursa olsun ödeme yapma zorunda kalması halinde yapılan ve yapılacak kesintiler ile birlikte dava tarihine kadar ve dava tarihinden sonra,

fazladan ödenen, ödenecek veya ödenmek zorunda kalınacak bedellerin davalıdan faiziyle birlikte istirdatına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili arasında 15/01/2022 tarihinde Franchise Sözleşmesi imzalandığını, davacının iddia ettiğinin aksine bu sözleşmenin 8.5. maddesi doğrultusunda herhangi bir boş senet alınmadığını, müvekkilinin herhangi bir boş senedi doldurmadığını, senetlerin davacıdan alındığı şekliyle icra takibine konulduğunu, somut olayın konusu olan bonoların neye ilişkin teminat olarak verildiğinin ne sözleşmede ne de bonoların ön veya arka yüzünde yazmadığını, dosya kapsamına davacı tarafından böyle bir delil sunulmadığını, beyanla;

davacının ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat şartının sağlanmaması ve gerekli şartların oluşmaması sebebiyle reddine, davacının borçlu olmasına rağmen ödemeyi geciktirme amacı ile kötü niyetli açtığı işbu davanın reddine, işbu dava kötü niyetli olarak ikame edildiğinden davacının borç bedelinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği, Franchise Sözleşmesi örneği, cari hesap dökümleri, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

İhtiyati tedbir talebine ilişkin mahkememizin 13/06/2024 tarihli ara kararı ile icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına dair tedbir karar verildiği, ancak teminatın süresi içerisinde yatırılmadığı görülmüştür.

İstanbul Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği görülmüştür.

Mahkememizin 09/10/2024 tarihli celsesinin 7 nolu ara karar gereğince dosya ile tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 23/03/2025 tarihli üst yazı ekinde sunulan raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacı/Davalı tarafından düzenlenen/alınan faturaların Davacı/Davalı tarafların Yasal Defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, Faturalarla ilgili Mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, belgelerin kaydedildiği dava döneminde Davalı tarafın Açılış ve kapanış kayıtlarının Kanunun ön gördüğü süreler içinde yaptığı, Davalı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, Davacı tarafın 2022 yılı yevmiye defteri kapanış kaydını yaptırmadığı, 2023 yılının yevmiye defteri Noter Kapanış kaydının süresinde yapıldığı, 2024 yılı için ise Kanunun öngördüğü sürenin henüz dolmadığı,

Taraflarca paylaşılan kanuni defter ve belgeler özelinde Davacı kayıtlarının eksik ve hatalı tutulmasından kaynaklı Davalı taraf Kanuni Defter kayıtları esas alınarak bu rapor hazırlandığı,

Davacının iddia ettiği, takibe konu edilen adet toplam 385.000.-TL değerindeki senetlerin, Davacı taraf kanuni defter kayıtlarında yer almadığı, Senetlerin Davalı kanuni defter kayıtlarında 10.11.2022 tarihinde Senet tahsilatı olarak yer aldığı,

Dava dosyasında yer alan bilgilere istinaden, Davacı vekilinin 09.10.2024 tarihinde sunduğu belge ışığında 31.06.2023 tarihli 250.000.- TL değerindeki senedin paylaşılan “Teminat Senedidir, .../İmza” bilgileri ışığında 31.06.2023 tarihli 250.000-TL tutarındaki senedin, Teminat senedi olma ihtimali kuvvetle muhtemel olduğu,

Davalı tarafın .... İcra Müdürlüğü ... E. dosyasında 15.04.2024 takip tarihli icra takibinde, takibe konu ettiği 4 adet senetten kaynaklı talep ettiği 385.000- TL tutar kadar Cari Hesaptan kaynaklı Davalı tarafın Alacaklı olmadığı,

Davalı kayıtlarında yer almayan Davacı tarafın düzenlediği “31.05.2022 tarihli GIB- 202202/31.05.2022//S.16/... ... LOJİSTİK A.Ş düzenlediği 30.852,36 TL” fatura ile Davacının 03.01.2024 tarihli 28.130- TL'a Banka kanalı ile ödeme tutarı davalı kayıtlarında, Davacı tarafa Alacak verildikten sonra Davalı tarafın takip tarihinde olması gereken Alacak tutarı 158.709,59 TL olacağı,

Raporda belirtildiği üzere, (senetlerin hukuki durumu Sayın Mahkemeye ait olmak üzere) Davalı tarafın takibe konu edebileceği Cari Hesaptan Kaynaklı Alacak tutarının 158.709,59 TL olabileceği, davalının icra takibini 226.290,41 TL fazla olarak takibe başladığı,

Davalının Takip tarihi (15.04.2024) ile Davacı tarafından icra dairesine ödeme tarihi (11.07.2024) arasındaki süre için Davalının icra takibinde Talep ettiği Yıllık Reeskont Avans Faiz oranından hesaplanan Faiz tutarının 19.576,72 TL olacağı,

İcra takibinde Davacı tarafından 11.07.2024 tarihinde 673.042- TL olarak icra takip bedelinden, rapor özelinde tespit edilen Davalının icra takibi sonunda tahsil etmesi gereken (Anapara/ 158.709,59 TL + Faiz/ 19.576,72 TL=)178.286,31 TL'lik tutar ve Davalının Alacak tutarı olarak tespit edilen (Ana para + Faiz toplamı) 178.286,31 TL üzerinden, Davalı tarafa ödenmesi gereken 178.286,31 TL'lik tutara ilave edilerek, Davalı tarafından tahsil edilen 673.042.- TL tutardan düşülerek, Kalan tutar (Davalı tarafından Fazla Tahsil edilen tutar) Davacı tarafa, dava dilekçesinde talep ettiği (Talepte bağlılık) şekilde iadesinin yapılması gerekeceği" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; davacı tarafından davalıya teminat olarak verildiği iddia olunan bonolar nedeniyle başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, yargılama sırasında davacı tarafça takip dosyasına ödeme yapılması sebebiyle davaya istirdat davası olarak devam edilmiştir.

Davalı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış kayıtlarının Kanunun ön gördüğü süreler içinde yaptığı, bu itibarla lehine delil olma vasfına sahip olduğu, davacı tarafın 2022 yılı yevmiye defteri kapanış kaydını yaptırmadığı, 2023 yılının yevmiye defteri Noter Kapanış kaydının süresinde yapıldığı, 2024 yılı için ise Kanunun öngördüğü sürenin henüz dolmadığı, taraflarca paylaşılan kanuni defter ve belgeler özelinde davacı kayıtlarının eksik ve hatalı tutulmasından kaynaklı davalı taraf defter kayıtları esas alınarak bilirkişi incelemesi yapıldığı,

davacının iddia ettiği, takibe konu edilen toplam 385.000 TL değerindeki 4 adet senedin davacı tarafın defter kayıtlarında yer almadığı, senetlerin davalının defter kayıtlarında 10.11.2022 tarihinde senet tahsilatı olarak yer aldığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf iddia ve savunmaları, ticari defter ve kayıtları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasındaki takibe konu senetlerden yalnızca 31.06.2023 tarihli 250.000 TL değerindeki 1 adet senedin “Teminat Senedidir, Erdinç Hazar/İmza” şeklinde imzalandığı, ancak neyin teminatı olduğuna dair senet üzerinde bir açıklama bulunmadığı, ayrıca senetlerin boş olarak verildiği ve anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddia edilmiş ise de bu hususa ilişkin davacı tarafından yazılı delil ibraz edilmediği, dolayısıyla davacının senetlerin teminat senedi olduğu ve senetlerin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu iddiasını ispatlayamadığı kanaatine varılmış, davaya istirdat davası olarak devam edilmesi sebebiyle;

bilimsel, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının davalıya aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap sebebiyle borçlu olduğu miktar esas alınarak ve takip dosyasında alınması gereken fer'i nitelikteki kalemler mahkememizce resen hesaplanarak. Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasına ödeme yapmış olması sebebiyle.

342.513,55 TL icra takibinde kesinleşen miktar, 28.178,08 TL faiz, 31.168,74 TL harç bedeli ve 50.777,71 TL vekalet ücreti olmak üzere toplamda 452.638,08 TL yönünden davalıya borçlu olmadığının tespiti ile bu miktarın 11/07/2024 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, koşulları oluşmadığından kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:... sayılı dosyasından arabulucuya 3.600,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı, tarafların arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı ve davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği gözetilerek;

taraflar aleyhine ret ve kabul oranına göre arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI

427,60 TL BAŞVURMA HARCI 6.574,84 TL PEŞİN HARÇ 6.574,84 TL PEŞİN HARÇ 1.985,00 TL TAMAMLAMA HARCI 1.985,00 TL TAMAMLAMA HARCI + 22.359,86 TL EKSİK HARÇ 105,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ 30.919,70 TL KARAR VE İLAM HARCI 4.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ

+ 60,80 TL VEKALET HARCI

13.153,24 TL TOPLAM