İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/540 K.2025/241

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Keşidecisi ... Paz. Ve Tic. A.Ş., lehtarı müvekkili şirket olan 6 adet çekin müvekkili şirket uhdesinde iken rızası hilafından elinden çıktığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esası ile çek iptali davası açıldığını, açılan davada yargılamaya konu ... Bankası ... Ticari ... Şubesinin ... IBAN numaralı hesabına bağlı olarak keşide edilen Keşidecisi ... PAZ. VE TİC.

A.Ş olan 31/01/2024 tarih, ... seri numaralı 1.000.000,00 TL bedelli çek de dahil olmak üzere yargılamaya konu 6 adet çekin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı kararının bankaya bildirildiğini, dava devam ederken davalının davaya konu edilen çek nedeni ile davaya müdahale talebinde bulunulduğunu, mahkemece verilen 14/03/2024 tarihli ara karar ile taraflarına istirdat davası açmak üzere 2 hafta kesin süre verildiğini belirterek davanın kabulü ile dava konusu edilen ...

Bankası ... Ticari ... Şubesinin ... IBAN numaralı hesabına bağlı olarak keşide edilen Keşidecisi ... PAZ. VE TİC. A.Ş olan 31/01/2024 tarih, ... seri numaralı 1.000.000,00 TL bedelli çekin müvekkili şirket olduğunun tespiti ile çekin davalıdan istirdadını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafça davaya konu edilen çekin yetkili hamilinin müvekkili şirket olduğunu, çekin tahsil edilebilmesi amacıyla .... İcra Dairesinin ... Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın zorunlu arabuluculuğa başvurmadığını, açılan davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirket adresinin .../ ... olduğunu, yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

... CBS'ye müzekkere yazılarak, ... sor sayılı dosyasının celbine karar verilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... esas sayılı takip dosyasının celbine karar verilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... ATM'ye müzekkere yazılarak, ... esas sayılı dosyasının celbine karar verilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. İTO'ya müzekkere yazılarak, davacı şirketin yetkililerini (eski yetkililer dahil ) gösterir sicil kayıtlarının celbine karar verilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

GEREKÇE

Dava, ... Bankası ... Ticari ... Şubesinin ... IBAN numaralı hesabına bağlı olarak keşide edilen Keşidecisi ... PAZ. VE TİC. A.Ş olan 31/01/2024 tarih, ... seri numaralı 1.000.000,00 TL bedelli çekin istirdadı talebine ilişkindir.

TTK md. 5/A hükmü “Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” şeklindedir. Hükmün lafzından da anlaşılacağı üzere menfi tespit davası açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması dava şartıdır.

6325 sayılı Kanun’un 18/A/2 maddesi “Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.” şeklindedir. Bu maddeye göre, arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesinde sunulmaması halinde davacıya bir haftalık kesin süre verilir.

Ancak başvuru yapılmadığının anlaşılması halinde süre verilmesine gerek yoktur.

Çek istirdadı davalarına ilişkin ...

BAM 6. HD'nin 2024/113 Esas ve 2024/298 Karar sayılı ilamında "...davanın 6102 sayılı TTK m. 792 hükmü uyarınca çek istirdadı talebine ilişkin olduğu ve 6102 sayılı TTK m. 4(1)-a kapsamında mutlak ticarî dava olduğu ve konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istisna belirtilmeden istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, bir miktar paranın tahsilini amaçlayan istirdat davaları gibi, somut olayda parasal değeri olan bir şeyin aynen iadesi talebini içeren istirdat davalarının da 01/09/2023 tarihinden itibaren dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğu,

dava konusu çekin de üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği ve çek istirdadı davasının aynı zamanda konusunun bir miktar para olduğu anlaşıldığından, ..." şeklinde karar verildiği ve kararın Yargıtay 11. HD'nin 2024/1595 Esas ve 2024/9423 Karar sayılı ilamı ile onandığı görülmüştür. Dava 20/03/2024 tarihinde açılmış olup, arabuluculuk dava şartına ilişkin hüküm 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Dolayısıyla eldeki davada arabuluculuk yoluna başvuru dava şartıdır. Davacı vekili 14/04/2025 tarihli celsede; dava açtığı tarihte davanın arabuluculuk yoluna tabii olduğuna ilişkin bir karar bulunmadığı için davadan önce arabuluculuk yoluna başvurmadığını beyan etmiştir. Arabuluculuk yoluna başvurulmadığına dair açık beyan karşısında davacı tarafa son tutanağın sunulması için süre verilmesine gerek görülmemiştir.

Ayrıca davacının savunmasının arabuluculuk dava şartının içtihat tarihine göre yasanın yürürlük tarihine göre gözetilmesi gerektiğinden yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, davacının dava dilekçesinde arabuluculuk son oturum tutanağını sunmamış olması sebebiyle; dava açılmadan önce veya yetkisizlik kararı üzerine dosya mahkememize tevzi olmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmasının dava şartı olduğu ve arabuluculuk dava şartının sonradan tamamlanabilir bir eksiklik olmadığı gözetilerek, davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ..