İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/361 K.2025/716

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket nezdinde ... numaralı ...

Poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç ile davalı şirkete zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası ile sigortalı ... plakalı araçlar arasında trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle müvekkili şirket tarafından 14.343,28-TL hasar tazminatı ödendiğini, dava konusu kazanın oluşumunda, davalı sigorta şirketine ZMSS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün asli ve %75 kusurlu, müvekkili şirket nezdinde sigortalı olan aracın sürücüsünün ise kusursuz olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle davalı tarafından, kusur oranına isabet eden 10.757,46-TL'nin ödenmesinin gerektiğini, ancak davalı tarafından 3.585,82-TL ödeme yapıldığını,

bakiye 7.171,64-TL ödenmediğini, davalı tarafından ödemesi gerçekleştirilmeyen bakiye tazminat miktarının rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2023/... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiğini, davalının takibe, borca ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, meydana gelen kazada, davalı şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün asli ve %75 kusurlu olduğu,

maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı ve eksper raporu ile tespit edildiğini, müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan ... plakalı araçta meydana gelen hasarın varlığı ve miktarının da bağımsız ekspertizlerce düzenlenen ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, bu nedenle söz konusu tazminatın davalı tarafından ödenmesinin gerektiğini, yapılacak olan incelemede müvekkili şirketin davalıdan talep edilen miktarda alacaklı olduğunun anlaşılacağını, uyuşmazlığın çözümü için İstanbul Arabuluculuk bürosu'na başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını,

bu nedenle davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmek üzere işbu davanın açıldığını, fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalının icra takibine yaptığı tüm itirazının iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, Bahsi geçen ... plakalı aracın müvekkili nezdinde 06.07.2022 - 06.07.2023 tarihleri arasında, ... poliçe numarası ile sigortalandığını, bu poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalısının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına kaza tarihi itibariyle azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, 27/04/2023 tarihinde davacıya 3.585,82-TL rücu ödemesi yapıldığından bakiye poliçe limitinin 116.414,18-TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu,

müvekkili şirketin sorumluluğunun kusur sorumluluğu olduğunu, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, dava dilekçesinde yer alan kusur ithamları taraflarınca kabul edilmeyip, buna yönelik bilirkişi incelemesinin gerektiğini, bu nedenle mahkeme tarafından kusur oranlarının belirlenmesi amacıyla sigortalısının kusuru oranında sorumlu olan müvekkili sigorta şirketinin de sorumluluğunun tespiti açısından tüm dosyanın Adli Tıp Kurumu'na gönderilerek Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur raporunun alınmasını talep ettiklerini, başvuruyu kabul anlamına gelmemek üzere, talep edilen hasar bedelinin başvurucu tarafından ispatlanması gerektiğini,

hesaplanacak tutar yönünden iskonto indirimi yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin KDV yönünden de sorumluluğu olmadığını, kabul anlamına gelememekle birlikte tazminat tutarının 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar Zmss Genel şartlar tebliğine göre hesaplanmasının gerektiğini, konu kazaya ilişkin müvekkili şirket nezdinde .../... numaralı hasar dosyasının açıldığını, bu hasar dosyası kapsamında davacıya 27/04/2023 tarihinde 3.585,82-TL rücu ödemesi yapıldığını, yapılan ödeme sebebiyle müvekkili şirket sorumluluğunun bertaraf ettiğini, davacının talep edebileceği bakiye bir miktarın bulunmadığını,

işbu sebeple haksız ve kötü niyetli ikame edilen davanın reddinin gerektiğini, icra inkar tazminatına ilişkin şartların oluşmadığını, bu sebeple icra inkar tazminat talebinin reddinin gerektiğini, davanın esastan reddine, davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, ....

İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı takibinin iptaline, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak şirket sigortalısı bulunan ... plakalı aracın karıştığı kazaya ilişkin hasar dosyası ile sigorta poliçesinin çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

... Sigorta A.ş Müzekkere yazılarak ... numaralı kasko poliçesine ait hasar dosyası ve sigorta poliçesinin çıkartılarak Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

.... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak 2023/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden bir örneğinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

12/05/2025 tarihinde bilirkişiler ...'ın sunmuş oldukları bilirkişi raporunda ; " Kusur yönüyle ;

Tüm dosya kapsamı, kaza tespit tutanağı, beyanlar ve Karayolları Trafik Kanunu hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde :

... ( ... plakalı araç sürücüsü ) kontrolsüz kavşakta geçiş hakkı kuralına uymayarak çarpışmaya neden olmuş ; bu nedenle 2918 KTK 57/1-c maddesi uyarınca %75 oranında asli kusurlu kabul edildiğini,

... ( ... plakalı araç sürücüsü ) kavşağa yaklaşırken hızını düşürmemesi nedeniyle 2918 KTK 52/1-a maddesi uyarınca %20 oranında tali kusurlu olarak değerlendirilmiştir.

Hasar Yönüyle ;

Bu durumda davacı ... Sigorta A.ş tarafından ... nolu kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan ...plakalı aracın onarımının 15.432,28-TL ( KDV dahil ) bedel ile tamamlandığı, heyetimizce takdir olunan tarafların kusur oranına göre ... plakalı aracın %75 kusurlu olması sebebiyle ... plakalı aracın MMSS sigortacısı davalı ... Sigorta A.ş'nin 11.574,21-TL tazminat bedelinden sorumlu olduğu, ancak takdiri sayın Mahkemeye ait olmak üzere, taleple bağlılık ilkesi gereği, dava dilekçesinde belirtilen 14.343,28-TL toplam onarım bedeli ve %75 kusur oranına göre hesaplanan 10.757,46-TL'lik tazminat miktarından sorumlu olduğu ve 27/04/2023 tarihinde ödenen 3.585,82-TL'nin mahsubu sonrası bakiye 7.171,64-TL'den sorumlu olduğu kanaatine varıldığını,

Sigorta Yönüyle ;

1-TTK: hükümlerinin sigorta mevzuatı kısmına göre davacı yönünden hasar tazminini isteme şartlarının oluştuğu,

Davalının kusur nispetinde %75 üzerinden hesaplanan zarardan sorumlu olacağına,

Davalı tarafça yapılan ödemelerin tenzili sayın mahkemenizin takdirinde olacağına, tarafımızca belirlenmiş incelemeler neticesinde kanaatimizdir. " şeklinde görüş bildirmişlerdir.

GEREKÇE

Dava, ödenen sigorta tazminatının rücu talebine ilişkin başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. İstanbul BAM 12. HD’nin 2024/633 Esas ve 2024/610 Karar sayılı ilamında bir alacağın likit olmasında ‘ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi’ ölçütünün uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davacı, dava konusu trafik kazası sebebiyle meydana gelen kazada ödediği sigorta tazminatının rücunu talep etmektedir. Dolayısıyla davacının aktif husumeti halefiyet ilkesine dayanmaktadır.

TTK md. 1472 uyarınca, sigortacı tarafından sigortalısının talebi üzerine sigorta tazminatı ödemesi yapılması halinde sigortacı, sigortalısının haklarına halef olur.

Başka bir anlatımla sigortacı; sigorta tazminatı ödemesine sebep teşkil eden somut olay akabinde, sorumlulara karşı, diğer tarafın onayını gerektirmeksizin, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat etmek koşuluyla, sigortalısının haklarına halef olur ve sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, söz konusu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. .

Kazadaki kusur durumunun tespiti için hazırlanan bilirkişi raporunda davacının sigortalısı aracın %25 oranında kusurlu olduğu, davalının sigortalısının %75 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davacının ödediği tazminatın kadri maruf olduğu da bilirkişi raporunda belirtilmiştir. Kusur oranlarına göre davacının rücu edebileceği miktar ödenen 3.585,32 TL ve kusur oranları neticesinde 7.171,64 TL olarak hesaplanmıştır. Ödeme tarihinden takip tarihine kadar geçen sürede davacının 175,07- TL işlemiş faiz talep edebileceği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, davacının rücu talebinin kusur durumuna göre kısmen haklı olduğu görülmekle davanın kabulüne karar verilmiş, alacağın likit olduğu kanaatiyle icra inkâr tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır