İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/686 K.2025/503

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkilinin, ... plakalı ticari taksinin maliki, davalı şirketin ... plakalı aracın maliki olduğunu, 15/10/2024 tarihinde 09:20 de ... ili ... ilçesi, soğanlık mevki ... caddesinde müvekkilinin kullanımındaki araca davalı yanın çalışanının kullanımındaki ... plakalı ticari aracın çarptığını, dava konusu kaza nedeniyle, davacının aracının 7 gün serviste kaldığını, meydana gelen hasarın yanında işbu davaya konu takibin konusu olan hak mahrumiyetinin de meydana geldiğini, kaza sonucu davacının aracında oluşan maddi hasar tutarının,

davalıya ait aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi kapsamında dava dışı sigorta şirketince davacıya ödendiğinden dava konusu olmadığını, davacının aracını ticari taksi olarak kullandığını ancak kaza sebebiyle aracının onarımda kaldığı süre boyunca aracını kullanamadığından mağdur olduğunu, hak mahrumiyeti dolaylı bir zarar olduğundan ZMMS kapsamında sigorta teminatı kapsamında olmadığını, bu nedenle dava konusu alacağı, sigortadan talep etmediklerini, KTK m. 85 uyarınca;

aracın sahibi olan davalıdan talep etme zorunluluğu doğduğunu, davalı tarafın aracını elden çıkarılması durumunda müvekkilinin zararını karşılanmasının tehlikeye düşeceğini, müvekkiline ait aracın işbu davaya konu kaza sebebiyle onarımda kaldığı ve bu onarımda kaldığı süre boyunca hak mahrumiyetine uğradığı hususunun yaklaşık ispat koşulu sağladığının kabulü ile; müvekkilinin alacağını tahsil kabiliyetinin sağlanabilmesi açısından davaya konu davalıya ait araç üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafça ....

İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalı tarafın borcun tamamına itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini beyan ederek .... İcra Dairesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

...Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı, ... (...)'ın esnaf kaydının olup olmadığı, var ise bu kayıtlara ilişkin bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. İstanbul Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı, ... (...)'ın Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususlarına ilişkin bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle meydana gelen mahrumiyet zararına ilişkin başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Somut olayda davacı hakkında tacir araştırılması yapılmış ve davacının basit usul ticari kazanç elde ettiği mahkememize bildirilmiştir. Basit usul ticari kazanç usulüne göre vergilendirilenler, elde ettikleri gelir açısından esnaf sınırında kalmakta olup, tacir değildirler. Bu sebeple davacının tacir olmaması ve davanın niteliği itibariyle mutlak ticari davalardan olmadığı kanaatiyle mahkememizin görevsizliği yönünde aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır